Ерөнхий сайд Н.Учрал ОХУ-тай түлш, эрчим хүчний хамтын ажиллагааг тогтвортой өргөжүүлэх шаардлагыг онцоллоо
Ерөнхий сайд Н.Учрал түлшний хамаарал, өсөх эрэлтээс шалтгаалан ОХУ-тай хамтын ажиллагааг үргэлжлүүлэхээ мэдэгдлээ. Тэрээр Монгол Улс жилд 3 сая тонн түлш хэрэглэж, 97 хувийг ОХУ-аас импортолдог гэж хэлэв. Дотоодын боловсруулах хүчин чадал нэмэгдэх хүртэл нийлүүлэлтийн тогтвортой байдал эрчим хүчний эрсдэлийг бууруулна.
Ерөнхий сайд Н.Учрал Дорнын эдийн засгийн XI чуулга уулзалтын нэгдсэн хуралдааны дараа ‘РБК’ телевизийн Ерөнхий редактор Кирилл Викторович Токаревийн асуултад хариулахдаа түлш, эрчим хүчний нийлүүлэлтийн тогтвортой байдлыг хадгалах шаардлагыг онцоллоо. Тэрээр Монгол Улс олон жил Засгийн газар хоорондын гэрээгээр ОХУ-аас бензин, шатахуун импортолж ирснийг дурдлаа. Өсөн нэмэгдэх эрэлт болон одоогийн хамаарлын нөхцөлд хамтын ажиллагааг үргэлжлүүлэх нь эрчим хүчний эрсдэлийг бууруулах нэг гарц гэж тайлбарлав.
Ерөнхий сайдын хэлснээр Монгол Улс жилд 3 сая тонн бензин, шатахуун хэрэглэдэг бөгөөд 97 хувийг нь ОХУ-аас импортолдог. Энэ хэмжээ нь дотоодын боловсруулах хүчин чадал бүрэн нэмэгдэхээс өмнө нийлүүлэлтийн тасалдалд эмзэг хэвээр байгааг илтгэнэ гэж тэр үзэж байна. Ийм нөхцөлд импортын суваг, зохицуулалтыг тогтвортой барих нь бодит хэрэгцээ гэдгийг ч тэмдэглэлээ.
Тэрээр ОХУ дахь нефтийн үйлдвэрүүдийг чиглэсэн дайралтууд Монгол Улсад “хүндээр тусаж” буйг онцолж, нийлүүлэлтийн гинжин хэлхээ алдагдах эрсдэл бодитоор мэдрэгдэж байгааг хэлэв. Монгол Улсын Засгийн газар олон улсын зах зээлийн хэлбэлзэлтэй зэрэгцэн ийм төрлийн гадаад шокыг даван туулах шаардлагатай болж буйг энэ хүрээнд тайлбарласан байна. Улмаар богино хугацаанд нийлүүлэлт тасалдахгүй байх нь түлш, эрчим хүчний үнийн тогтвортой байдалтай шууд холбоотой гэсэн байр суурийг илэрхийлэв.
Дунд хугацаанд дотоодын шийдэл хэрэгтэйг тэрээр тодотгож, Газрын тос боловсруулах үйлдвэр барьж байгаагаа, 2029 оноос өмнө ашиглалтад оруулахаар бүх боломжоо дайчлан ажиллаж байгаагаа хэллээ. Гэхдээ үйлдвэр ашиглалтад орж, боловсруулах хүчин чадал нэмэгдэх хүртэл Монгол Улсын хувьд импортын тогтвортой байдал “аюулгүй ажиллагааны дэр” хэвээр үлдэнэ гэж үзэж байна. Энэ нь ОХУ-тай хамтын ажиллагааг нэг талын сонголт гэхээс илүү бодит эрэлт, хангамжийн тэнцвэр дээр суурилсан шаардлага гэж тайлбарлагдав.
Эрэлт цааш өсөх хандлагатайг Ерөнхий сайд уул уурхай, хөдөө аж ахуйн боловсруулах үйлдвэрүүд нэмэгдэхтэй холбон ярив. Үйлдвэрлэл, боловсруулах салбар тэлэхийн хэрээр шатах тослох материал, эрчим хүчний хэрэглээ дагаж өснө гэсэн тооцооллыг тэр дурдаж, нийлүүлэлтийн найдвартай байдлыг бодлогын түвшинд нэг мөр харах шаардлагатайг анхаарууллаа. Ингэснээр эрчим хүчний эх үүсвэрийн эрсдэлийг багасгахын зэрэгцээ эдийн засгийн идэвхжилд үүсэх гэнэтийн саадыг бууруулна гэсэн санааг давхар илэрхийлсэн байна.
Мөн ‘COP17’ хурлын үеэр хиймэл оюуныг хөгжүүлэх, дата төвүүд байгуулах чиглэлээр ногоон санхүүжилтийн сонирхол нэмэгдсэнийг тэмдэглэсэн нь эрчим хүчний асуудал зөвхөн түлшний импортын хүрээнээс давж, шинэ төрлийн хэрэглээний өсөлттэй огтлолцож буйг харууллаа. Энэ утгаар эрчим хүчний бодлого, нийлүүлэлтийн төлөвлөлт нь уламжлалт салбаруудынхаас гадна дижитал дэд бүтцийн өсөлттэй зэрэгцэн явах шаардлагатай болж байна. Ерөнхий сайдын сөхсөн гол санаа нь дотоодын боловсруулах хүчин чадлаа нэмэгдүүлэх зорилтоо хадгалсан хэвээр ч, тэр хүртэл нийлүүлэлтийн тогтвортой байдлыг ОХУ-тай хамтын ажиллагаагаар баталгаажуулах хэрэгтэй гэсэн байр суурь байв.
Холбоотой мэдээ
Өмнөговь аймгийн эрчим хүчний импортод 50 тэрбум төгрөгийн татаас тусгажээ
Эрчим хүчний яам импортын эх үүсвэрээр Өмнөговь аймгийн хэрэглээг хангаж, татаасыг наймдугаар сараас арваннэгдүгээр сар хүртэл тооцсон аж. Төсвийн хэлэлцүүлгийн үеэр импортын зардлаас гадна эрчим хүчний гадаад эх үүсвэрээс хамаарах түвшин нэмэгдэх эсэх асуудал анхаарлын төвд орлоо. Зарим гишүүн импортод төсвөөс тогтмол санхүүжилт олгох нь эрчим хүчний хэрэглээг гадаад эх үүсвэрээр хангах бодлогын сонголтыг бэхжүүлж болзошгүй гэж үзжээ.
Эдийн засгийн байнгын хороо 2026 оны төсвийн тодотголд БНХАУ-аас эрчим хүч импортлох зардлыг хэлэлцэв
Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын хороо төсвийн тодотголд туссан эрчим хүчний импортыг хэлэлцэж, хараат байдлын маргаан өрнөв. Тодотголд БНХАУ-аас 50 тэрбум төгрөгөөр эрчим хүч импортлох, найм-арваннэгдүгээр сард татаас тооцохоор тусгасан байна. Өмнөговийн хэрэглээг гаднаас хангах төлөв нэмэгдвэл үнэ, нийлүүлэлтийн эрсдэл дотоод бодлогод дарамт болно.
"Дизель түлшний үнэ өссөөр байвал АНУ-ын эдийн засаг чимээгүйхэн мөхнө"
АНУ-д дизель түлшний дундаж үнэ галлон тутамдаа анх удаа 6 ам.доллар давж, ачаа тээвэр, хөдөө аж ахуй, үйлдвэрлэлийн зардлыг нэмэгдүүлж байна. Калифорнид дизель 7.9827 ам.доллар болж, ачааны машин болон фермерүүдийн шатахууны зардал жилийн өмнөхөөс 63 хувиар өсчээ. Боловсруулах үйлдвэрүүд бараг бүрэн хүчин чадлаар ажиллаж, дэлхийн хэмжээнд нийлүүлэлт хумигдав.
Их Британийн банкууд гэнэтийн ашгийн татварын эсрэг байр сууриа чангатгалаа
“UK Finance”-ийн тооцоогоор банкуудын Их Британи дахь үйл ажиллагаанаас үүсэх нийт татварын хувь 2025 онд 46.4 хувьд хүрчээ. Банкууд нэмэлт татвар хөрөнгө оруулалтыг сааруулж, Лондоны олон улсын санхүүгийн төвийн өрсөлдөх чадварыг сулруулж болзошгүй. Их Британид банкууд 25 хувийн аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар дээр нэмэлт 3 хувийн татвар төлдөг.
Төсөв дүрмээ дагах уу, дүрэм төсвөө дагах уу?
2026 оны төсөв үндсэн тоон хязгааруудаа зөрчөөгүй ч төсөвт тааруулан дүрмээ өөрчлөх эрсдэл анхаарлын төвд байна. 13 хувийн инфляц, ₮1.2 их наядын тэнцвэржүүлсэн алдагдал дотоод эмзэг байдал өндөр хэвээр байгааг харуулж байна. Гол маргаан нь төсвийн хэмжээ бус, дунд хугацааны хүрээ болон төсвийн дүрмийг улс төрийн шийдвэрээр байнга өөрчлөх эсэхэд төвлөрч байна.
Хятадын үйлдвэрлэгчийн үнэ 3.8 хувиар өслөө: Монголын импортын барааны өртөгт нөлөөлөх үү?
Хятадын үйлдвэрлэгчийн үнийн өсөлт наймдугаар сард 3.8 хувьд хүрч хурдаслаа. Үйлдвэрлэлийн өртгийн өсөлт Монголын Хятадаас импортолдог зарим барааны үнэд дамжих эрсдэлтэй. Монголын экспортын хувьд Хятадын үйлдвэрлэлийн бодит эрэлт хэр өөрчлөгдөх нь илүү чухал үзүүлэлт юм.