Төсөв 2027: Уул уурхайн хяналт, зөвшөөрлийг 27.8 хувиар нэмнэ, эрдэс баялгийн яаманд 119.7 тэрбум
Яамны 119.7 тэрбум төгрөгийн зардлын 37.8 хувь нь хөрөнгийн зардал. Уулын ажлын төлөвлөгөөний хяналт, зөвшөөрлийг 460 болгоно.
Энэ мэдээг программ автоматаар бэлтгэсэн.
Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайдын харьяа байгууллагууд 2027 онд улсын төсөвт 398.0 тэрбум төгрөгийн орлого төвлөрүүлэх бөгөөд энэ нь яамны өөрийн 119.7 тэрбум төгрөгийн зардлаас 3.3 дахин их. Өөрөөр хэлбэл, яамны зардлын нэг төгрөг тутамд 3.3 төгрөгийн орлого ногдож байна.
Ерөнхий сайд Н.Учрал, Сангийн сайд З.Мэндсайхан нар 2027 оны төсвийн хуулийн төслийг 2026 оны 8 дугаар сарын 31-нд УИХ-д өргөн мэдүүлсэн бөгөөд УИХ хэлэлцэж байгаа тул тоо өөрчлөгдөж болно.
Жижиг төсөв, их орлого
Төсвийн хуулийн төслийн 6 дугаар зүйлд Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайдад 119.7 тэрбум төгрөгийн зардал тусгасан нь улсын төсвийн нийт зардлын 0.38 хувь юм. Харин 3 дугаар зүйлд тус сайдын хариуцан төвлөрүүлэх орлого 398.0 тэрбум төгрөг гэж заажээ. Орлого зардлаас 278.3 тэрбум төгрөгөөр давж байна.
Доорх график яамны зардал ба төвлөрүүлэх орлогыг харьцуулна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) |
|---|---|
| Төвлөрүүлэх орлого | 398.0 |
| Нийт зардал | 119.7 |
| Урсгал зардал | 74.4 |
| Хөрөнгийн зардал | 45.3 |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Орлогын гол эх үүсвэр
Орлогын 87.2 хувь буюу 347.1 тэрбум төгрөгийг Ашигт малтмал, газрын тосны газар бүрдүүлнэ. Энэ ганц байгууллагын орлого яамны нийт зардлаас 2.9 дахин их. Харьяа төсөвт байгууллагуудын өөрийн орлого 50.7 тэрбум төгрөг буюу нийт орлогын 12.7 хувь, Үндэсний геологийн албаных 0.2 тэрбум төгрөг байна.
Харьяа байгууллагуудын өөрийн орлого ч яамны 45.3 тэрбум төгрөгийн хөрөнгийн зардлаас их буюу түүний 112.0 хувьтай тэнцэнэ.
Дараах график орлогын бүтцийг харуулна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | Утга (тэрбум ₮) | Хувь |
|---|---|---|
| Ашигт малтмал, газрын тосны газар | 347.1 | 87% |
| Харьяа байгууллагын өөрийн орлого | 50.7 | 13% |
| Үндэсний геологийн алба | 0.2 | 0.1% |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төсөл
Зардлын бүтэц
Яамны зардлын 62.2 хувь буюу 74.4 тэрбум төгрөг урсгал зардал, 37.8 хувь буюу 45.3 тэрбум төгрөг хөрөнгийн зардал байна. Энэ мэдээнд ашигласан 2 дугаар хавсралтын өгөгдөлд тус сайдын нэр дээр хөрөнгө оруулалтын төсөл тусгайлан харагдахгүй байгаа тул хөрөнгийн зардлын задаргааг тодорхой хэлэх боломжгүй.
Уулын ажлын хяналт нэмэгдэнэ
Төсвийн 1 дүгээр хавсралтад салбарын шалгуур үзүүлэлтүүдийг тусгажээ. Уурхайнуудын уулын ажлын төлөвлөгөөг хянаж, зөвшөөрөх тоог 2025 оны 360-аас 2027 онд 460 болгож, 27.8 хувиар нэмэгдүүлнэ. Уулын ажлын тайлангийн хяналт, зөвшөөрлийг 220-оос 310 болгож, 40.9 хувиар өсгөнө. Уулын ажлын хэрэгжилтэд хяналт, шалгалт хийх аж ахуйн нэгжийн тоо 100-аас 120 болно.
Хувийн хөрөнгөөр гүйцэтгэсэн геологи хайгуулын ажлын батлагдсан жилийн тайлангийн хоёр үзүүлэлтийг 900-аас 960, 1,120-оос 1,180 болгохоор төлөвлөжээ. Аж үйлдвэрийн салбарт хэрэгжүүлэх төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлийн тоог 15 хэвээр хадгална. Боловсруулах аж үйлдвэрүүдийн түүхий эдийн тасралтгүй хангалтын түвшинг 2026 оны түвшнээс буулгахгүй байх зорилт мөн тусгагджээ. Ингэснээр салбарын яамны 2027 оны зорилтууд шинэ бүтээн байгуулалтаас илүү хяналт, зөвшөөрлийн ажилд төвлөрч байгаа нь шалгуур үзүүлэлтүүдээс харагдаж байна.
Доорх график уул уурхайн хяналтын зорилтуудыг харуулна.
Хүснэгтээр харах
| Ангилал | 2025 оны суурь (тоо) | 2027 оны зорилт (тоо) |
|---|---|---|
| Уулын ажлын төлөвлөгөөний хяналт, зөвшөөрөл | 360 | 460 |
| Уулын ажлын тайлангийн хяналт, зөвшөөрөл | 220 | 310 |
| Хяналт, шалгалт хийх аж ахуйн нэгж | 100 | 120 |
| Аж үйлдвэрийн төслийн ТЭЗҮ | 15 | 15 |
Эх сурвалж: Монгол Улсын 2027 оны төсвийн тухай хуулийн төслийн 1 дүгээр хавсралт
Цувралын эхний дугаар
Аргачлал
Зардлыг төсвийн хуулийн төслийн 6 дугаар зүйлээс, орлогыг 3 дугаар зүйлээс, шалгуур үзүүлэлтийг 1 дүгээр хавсралтаас авав. Орлого, зардлын харьцаа, эзлэх хувь, өсөлтийг кодоор тооцоолсон. Сая төгрөгийн дүнг тэрбум руу тоймлосон. Төвлөрүүлэх орлого нь яамны өөрийн зарцуулах мөнгө биш, улсын төсөвт орох орлого юм.
Холбоотой мэдээ
