АНУ, Хятад хоёр Вашингтонд шоу ихтэй ч ахиц багатай уулзалт хийж, яриагаа үргэлжлүүлэхээр болов

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпинийг Вашингтон хотод өнгөрсөн лхагвагаас баасан хүртэл хүлээн авч уулзсан нь хоёр талын харилцаа тасрахгүй гэсэн улс төрийн дохиог тод өглөө. Трамп нисэх буудал дээр Шитэй биечлэн мэндчилсэн нь ховор дохионд тооцогдож, төрийн зоогт 100 гаруй хүн оролцсон байна. Гэхдээ уулзалтын өнгө өнгийн ёслолын цаана худалдаа, Тайвань, аюулгүй байдлын томоохон зөрчил хэвээр үлдэж, зах зээл илүү бодит тохиролцоог хүлээж байгаа дүр зураг өөрчлөгдсөнгүй.

Талууд ойрын хоёр сард хиймэл оюуны яриа хэлэлцээ эхлүүлж, хиймэл оюуны ослын талаар харилцах сувгийг байгуулахаар тохиров. Мөн хоёр тал Дэлхийн II дайны үед хамтран тулалдсан түүхэн хамтын ажиллагааг онцлон дурдсан нь одоогийн өрсөлдөөнтэй харилцааг “удирдах” гэсэн оролдлогын нэг хэсэг гэж харагдана. Ши Жиньпин 80 гаруй жилийн өмнө Хятад, Америкийн ард түмэн Японы милитарист түрэмгийлэгчдийн эсрэг мөр зэрэгцэн зогссон гэж хэлжээ.

Хамгийн эмзэг сэдвүүдийн нэг болох Тайванийн асуудлаар Ши Жиньпин АНУ-ыг “Тайванийн тусгаар тогтнол”-ыг эсэргүүцэхийг уриалсан гэж Хятадын тал мэдээлэв. Аюулгүй байдлын хүрээнд мөн Ираны цөмийн зэвсгийн чадавхыг хязгаарлах тухайд тодорхой хэмжээнд ойртсон дохио өгч, олон улсын усан замд төлбөр ногдуулахыг эсэргүүцсэн байна. Энэ бүхнээс үзвэл талууд хэлэлцээнд олон сэдэв багтаасан ч маргаантай цөм асуудлуудыг шийдэлд хүргэхээс илүүтэй, хурцадмал байдлыг хянах хүрээнд удирдаж авч явах хувилбар давамгайлжээ.

Худалдаа, хөрөнгө оруулалтын хэсэгт талууд Board of Trade, Board of Investment төлөвлөгөөг албажуулж, харилцан 30 тэрбум ам.долларын бараанд татвар бууруулахаар болов. Гэвч БНХАУ-ын Худалдааны яам 2027, 2028 онд худалдан авалт хийхээр дурдсан ч дүнг тодорхойлоогүй нь тохиролцоо “том сонсогдох” атлаа хэмжих үзүүлэлт дутуу үлдсэнийг харуулна. АНУ жил бүр дор хаяж 10 сая метр тонн нүүрс импортоор авна гэж мэдээлсэн нь тодорхой тоо бүхий цөөн заалтын нэг болж байна.

Хөдөө аж ахуйн худалдааны ажлын хэсэг байгуулж, салбарын хэлэлцээг 2026 оны төгсгөлөөс өмнө эхлүүлэхээр БНХАУ-ын Худалдааны яам тэмдэглэлээ. Мөн талууд арваннэгдүгээр сард Шэньжэнь хотод болох APEC болон арванхоёрдугаар сард Майамид болох G20-д оролцохоо зарласан нь яриа хэлэлцээг таслахгүй үргэлжлүүлэх дипломат цагийн хуваарьтай болсныг илтгэнэ. Дотоодын олон нийтэд чиглэсэн жижиг боловч анхаарал татах дохио ч гарчээ: Zoo Atlanta ням гарагт Хятадаас хоёр аварга хулсан баавгай ирснийг зарласан байна.

Гэсэн ч ажиглагчид хэлэлцээний бодит үр дүнгийн тухайд болгоомжтой байр суурьтай байна. Дэниэл Критенбринк ийм эмзэг тэнцвэр тогтвортой байхад бэрх, илүү бодит үр дүн шаардлагатай гэжээ. Питер Александр хоёр талын хувьд хурцатгалын давуу талыг тогтоох өрсөлдөөн өрнөж байна гэж дүгнэсэн бол, Скотт Кеннеди улаан хивсний угталт байсан ч талууд бие биеэсээ болгоомжилж буй нь баримт бичгүүдээс харагдаж байна гэж ярьжээ. Түүний хэлснээр худалдаа, хөрөнгө оруулалт, хиймэл оюуны хүрээнд гарсан тохиролцоонууд хязгаарлагдмал бөгөөд болзолтой тул дараагийн шатны уулзалтууд дээр зах зээл илүү “хатуу” амлалт, хэмжигдэхүйц үр дүнг нэхэхээр байна.