АНУ-д инфляц буурахгүй хэвээр, Ойрх Дорнодын мөргөлдөөн шатахууны өртгийг өсгөж дарамт нэмэгдүүлэв

АНУ-д инфляц наймдугаар сард буурахгүй хэвээр байсан нь өрхийн төсөвт ирэх дарамт ойрын саруудад үргэлжлэх зураглалтай байгааг дахин харуулав. АНУ-ын Хөдөлмөрийн статистикийн товчоо хэрэглээний үнийн индексийн өсөлт жилийн 3.4 хувь болсон гэж мэдээлсэн нь долдугаар сартай өөрчлөгдсөнгүй. Хоол хүнс, үйлчилгээний өртгийн суурь дарамтын хажуугаар шатахууны огцом өсөлт тоон үзүүлэлтийг улам “хүнд” болгож байна. Зах зээл Ойрх Дорнодын мөргөлдөөний нийлүүлэлтийн үр дагаврыг бараг өдөр тутам үнэ дээр мэдэрч эхэллээ.

Шатахууны жижиглэнгийн үнэ бодит амьдрал дээр хамгийн түрүүнд мэдрэгддэг тул инфляцын өгөгдөлтэй зэрэгцэн өрхийн сэтгэлзүйд хүчтэй нөлөөлөх хандлагатай. AAA-гийн мэдээллээр баасан гарагт бензиний үнэ нэг галлон нь дунджаар 4.30 ам.доллар болж, жилийн өмнөх 3.19 ам.доллароос өссөн байна. Хөдөлмөрийн статистикийн товчооны тооцоогоор бензин нь наймдугаар сарын CPI-ийн сарын өсөлтийн гуравны нэгээс илүүг бүрдүүлжээ. Дизелийн үнэ мөн баасан гарагт нэг галлон нь 6 ам.долларт хүрч, түүхэн дээд түвшин тогтоов.

CPI тайланд бензиний үнэ наймдугаар сард сарын дүнгээр бараг 4 хувь өссөн гэж дурдсан бөгөөд 2025 оны наймдугаар сараас хойш 27 хувиас дээш өссөн гэж тэмдэглэжээ. Энэ өсөлт дан ганц жижиглэнгийн станц дээр хязгаарлагдахгүй, тээвэрлэлт, ложистик, улмаар өргөн хэрэглээний олон төрлийн бараа үйлчилгээний өртгийн сувагт шингэх эрсдэлтэй. Ийм үед инфляц “буурахгүй” байгаа тухай нэг мөр тоо бодит эдийн засагт хэдэн давхар дарамт болж хувирдаг. Moody’s-ийн эдийн засагч Марк Занди “Инфляцыг дээш түлхэж, тавгүй өндөр түвшинд барьж байгаа олон цохилт байна” гэж хэлээд, “Эдгээр цохилт намжина гэж найдаж ирсэн ч алга болохгүй байна” гэж нэмжээ.

Нийлүүлэлтийн талын эрчим хүчний шокын гол зангилаа нь газрын тосны олон улсын үнэ 100 ам.доллароос давсан явдал байв. Энэ долоо хоногт дэлхийн газрын тосны үнэ нэг баррель нь 100 ам.доллароос давж, тавдугаар сарын дунд үеэс хойших анхны тохиолдол боллоо. Эдийн засагчдын хэлснээр Ираны дайн Ормузын хоолой болон Баб-эль-Мандебийн хоолой зэрэг гол коридороор нефтийн урсгалыг хязгаарлаж, нийлүүлэлтийг хумив. J.P. Morgan Private Bank-ийн Жо Сейдл “Мөргөлдөөн нь дэлхийн эдийн засагт томоохон эрчим хүчний шок болж байна” гэж тодорхойлсон байна.

Инфляцын дарамт ганцхан нефть, шатахуунаар хэмжигдэхгүй гэж эдийн засагчид анхааруулж байна. Хиймэл оюуны дэд бүтцийн өргөтгөл үнэ өсөхөд нөлөөлж, дата төвөөс гадна өрхийн бараа үйлчилгээ рүү дамжиж эхэлсэн гэж тайлбарлав. Үүний зэрэгцээ импортын тарифын нөлөө хэрэглээний барааны үнэд хэсэгчлэн шингэсээр байгаа ч гол хөдөлгөгч хүчин зүйл биш болжээ. АНУ-ын Дээд шүүх хоёрдугаар сард Трампын тарифын бодлогын нэг гол хэсгийг хүчингүй болгосон ч захиргаа өөр эрх зүйн гарцаар тариф тогтоох оролдлого үргэлжилж байна гэжээ.

Ийм нөхцөлд мөнгөний бодлогын хувьд “алдаа гаргах зай” улам багасч байгаа нь зах зээлийн гол санаа зовнил болж байна. Capital Economics-ийн Томас Райан “Холбооны нөөцийн банкны хувьд энэ CPI тайлан дээр их зүйл дэнчин тавигдсан” гэж хэлсэн нь инфляцын өгөгдөл бодлогын хүлээлтийг чиглүүлэх жин нэмж буйн дохио болов. Эдийн засагчдын хэлснээр эрчим хүчний шок удаан үргэлжилбэл Холбооны нөөцийн банкны бодлого чангарах эрсдэл хадгалагдана. Инфляцын зураглал өөрчлөгдөх эсэх нь шатахууны үнэ богино хугацаанд тогтворжих уу, эсвэл геополитикийн эрсдэлтэй хамт эдийн засаг даяар өртгийн сувагт улам гүн шингэх үү гэдгээс ихээхэн хамаарахаар байна.