АНУ-ын Сангийн сайд Скотт Бессент Ираны талаар хийх алхмаа удахгүй олон нийтэд танилцуулна гэв

АНУ-ын Сангийн яамны сайд Скотт Бессент Ираны асуудлаарх дараагийн алхмуудаа Даваа гарагт хийх хэвлэлийн хурлаар танилцуулна гэж мэдэгдэв. Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Иранд ямар нэг хэлбэрээр дэмжлэг үзүүлэх улс орнуудад эдийн засгийн үр дагавар учирна хэмээн анхааруулсны дараа энэ мэдээлэл гарч ирлээ. Трамп нийгмийн сүлжээнд “урьд өмнө байгаагүй хэмжээнд эдийн засгийн дайн ба тусгаарлалт” явуулна гэж бичсэн ч дэлгэрэнгүй мэдээлэл цөөн байв. Ийм нөхцөлд зах зээл хариу үзүүлж, нефть гурван долоо хоногийн дээдэд хүрсэн байна.

Вашингтон Ираны эсрэг эдийн засгийн дарамтаа тодотгоно гэж байр сууриа илэрхийлсэн нь сөргөлдөөний эрсдэл өсөх тухай хүлээлтийг улам хөдөлгөж байна. Иран 1979 оны Исламын хувьсгалаас хойш бараг 50 жилийн турш эдийн засгийн хоригт өртсөн хэвээр байгаа нь энэ сэдвийн суурь нөхцөл болж ирсэн. Ийм удаан хугацааны дарамтын түүхтэй үед АНУ-ын шинэ мэдэгдэл бүр бүс нутгийн эрчим хүчний урсгал, нийлүүлэлтийн төсөөлөлтэй шууд холбогдож, үнийн хэлбэлзлийг тэжээдэг. Тиймээс “юу өөрчлөгдөх вэ” гэсэн асуулт одоо зөвхөн дипломат хүрээнд бус зах зээлийн гол хүлээлт болон хувирчээ.

Бессент зах зээл мэдээллийг буруу тайлж байна гэж үзэж буйгаа CNBC-д өгсөн ярилцлагадаа илэрхийлсэн байна. “Ираны талаар яг юу хийхээ тайлбарлана” гэж тэр хэлээд, “Нефтийн зах зээл энэ эдийн засгийн дарамт юу гэсэн утгатайг буруу тайлж байна” хэмээн нэмжээ. “Бидэнд тэгш бус мэдээлэл бий, нефть үүн дээр огцом өссөнийг би сайн ойлгохгүй байна” гэж Бессент хэлсэн нь үнийн өсөлтөөс илүүтэй ойлголтын зөрүүг засахыг зорьж буй дохио болж байна. Энэ нь цаашдын багц арга хэмжээг танилцуулахдаа зах зээлд өгч буй дохиогоо илүү нарийвчлан тайлбарлах хэрэгцээ байгааг илтгэнэ.

Тэр мөн эдийн засгийн дарамтыг өсгөх нь заавал цэргийн эрсдэлийг өндөрсгөнө гэсэн ойлголтыг няцаах байр суурь илэрхийлэв. “Хэрэв бид хамгийн дээд түвшний эдийн засгийн дарамт хэрэгжүүлбэл том хэмжээний цэргийн ажиллагаа дахин эхлэх магадлал бага гэсэн үг” гэж Бессент хэлсэн байна. Ормузын хоолойн тухайд “Хүн бүр Ормузын хоолойг дахин нээж, эрчим хүчний үнэ буурахыг хүсэж байгаа гэдэгт бид итгэлтэй байна” гэж тэр хэлэв. Эдгээр тайлбар нь Вашингтон дарамтын механизмаар замаа сонгож байгаа ч эрчим хүчний урсгалын түгжрэл, нийлүүлэлтийн тасалдлын айдсыг намжаахыг давхар зорьж буйг харуулж байна.

Харин анхаарлын төвд байгаа нэг асуулт нь АНУ Хятадыг Ирантай бизнес хийсний төлөө онилох уу гэсэн асуудал. Энэ талаар Бессент “зарим асуудлыг хувиараа хэлэлцэх нь дээр” гэж хэлсэн нь бодлогын хүрээ, хэрэгжилтийн нарийвчлал нээлттэй хэвээр байгааг илтгэнэ. Тэр “Хятадуудын эрчим хүчний 50% нь Персийн булангаас хамаардаг, тиймээс тэд энэ чиглэлд хамтрах нь өөрсдөд нь ашигтай” гэж бас онцолжээ. Ийм байр суурь нь Вашингтон дарамтын хүрээг тэлэхдээ том худалдан авагчдын тооцоолол, бүс нутгийн эрчим хүчний хамаарлыг давхар харгалзаж буй дохио болж байна.

Ираны талд Гадаад хэргийн сайд Аббас Аракчи Трампын байр суурийг АНУ-ын дотоод санхүүгийн асуудлаас анхаарал сарниулах оролдлого гэж шүүмжилсөн байна. Зах зээлд бол гол эрсдэл нь бодлогын тодорхой бус байдал үргэлжилснээр эрчим хүчний үнэ болон нийлүүлэлтийн таамаг тогтворгүй хэвээр байх магадлал юм. Даваа гарагт болох Бессентийн хэвлэлийн хурал энэ бүдэг зураглалд ямар хүрээ, ямар зорилт тавьж байгааг тодруулж, нефтийн үнийн хөдөлгөөнд нөлөөлөх дараагийн дохиог өгөхөөр байна. Reuters болон CNBC-ийн мэдээлснээр, Вашингтоны дараагийн алхам тодрох хүртэл Ираны эргэн тойрон дахь эрсдэлийн үнэлгээ зах зээл дээр өндөр хэвээр үргэлжлэх төлөвтэй байна.