Египетэд аварга булшны цогцолбор илрүүлж, эртний түүхийн олон үеийг холбох шинэ ул мөр гарлаа

Дакахия мужийн Ком эль-Хилганд Египетийн археологичид олон мянган жилийн түүхтэй том хэмжээний булшны цогцолбор илрүүлсэн талаар мэдээллээ. Нэг дороос хэд хэдэн үеийн давхаргат ул мөр гарсан нь тухайн бүс нутагт суурин амьдрал тасралтгүй үргэлжилж, харилцан нөлөөлөл олон түвшинд өрнөж байсныг дахин сөхөхөд хүргэж байна. Олдворт Бутогийн I ба II үед хамаарах гараар урласан шаазан сав, мөн далайн хясаатай энгийн зууван булшнууд багтжээ. Мэдээллийг Kazinform онцолсон байна.

Энэ удаагийн илрүүлэлт зөвхөн булшны байгууламжаар хязгаарлагдаагүй нь анхаарал татаж байна. II Завсрын үе болон Шинэ хаант улсын үед холбогдох шавар тоосгон байшин, үрийн агуулах, зуух, тулга зэрэг ахуйн ул мөр илэрсэн нь оршуулгын орчин тухайн цагийн өдөр тутмын амьдралтай зэрэгцэн оршиж байсныг харуулж байна. Үүн дээр Дунд хаант улсын үед түгээмэл байсан долгиолсон хээ бүхий ханаар хүрээлэгдсэн балгасыг мөн тогтоосон гэжээ. Өөрөөр хэлбэл, газар дээрх баримтууд нь дан ганц нэг үеийн “цэгэн” зураглал бус, удаан хугацааны үргэлжилсэн хэрэглээтэй байсныг илүү тод болгож байна.

Олдворын хүрээ тэлэхийн хэрээр Ком эль-Хилганы түүхэн үеүүд хоорондын холбоос улам тодорч байгаа дүр зураг гарч ирэв. Шинэ хаант улсын эхэн үеийн хэд хэдэн булш илэрсэн нь Хиксосын үед суурин иргэншил байсныг батлах баримтад тооцогдож байгааг эх сурвалж дурдсан байна. Ийм төрлийн ажиглалт нь тухайн бүсийн хүн амын шилжилт хөдөлгөөн, аж ахуйн тогтолцоо, оршуулгын зан үйлийн залгамж холбоог нэг дороос харуулах боломж өгдөг. Түүнчлэн хожуу үеийн ул мөрүүд өмнөх үеийн давхаргыг хэрхэн өөрчилж, эсвэл хадгалж үлдээснийг ялган унших шаардлагыг давхар гаргаж байна.

Цогцолбороос тодорхой хэлбэр, хийцийн олдворууд ч бүртгэгджээ. Мастаба хэлбэрийн булшнаас үнэт эдлэл, сахиус, хүрэл зэвсэг, шаазан эдлэл зэрэг дагалдах олдворууд гарсан байна. Ийм төрлийн дагалдах зүйлс нь тухайн үеийн нийгмийн байдал, зан заншил, шүтлэгийн илэрхийлэл, гар урлалын түвшинг зэрэгцүүлэн харахад ашиглагддаг. Харин Птолемаикийн үеийн булшны нүхнүүдийн нэгэнд хоёр амфорад байрлуулсан хүүхдийн булш байсан нь талбайн хэрэглээ дараа дараагийн үед ч үргэлжилснийг давхар нотолж байна.

Эдгээр илрүүлэлт нь Ком эль-Хилганы талбайг эртний түүхийн олон үеийг холбох шинэ цэг болж харагдуулах нөхцөл бүрдүүлжээ. Бутогийн I, II үеийн шаазан савнаас эхлээд II Завсрын үе, Шинэ хаант улс, Дунд хаант улсын ул мөр, цаашлаад Птолемаикийн үеийн оршуулгын баримт хүртэл нэг дор давхцаж буй нь суурин иргэншлийн үргэлжлэл, соёлын солбилцлыг дахин үнэлэх судалгааг эрчимжүүлэх төлөвтэй байна. Одоогоор мэдээлэгдсэн баримтууд нь үе хоорондын холбоог илүү нарийвчлан тайлбарлах суурь өгч байгаа ч, талбайн давхарга бүрийн хэрэглээ, үүргийг тусад нь тогтоох ажил цаашид илүү нягтрах шаардлагатай хэвээр байна. Kazinform-ийн дамжуулснаар, энэхүү шинэ олдворууд түүхийн дүр зургийг “нэг хэлхээнд” барих оролдлогод нэмэр болохоор байна.