Ерөнхийлөгч Дональд Трампын захирамж ачааны жолооч нарт бодит хөнгөлөлт багатай, татварын дарамт хэвээр үлдэнэ

Ерөнхийлөгч Дональд Трампын гаргасан захирамж улаан будгатай, замын бус дизелийг зам дээр хэрэглэхтэй холбоотой холбооны торгуулийг чөлөөлсөн ч ачааны жолооч нарт шууд мэдрэгдэх хэмжээний хөнгөлөлт авчрах нь хязгаарлагдмал харагдаж байна. Зам барилга, хөдөө аж ахуй, төмөр зам, айл өрхийн халаалтад хэрэглэдэг энэ төрлийн түлш нь холбооны болон мужийн онцгой албан татвараас чөлөөлөгддөг. Гэвч захирамж бодит татварыг тэглэхээс илүүтэй төлөх хугацааг “жилийн эцэс хүртэл” хойшлуулсан зохицуулалттай. Хангамж, үнэ дээрх дарамт үргэлжилж болзошгүйг зах зээл болон салбарынхан онцолж байна.

Замын бус дизель нь татвартай дизелээс улаан будагтай гэдгээр ялгагдах ч үндсэндээ ижил түлш юм. Замын дизелийн холбооны онцгой албан татвар галлон тутамд 24.4 цент бөгөөд энэ нь одоо бүрмөсөн хүчингүй боллоо гэж үзэхэд эрт байна. Захирамжид уг төлбөрийг жилийн эцэс хүртэл хойшлуулахын зэрэгцээ АНУ-ын Сангийн сайдаар энэхүү үүргийг бүрмөсөн арилгах хувилбар хайлгахаар зааварласан. Lipow Oil Associates-ийн Эни Лайпоу “Хойшилсон ч бүрмөсөн алга болохгүй байж магадгүй” гэж хэлсэн байна.

Татварын бодит зураг мужийн түвшинд очоод өөрөөр эргэнэ. Мужийн онцгой албан татварыг Ерөнхийлөгч хойшлуулах боломжгүй бөгөөд улсын дундаж нь галлон тутамд 35.5 цент гэж дурдсан. Нэмж хэлэхэд, онолын хувьд мужууд зам дээр улаан будгатай түлш хэрэглэхийг хориглосон орон нутгийн хуулиа хэрэгжүүлж болно. Өөрөөр хэлбэл холбооны торгуулийн дарамт сулрах боломж гарсан ч, жолооч нарт тооцогдох зардал бүхэлдээ буурна гэсэн баталгаа үгүй. Лайпоу мөн “Эхэндээ жаахан хэмнэж болох ч дараа нь Засгийн газарт төлөх хэрэг гарах магадлалтай” гэж анхааруулжээ.

Түлшний үнийн хөдөлгөөн ч “захирамж гарлаа, тэгээд асуудал шийдэгдлээ” гэх логикоор эргээгүй байна. AAA-ийн мэдээлснээр жижиглэнгийн дизелийн үнэ есдүгээр сард дээд түвшинд хүрч, улсын дундаж одоогоор галлон тутамд 6.30 ам.доллар байна. Дизелийн фьючерс захирамжийн дараа эхэндээ буурсан ч дараа нь өсөлт рүү эргэж, Лхагва гарагт 1 хувиас дээш өссөн. Харин Real Macro-ийн Жефф Карри CNBC-ийн Squawk Box-д “үнэд гүнзгий нөлөө үзүүлэхгүй” гэж хэлсэн нь богино хугацааны савлагаа болон урт хугацааны хүчин зүйлсийн зөрүүг илэрхийлж байна.

Эрчим хүчний нийлүүлэлтийн цаадах шалтгаанууд нь АНУ-ын дотоод зохицуулалтаас давж гарсаар байна. Украин ОХУ-ын боловсруулах үйлдвэрүүдийг бөмбөгдөж, Иран болон холбоотнуудын цохилтоос Ойрх Дорнодод хүчин чадал хэсэгчлэн доголдсон нь дэлхий даяарх үнийн дарамтыг нэмэгдүүлж буй талаар мэдээлсэн. Франц удирдсан Их 7-ын орнууд дизелийн нөөц гаргахаар тохирсон ч хэмжээ нь тодорхойгүй хэвээр байна. Ийм нөхцөлд дотоодын татварын хойшлуулалт дангаараа шахуу байж, жолооч нар түлшний өртөг дээр “бодит” амьсгаа авах эсэх нь эргэлзээтэй байна.

Трампын засаг захиргаа өмнө нь ч дизелийн үнийн дарамтыг өөр аргаар намжаах тухай хэлэлцэж байсан. Өнгөрсөн сард Ерөнхийлөгч дизелийн экспортын хоригийн санааг хөндсөн ч эцэст нь орхисноо мэдээлсэн бөгөөд нефтийн салбар болон томоохон бизнесийн бүлгүүд үүнийг эрс эсэргүүцсэн гэж мэдээлэв. Харин энэ удаагийн захирамжийн талаар Ерөнхийлөгч Дональд Трамп сэтгүүлчдэд “энэ нь үнэндээ огт хэлэлцэх асуудал байгаагүй” гэж мэдэгдсэн нь бодлогын мессежийн хоёрдмол байдлыг улам нэмлээ. Одоохондоо ачааны салбарынхан мужийн татвар, орон нутгийн зохицуулалт, олон улсын нийлүүлэлтийн эрсдэл гэсэн гурван фронтод зэрэг анхаарах шаардлагатай хэвээр байна.