Банк бус санхүүгийн салбар харилцагчийг хамгаалах олон улсын стандартыг Монголд албажуулах алхам хийв

Монголын банк бус санхүүгийн байгууллагуудын холбоо банк бус санхүүгийн салбарт харилцагчийг хамгаалах олон улсын стандартыг Монголд салбарын түвшинд албажуулах чиглэлд гол алхмаа урагшлууллаа. Холбоо Smart Campaign-ийн “Харилцагчийг хамгаалах олон улсын стандарт”-ыг 2009 оноос дэмжин ажиллаж ирсэн бөгөөд 2024 оноос эхлэн үүнийг Монгол Улсад салбарын хэмжээнд нэвтрүүлэхээр зохицуулагч болон олон улсын байгууллагуудтай хамтын ажиллагаагаа эрчимжүүлсэн байна. Энэ хүрээнд Харилцагчийн эрх ашгийг хамгаалсан, ил тод байдлыг нэмэх бодит механизмуудыг салбартаа суулгах зорилго тавьж байгаа гэж холбоо мэдээлэв.

Олон улсын түвшинд уг стандарт одоогоор нийт 72 орны 337 санхүүгийн байгууллагад хэрэгжиж байгаа бөгөөд банк, банк бус санхүүгийн байгууллага, төрийн бус байгууллага, хоршоо, финтекийг хамардаг. Тиймээс банк бус санхүүгийн байгууллагуудын хувьд зөвхөн дотоодын сайн туршлагад найдах бус, олон улсад шалгарсан зарчим, шалгуурыг бүтээгдэхүүн үйлчилгээний бүхий л мөчлөгт уялдуулах шаардлага улам тодорч байна. Монголд хэрэгжих тохиолдолд харилцагчтай харилцах суурь хандлага нэг хэлээр ярих, нийтлэг “доод босго” тогтоох боломжтой гэж салбарынхан үзэж байгаа аж.

Холбооны мэдээлснээр стандарт нэвтрүүлэх ажлын нэг хэсэг нь ёс зүйн дүрэм боловсруулах, хэрэгжилтийг эхлүүлэхээр төвлөрчээ. Энэхүү дүрэмд мэдээллийн ил тод байдал, хувийн мэдээллийн нууцлал, өрийн дарамтын эрсдэлийг бууруулах, гомдол шийдвэрлэлтийг сайжруулах үндсэн чиглэлүүд тусгагдсан байна. Өөрөөр хэлбэл зээлийн бүтээгдэхүүний нөхцөл, шимтгэлтэй холбоотой мэдээлэл ойлгомжтой байх, хэрэглэгчийн өгөгдлийг хамгаалах, харилцагчийг хэт зээлжих нөхцөл рүү түлхэхгүй байх, маргаан гомдолд шуурхай, шинжилгээтэй хариу өгөх зэрэг практик ажиллагааг салбар нийтээрээ хөтлөхийг зорьж байна.

Үүнтэй зэрэгцээд салбарын ажилтнууд болон санхүүгийн хэрэглэгчдийг чадавхжуулах хөтөлбөр боловсруулж, олон улсын сургалтыг эхлүүлж байгааг холбоо онцоллоо. Стандартын “цаасан” шаардлагаас гадна салбарын өдөр тутмын үйл ажиллагаанд буух ур чадвар, хэрэглэгчийн санхүүгийн ойлголт хоёр зэрэг сайжрах нь хэрэгжилтийн чанарыг тодорхойлох гол хүчин зүйл гэж үзжээ. Иймээс байгууллагын ажилтны үйлчилгээний соёл, мэдээлэл өгөх арга барил, өгөгдөл хамгаалалт, гомдол шийдвэрлэх чадвар зэрэг талуудыг нэгэн зэрэг дэмжихээр хөтөлбөрөө чиглүүлсэн байна.

Олон улсын хамтын ажиллагааны хувьд холбоо 2026 оны 09 дүгээр сарын 28-наас 10 дугаар сарын 01-нд Каир хотноо болох Cerise+SPTF 2026 Global Meeting-д оролцож, Cerise+SPTF-тэй санамж бичиг байгуулахаар тохиролцсон гэж мэдээлэв. Энэ нь стандартын хэрэгжилтийг зөвхөн дотоодын санаачилга хэлбэрээр бус, олон улсын мэргэжлийн сүлжээ, аргачлалтай нь холбож, албажуулалтын алхамуудыг уялдуулах оролдлого гэж салбарынхан тайлбарлаж байна. Цаашлаад зохицуулагч байгууллага болох Санхүүгийн зохицуулах хороо болон олон улсын байгууллагууд, гишүүн байгууллагуудтай олон талт хамтын ажиллагаа үргэлжилж байгаа аж.

Стандарт салбарын хэмжээнд нэвтэрвэл зээлийн өртөг, шимтгэлийн ил тод байдал нэмэгдэж, хариуцлагатай санхүүжилтийн орчин бэхжинэ гэсэн хүлээлт байна. Харилцагчийн эрх ашгийг хамгаалах нийтлэг зарчим тогтож, гомдол шийдвэрлэлтийн тогтолцоо сайжрах нь зах зээлийн итгэлцэл, үйлчилгээний чанарт шууд нөлөөлөхөөр байна. Холбоо цаашид стандартын албажуулалтын ажлыг тэлж, салбарын байгууллагуудын хэрэгжилтийг дэмжих ажлаа үргэлжлүүлнэ гэв.