АНУ, Ираны хурцадмал байдал нэмэгдсэнээр газрын тосны үнэ өсөж, нийлүүлэлтийн эрсдэлийн айдас сэдрэв

Мягмар гарагт АНУ-ын цэрэг Ираны five түүхий тосны танкерийг устгаснаа мэдээлсний дараа газрын тосны үнэ өсөж, Ойрх Дорнодын нийлүүлэлттэй холбоотой эрсдэлийн айдас дахин сэдрэв. АНУ-ын Төв командлалын мэдээлснээр АНУ-ын байлдааны хөлөг Ираны халдлагаас зайлсхийж чадсан бөгөөд америк алба хаагчид хохироогүй байна. Зах зээл энэ мэдээг Персийн булан орчмын тээвэрлэлт, экспортод нөлөөлөх магадлалтай дохио гэж харж, үнэд богино хугацаанд хүчтэй хөдөлгөөн өглөө.

Энэ нөхцөлд фьючерсийн ханш чангарав. West Texas Intermediate аравдугаар сарын фьючерс 94.66 ам.доллар болж 1.75 хувь, Brent 99.44 ам.доллар болж 1.55 хувиар өсөв. АНУ, Ираны хурцадмал байдал даамжрах тусам нийлүүлэлтийн хэвийн урсгал саарах эрсдэл өсч, тээвэрлэлт тасалдах тухай болгоомжлол үнэ тогтоох хүчин зүйл болж байна. Ялангуяа тээвэрлэлтийн халдлага үргэлжилбэл экспорт саатах эрсдэл нэмэгдэнэ гэсэн хүлээлт зах зээлийн мэдрэмжийг улам чангалж байна.

Goldman Sachs-ийн түүхий эдийн судалгааны хамтран тэргүүн Даан Стрёйвен тээвэрлэлтийн халдлага идэвхжсэнээр Brent 120 ам.доллароос давах хувилбарын магадлал өсөж буйг онцоллоо. Тэрээр CNBC-д “Энэ нь үнэхээр боломжит хувилбар” гэж хэлсэн байна. Мөн “Сүүлийн хэд хоногийн үйл явдал тээвэрлэлтийн халдлага өргөжин эрчимжихийн хэрээр экспорт ойрын саруудад гацаж, Brent 120 ам.доллароос давж өсөх хувилбарын магадлал нэмэгдэж байгааг харуулж байна” гэж нэмжээ.

Гэвч Goldman Sachs суурь таамаглалаа одоогоор өөрчлөхгүй байгаа бөгөөд Персийн булангийн экспорт өөр зам, улмаар нэмэлт хоолойн хүчин чадлаар дасан зохицон аажмаар сэргэнэ гэж үзсэн хэвээр байна. Өөрөөр хэлбэл, нийлүүлэлтийн урсгал тасалдах эрсдэлийг хүлээн зөвшөөрч байгаа ч бүрэн “хаагдах” хувилбарыг суурь төсөөлөлдөө төв болгоогүй байна. Гэсэн ч нөхцөл байдал богино хугацаанд хурцадвал үнэ богино мөчлөгөөр огцом савлах боломж өндөр хэвээр.

АНУ, Ираны цэргийн ажиллагаа ойролцоогоор нэг сар саармагжсан ч өнгөрсөн сарын сүүлээр дахин цохилт сэргэснийг талуудын мэдээлэл, зах зээлийн хэлэлцүүлэгт дурдав. Ийм хэлбэлзэл нь худалдаачид, хөрөнгө оруулагчдын хувьд эрсдэлийн үнэлгээг өдөр тутам дахин тооцох нөхцөл болж, фьючерсийн зах зээл дээрх эрэлт, хамгаалалтын байрлал нэмэгдэх хандлагыг өдөөж байна. Тээвэрлэлтийн чиглэл, даатгал, логистикийн зардал зэрэг дагалдах хүчин зүйлс ч үнэ тогтоолтод илүү хурдан шингэх төлөвтэй.

Ойрын үед анхаарал тээвэрлэлтийн халдлага өргөжих эсэх, экспорт үнэхээр “гацах” шинж тэмдэг илрэх эсэх дээр төвлөрнө. Хэрэв саатал бодит нийлүүлэлтийн дутагдал болж хувирвал 120 ам.доллароос давсан хувилбар “магадлал” түвшнээс зах зээлийн суулттай хүлээлт рүү шилжих эрсдэлтэй. Харин өөр чиглэл, нэмэлт хоолойн хүчин чадлаар дасан зохицох суваг ажиллавал өнөөдрийн үнийн өсөлт цаашдаа мэдээний эрчээр хэлбэлзэх хүрээнд үлдэх боломжтой байна.