АНУ Бразилын чухал ашигт малтмалын боловсруулалтыг дэмжих дохио өгч, Хятадаас хамаарлыг бууруулах гарц хайж байна

АНУ-ын Элчин сайдын яамны эх сурвалжууд MINING.COM-д хэлэхдээ, Бразилтай хийх уулзалтуудад ашигт малтмалын өртөг шингээсэн боловсруулалт, цэвэршүүлэлтийг дэмжих амлалтад нээлттэй байгааг онцолсон байна. Энэ нь нийлүүлэлтийн эрсдэлийг бууруулж, Хятадаас хамааралтай хэвээр буй чухал ашигт малтмалын сүлжээнд өөр гарц эрэлхийлж буй Вашингтоны дохио гэж мэдээлэлд дурджээ. АНУ-ын тал Бразил дахь олон талын хэлэлцээнд “нутгийн өртөг нэмэгдүүлэх” алхмуудыг чухалчилж байгаа нь сүүлийн саруудад давтамжтай яригдсан сэдэв болж байна.

Энэ чиг хандлагыг АНУ-ын Төрийн департаментын Туслах төрийн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байсан Калеб Орр хоёрдугаар сард тодорхойлж, Бразилыг ашигт малтмалын боловсруулалтын хөрөнгө оруулалтын “байгалийн дараагийн алхам” гэж хэлсэн. Харин АНУ-ын түр хэрэг хамаарагч асан Габриэл Эскобар гуравдугаар сард АНУ-ын хөрөнгө оруулалт 600 сая ам.доллароос давсныг тэмдэглээд, цааш тэрбум ам.доллароор өсөх боломжтой гэж мэдэгдсэн байна. Энэ тоонууд нь Бразилын эрдэс баялгийн салбар дахь АНУ-ын оролцоо зөвхөн олборлолтоор хязгаарлагдахгүй, боловсруулалтын үе шат руу тэлэх магадлалтайг илэрхийлж байна.

Вашингтон гуравдугаар сард газрын ховор элементийн хэд хэдэн төсөлтэй Гояс мужтай чухал ашигт малтмалын хамтын ажиллагааны заавал биелүүлэхгүй хэлэлцээр байгуулсан. Санамж бичиг нь олборлолтоос салгалт, хайлш, байнгын соронз хүртэлх нийлүүлэлтийн сүлжээг хамрах хамтын ажиллагааг тусгасан гэж мэдээлжээ. Өөрөөр хэлбэл, түүхий эд экспортлох загвараас илүүтэй, доод урсгалын үйлдвэрлэлийг хамтад нь хөгжүүлэх хэлэлцүүлэг албан ёсоор яригдаж эхэлсэн дүр зураг харагдаж байна.

Зах зээл дээр ч хөдөлгөөн ажиглагдаж байна. USA Rare Earth (Nasdaq: USAR) есдүгээр сарын эхээр Serra Verde-г ойролцоогоор 2.8 тэрбум ам.доллароор худалдан авалтаа дуусгасан гэж мэдээлэгдсэн. Мөн St George Mining (ASX: SGQ) наймдугаар сард Минас-Жерайс мужид 2 тэрбум реалын газрын ховор элементийн боловсруулалт, салгалтын төвийг судлах гэрээ байгуулсан гэж дурдсан байна. USA Rare Earth-ийн төлөөлөгч “Бразилд доод урсгалын чадавхаа цааш нэмэгдүүлэх боломжийг бид үгүйсгээгүй” хэмээн байр сууриа илэрхийлжээ.

Гэхдээ улс төр, зохицуулалтын орчин хэлцэл ба хөрөнгө оруулалтын хурдыг сорьсоор байгааг эх сурвалжууд онцолж байна. Есдүгээр сарын 16-нд баталсан хууль Чухал ба стратегийн ашигт малтмалын үйлдвэржилтийн үндэсний зөвлөлийг байгуулж, стратегийн эрхтэй компанийн хяналтын өөрчлөлт, зарим олон улсын нийлүүлэлтийн хэлцлийг хянах эрх олгосон байна. Түүнчлэн 2030-2034 онд жил бүр 1 тэрбум реал хүртэл, эрх бүхий зардлын 20 хувь хүртэл татварын хөнгөлөлт олгохоор тусгасан ч төслүүд заавал зөвлөлийн зөвшөөрөл авах ёстой гэж мэдээлэлд дурджээ. Бразилын Уул уурхай, эрчим хүчний яам “баяжуулалт, салгалт, боловсруулалт, цэвэршүүлэлт болон дэвшилтэт материалын үйлдвэрлэлийг байгуулах, тэлэх таатай орчныг бүрдүүлэхээр ажиллаж байна” хэмээн мэдэгдсэн нь нэг талдаа урам өгч байгаа ч, нөгөө талдаа шинэ хяналт шалгалтын хүрээ тодрох хүртэл тодорхойгүй байдал үргэлжилж магадгүй байна.

Одоогоор АНУ-ын талын “бэлтгэлтэй” гэх дохио, Гояс мужтай байгуулсан заавал биелүүлэхгүй санамж бичиг, мөн компаниудын том дүнтэй хэлцлүүд нэг мөрөөрөө нийлүүлэлтийн сүлжээг гүнзгийрүүлэх боломжийг нээж өгч байна. Харин бодит хөрөнгө оруулалтын шийдвэрүүд нь Бразилийн шинэ зохицуулалтын хэрэгжилт, зөвлөлийн зөвшөөрлийн явц ямар байх, мөн дотоод улс төрийн эмзэг байдал хэрхэн нөлөөлөхөөс шалтгаалан хурдаа тодорхойлох төлөвтэй байна. Вашингтон, Бразилийн хоорондын энэ сэдэв ойрын хугацаанд уул уурхайгаас давсан үйлдвэрлэлийн өрсөлдөөн, технологийн гинжин хэлхээний асуудал болж тэлэх шинжтэй байна.