Бүгд Найрамдахчууд Трампын 'One Big Beautiful Bill Act'-ыг сурталчилж буй ч татварын хөнгөлөлт жигд бус хүртээмжтэй байна

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп 2025 оны 7 сарын 4-нд Вашингтон дахь Цагаан ордонд “One Big Beautiful Bill Act” нэртэй татвар, зарлагын багц хуульд гарын үсэг зурсан. Бүгд Найрамдахчууд сонгуулийн өмнөх улс төрийн гол давуу талын нэг гэж үзэн уг хуулийг идэвхтэй сурталчилж байгаа ч, бодит ашиг нь өрх бүрт ижил хэмжээгээр очихгүй байж магадгүй байна. Татварын хөнгөлөлтүүд нэг хэсэгт нь шууд мэдрэгдэхээр зохиогдсон бол, нөгөөд нь зүйлчилсэн суутгал, орлогын түвшин зэрэг бүтцийн ялгаанаас шалтгаалан өөр үр дүн гарна.

Энэхүү хууль нь 2017 оны Tax Cuts and Jobs Act-ийн өөрчлөлтүүдийг байнгын болгож, цайны мөнгө, илүү цаг, ахмад настан, авто зээлийн хүүгийн суутгал зэрэг шинэ хөнгөлөлтийг нэмсэн. Хэрэв сунгаагүй бол 2026 онд эдгээр заалтууд дуусах хуваарьтай байсан бөгөөд Tax Foundation-ийн тооцоогоор америкчуудын 62% нь татвар нэмэгдэх эрсдэлтэй байсан гэж үздэг. Энэ утгаараа Бүгд Найрамдахчуудын хувьд “татвар нэмэгдэхээс хамгаалсан” гэдэг мессежийг барих боломжтой болсон. Гэвч хуулийн заалтуудын хүрээ, хэн илүү их эсвэл бага хүртэх нь олон нийтийн ойлголт, улстөрийн маргааны гол цэг болж байна.

Сангийн сайд Скотт Бессент Төлөөлөгчдийн танхимын Санхүүгийн үйлчилгээний хороонд зориулсан мэдэгдэлдээ уг хуулийг “бага ба дунд орлоготой америкчуудын сая сая хүнд шууд хүрсэн татварын хөнгөлөлт” гэж тайлбарласан. Түүний мэдээлснээр 64 саяаас дээш татварын тайланд цайны мөнгө, илүү цаг, авто зээлийн хүү эсвэл ахмадын нэмэгдүүлсэн суутгалын аль нэгийг нь ашигласан байна. Мөн Куш Десай “америкчуудын арван саяаараа эдгээр гол заалтуудын дор хаяж нэгийг ашигласан” гэж онцолсон. Засгийн газрын энэ өгүүлэмж нь олон өрх дээр бодитоор мэдрэгдэх үр дүнг тоогоор батлахыг зорьж байгаа юм.

Гэхдээ хамгийн их анхаарал татаж буй өөрчлөлтийн нэг нь төрийн болон орон нутгийн татварын SALT суутгалын дээд хязгаар юм. Энэ хязгаарыг 2025 онд 40,000 ам.доллар болгож, 2024 оны 10,000 ам.доллараас өсгөсөн бөгөөд нэмэгдсэн хязгаар нь ихэвчлэн дундаас дээш болон өндөр орлоготой, зүйлчлэн суутгал хийдэг татвар төлөгчдөд илүү өгөөжтэй гэж тайлбарлагдаж байна. Түүнчлэн 500,000 ам.доллараас дээш орлогод энэ давуу тал аажмаар буурч эхэлдэг бүтэцтэй. Өөрөөр хэлбэл нэг талаас “өргөн хүрээтэй хөнгөлөлт” гэсэн мессеж, нөгөө талаас орлогын бүтэц, суутгалын аргаас хамаарч ашиг нь жигд бус хуваарилагдах зураг зэрэгцэж байна.

Татварын бодит өгөөжийг аж ахуйн нэгж бус, өрхийн түвшинд тайлбарлахад олон хувьсагч орж ирнэ. Urban-Brookings Tax Policy Center-ийн ахлах судлаач Жозеф Розенбергийн хэлснээр заалтууд “өрхүүдэд өөр өөрөөр тусдаг” тул бодит үр дүн нь гэр бүлийн нөхцөлөөс шалтгаалан ялгаатай байна. Сангийн яамны сүүлийн өгөгдлөөр цайны мөнгөний дундаж суутгал 7,000 ам.доллароос, ахмадын дундаж суутгал 7,500 ам.доллароос тус тус давсан үзүүлэлттэй гарчээ. Мөн АНУ-ын Дотоод орлогын албаны сүүлийн мэдээллээр 2026 оны тайлан гаргалтын улиралд 5 сарын 8-ны байдлаар хувь хүний дундаж буцаан олголт 3,276 ам.доллар болж, өмнөх оны ижил үеэс 11.5%-иар өссөн байна.

Гэсэн ч олон нийт энэ өөрчлөлтийг хэр ойлгож, саналаа хэрхэн төлөвшүүлэх нь тодорхой хэвээр. Politico-гийн 7 сард ойролцоогоор 2,100 насанд хүрэгчдийг хамруулсан санал асуулгаар америкчуудын бараг тал хувь нь уг хуулийг тайлбарлаж чадна гэж үзээгүй байна. Ийм ойлголтын зөрүү нь бодлогын үр нөлөөг улс төрийн өгүүлэмж болгон нэг мөр болгоход бэрхшээл үүсгэнэ гэж зарим шинжээчид үзэж байгаа бөгөөд татварын өөрчлөлтүүд сонгогчдын санал өгөх зан төлөвт хэрхэн нөлөөлөхийг урьдчилан таамаглахад хүндрэлтэй хэвээр байна. Сонгуулийн мөчлөг ойртох тусам “хэнд хэр хүрэв” гэдэг асуулт нь хууль өөрөө шигээ маргааны төв рүү улам татагдах төлөвтэй.