Дэлхийн банкны групп төрийн өмчит уул уурхайд баталгаагаар урт хугацааны хөрөнгө татах Чилийн Codelco-ийн жишээг онцлов

Дэлхийн банкны групп Чилийн төрийн өмчит зэсийн компани Codelco-ийн санхүүжилтийн бүтцийг төрийн өмчит уул уурхайд урт хугацааны хувийн хөрөнгө татах жишиг гэж онцолжээ. Тус жишээ нь Дэлхийн банкны “Made Possible by Minerals: What it Takes to Power Modern Life” тайланд дэвшүүлсэн гол санааг бататгаж байгаа гэж тайлбарлав. Энэхүү хандлага нь шинэ уурхай санхүүжүүлэхээс илүүтэй одоогийн үйлдвэрлэлийг тойрсон дэд бүтцийг тогтвортой санхүүжүүлэх замаар эрчим хүчний шилжилтэд шаардлагатай металлын нийлүүлэлтийг дэмжих дохио өгч байна.

Энд анхаарах гол механизм нь Олон талт хөрөнгө оруулалтын баталгааны агентлаг (MIGA)-ийн баталгаа юм. MIGA уурхайд шууд зээл олгодоггүй, харин тодорхой давхаргын зээлийн эрсдэлийг хариуцдаг бүтэцтэй. Өөрөөр хэлбэл, урт хугацааны санхүүжилт босгох үед хөрөнгө оруулагч, банкны эрсдэлийн үнэлгээнд нөлөөлөх хамгаалалтын давхарга болж өгдөг. Дэлхийн банкны групп энэ төрлийн баталгааг төрийн өмчит уул уурхайн компаниудад хөрөнгийн зах зээлийн итгэл нэмэх хэрэгсэл гэж харж байна.

Тодруулбал, 12 дугаар сард хүчин төгөлдөр болсон бараг 860 сая ам.долларын хоёр дахь баталгаа нь Santander, HSBC-ийн 600 сая ам.долларын 15 жилийн зээлийг хамарчээ. Энэ санхүүжилт нь сэргээгдэх эрчим хүчний таван урт хугацааны цахилгаан худалдан авах гэрээний (PPA) төлбөрийг дэмжихээр бүтэцлэгдсэн байна. Баталгаа нь шинэ уурхай, эсвэл өргөтгөлд бус харин одоогийн үйлдвэрлэлийг тойрсон дэд бүтцийн санхүүжилтэд чиглэсэн гэдгийг Дэлхийн банкны групп тусгайлан тэмдэглэв. Ийм бүтэц нь олборлолтын суурь хүчин чадлыг тогтвортой байлгах тал дээр илүү чиглэж байгаа дүр зураг гарч байна.

Үүнээс өмнө 2024 оны долоодугаар сард хүчин төгөлдөр болсон 765 сая ам.долларын эхний баталгаа нь Crédit Agricole CIB-ийн 532 сая ам.долларын 15 жилийн зээлийг хамарсан. MIGA-ийн мэдээлснээр энэ нь Чилид төрийн өмчит аж ахуйн нэгжид олгосон анхны ийм баталгаа бөгөөд дэлхийд төрийн өмчит уул уурхайн компанид зориулсан анхны баталгаа юм. Дарааг санхүүжилт нь 2027 он хүртэлх PPA төлбөрийг санхүүжүүлэх төлөвтэй байгаа нь эхний хэлцлээр эхэлсэн уур амьсгалын санхүүжилтийн хөтөлбөрийг сунгах агуулгатай болж байна. Ингэснээр эрчим хүчний өртөг, тогтвортой эх үүсвэрийн асуудлыг нэг дор шийдэхээр зорьсоныг Дэлхийн банкны тайлбар илтгэнэ.

Codelco нь Чилийн цахилгаан эрчим хүчний хамгийн том хэрэглэгч бөгөөд 2030 он гэхэд хэрэглээгээ 100 хувь сэргээгдэх эх үүсвэрт шилжүүлэх зорилт тавьжээ. Дэлхийн банкны группын Цутому Ямамото “Codelco-ийг өртөг багатай сэргээгдэх эрчим хүч рүү шилжихэд дэмжих нь сүлжээ, сэргээгдэх эрчим хүч, цахилгаан хөдөлгөөнд хэрэгтэй зэсийг санхүүгийн хувьд үр ашигтай, тогтвортой байдлаар үйлдвэрлэх нөхцөлийг бүрдүүлнэ” гэж онцолсон байна. Өөрөөр хэлбэл, зэсийн нийлүүлэлтийг шинэ уурхайгаар биш, харин одоогийн олборлолтыг тэжээх дэд бүтэц, эрчим хүчний шийдлээр хамгаалах санаа энд төвд нь явна. Энэ нь эрчим хүчний шилжилт дагасан металлын эрэлтэд хариу өгөх бодлогын хэлэлцүүлэгт шинэ жишээ болж байна.

Дэлхийн банк энэ хүрээнд өөр улс орнуудын зорилтыг ч давхар дурджээ. Тухайлбал, Замби улс Дэлхийн банктай Mining Compact болон Energy Transition Minerals Roadmap дээр хамтран ажиллаж, 2031 он хүртэл жилд 3 сая тонн зэс үйлдвэрлэхээр зорьж байгаа аж. Төрийн өмчит уул уурхайд баталгаагаар урт хугацааны хөрөнгө татах Codelco-ийн жишээ нь ийм төрлийн зорилгыг дэд бүтэц, эрчим хүчний төлбөр тооцооны эрсдэлийг бууруулах замаар дэмжих боломжтойг сануулж байна. Дэлхийн банкны группын тайланд багтсан энэ өгүүлэмж нь уул уурхай, эрчим хүчний шилжилтийн огтолцолд санхүүжилтийн бүтэц ямар үүрэгтэйг дахин тодрууллаа.