Өмнөд Солонгос хиймэл оюуны хөгжлөөс бий болох гэнэтийн татварын орлогыг ирээдүйн санд төвлөрүүлнэ

Өмнөд Солонгос хиймэл оюуны хөгжлөөс үүдэн бий болж болзошгүй “гэнэтийн” татварын орлогыг тусгай ирээдүйн санд төвлөрүүлж, нэмэлт төсөв санхүүжүүлэх эсвэл засгийн газрын өр төлөхөд бус урт хугацааны өсөлтийг дэмжих бодлогод чиглүүлэхээр төлөвлөж байна. Төлөвлөгөөг Өмнөд Солонгосын Төлөвлөлт, Төсвийн яам засгийн газрын холбогдох агентлагуудтай хамтран танилцуулсан талаар Ёнхап Ньюс мэдээллээ. Яамны байр суурийн гол цөм нь богино хугацааны төсвийн дарамт руу татагдахгүй, харин ирээдүйн өрсөлдөх чадвар руу санхүүгийн нөөцийг төвлөрүүлэх явдал байна.

Энэ санаачилгыг шийдвэр гаргах түвшинд оруулах тов ч тодорхой байна. Төлөвлөлт, Төсвийн яам төлөвлөгөөг есдүгээр сарын 1-нд хэлэлцүүлж, 3-нд Өмнөд Солонгосын Үндэсний Ассамблейд өргөн барина. Хэлэлцүүлгийн явцад сангийн эх үүсвэр, зарцуулалтын зарчим, чиглэлүүдийг хэрхэн тогтвортой барих талаар түлхүү маргаан үүсэхээр байна. Гэхдээ яамны танилцуулгад “өрөөс илүү өсөлт” гэсэн чиг баримжааг тодотгосон нь анхаарал татаж байна.

Төлөвлөгөөний дагуу гэнэтийн орлогыг нэмэлт төсөвт шингээх, эсвэл өрийн үйлчилгээний зардлыг бууруулах гарц болгон ашиглахгүй. Харин “алсын хараатай бодлого”-д зориулна гэж яам онцолсон нь сангийн мөнгийг богино мөчлөгтэй улс төрийн шийдвэрүүдээс зай барихыг зорьж буйг илтгэнэ. Үүний хүрээнд дэмжлэгийг ажил, орон сууц, гэр бүл, хүүхэд зэрэг амьдралын үе шат бүрт залуус руу чиглүүлэхээр тусгасан байна. Өөрөөр хэлбэл, хөдөлмөрийн зах зээлээс эхлээд амьдралын суурь хэрэгцээ хүртэлх асуудлуудыг нэг хүрээнд авч үзэхийг зорьжээ.

Сангийн хөрөнгө мөн “өсөлтийн салбарууд”-д төвлөрөхөөр байна. Жагсаалтад жижиг модульчлагдсан реактор, цөмийн нэгдэл, сэргээгдэх эрчим хүч, квант технологи, сансар судлал, дэвшилтэт биологи, дэвшилтэт материал ба эд ангиудын хангамжийн сүлжээ багтсан гэж танилцуулгад дурдсан. Эдгээр нь эрчим хүч, гүнзгий технологи, нийлүүлэлтийн сүлжээ зэрэг стратегийн салбаруудыг давхар хамарч байгаа зураглалтай. Яамны төлөөлөгчийн мэдээлснээр хөрөнгө оруулалтыг залуучууд, өсөлтийн салбарууд, боловсролын систем зэрэг эдийн засгийн гол чиглэлүүдэд зарцуулна.

Боловсролын бодлогын шугамыг дагуулан дээд боловсролын системийг дэмжиж, боловсролын төсвийн хуваарилалтын механизмыг шинэчлэхээр төлөвлөсөн нь мөн сангийн зорилготой уялдаж байна. Хүний капитал, технологийн суурь хоёр зэрэг хүчирхэгжихгүй бол шинэ технологийн давалгааг эдийн засгийн тогтвортой өсөлт болгон хувиргахад хүндрэлтэй гэж үздэг. Энэ утгаар сангийн зарцуулалт зөвхөн нэг салбарын татаас биш, бүтцийн шинэчлэл рүү чиглэхээр дүр зураг гарч байна. Эцсийн үр дүнд урт хугацааны өрсөлдөх чадвар нэмэгдэнэ гэж талууд үзэж байна.

Эх үүсвэрийн хувьд Төсвийн яамны төлөөлөгч “хагас дамжуулагч чипийн дэлхийн эрэлт”-ээс шалтгаалан аж ахуйн нэгжийн албан татварын орлого огцом өсөх төлөвтэй байгааг хэлсэн байна. Үүнийг хиймэл оюуны хөгжлийн эргэн тойронд бий болж болох татварын орлогын өсөлттэй холбон үзэж, нэг удаагийн мөчлөгийн орлогыг системтэйгээр хуримтлуулах санаа эндээс гарчээ. Одоо энэ төлөвлөгөө есдүгээр сарын 1-ний хэлэлцүүлэг, 3-ны Ассамблейд өргөн баригдах шатанд хэрхэн дэмжлэг авах нь тодорхой болох бөгөөд сангийн мөнгийг ямар зарчмаар, ямар сувгаар “амьдралын үе шат бүрд” хүргэх нь бодлогын гол шалгуур болж үлдэж байна.