Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Дуурлиг нарсны Хүннүгийн дурсгалт газрын малтлагын явцтай танилцав

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх Хэнтий аймгийн Баян-Адарга сумын Дуурлиг нарсны Хүннүгийн дурсгалт газарт ажиллаж, археологийн нарийвчилсан судалгаа, малтлагын явцтай танилцав. Тус талбайд Евразийн бүс нутгаас илэрсэн Хүннүгийн язгууртны хамгийн томд тооцогдох 160 дугаартай булшны малтлага явагдаж байна. Судалгааны багийн мэдээлснээр булш 80 метр урт, гүн нь 15 метрт хүрчээ.

Малтлагын явцад ухалтын хэлбэр нь уруугаа харсан пирамид маягийн байгууламж байсныг илтгэж буйг ажиглалтаар тогтоосон байна. Түүнчлэн модон бунхны дээрээс хар, улаан чий будагтай, алтан шармал хүрэл чимэгтэй сүйх тэрэгний үлдэгдэл зэрэг шинэ олдворууд илэрч эхэлжээ. Эдгээр олдвор нь тухайн дурсгалт газрын судалгааны ач холбогдол, цаашдын хамгаалалтын ажилд нэмэлт мэдээлэл өгөх боломжтой гэж үзэж байна. Судалгаанд Монгол Улсын Шинжлэх Ухааны Академийн Археологийн хүрээлэн зэрэг байгууллагуудын оролцоо дурдагдав.

Дуурлиг нарс нь Хүннүгийн үеийн дурсгал, түүхэн өвийн судалгаагаар нэрлэгддэг бүс бөгөөд энэ удаад илэрч буй шинэ олдворуудтай холбоотойгоор анхаарал төвлөрч байна. Талбай дээрх ажлын гол хэсэг нь 160 дугаартай булшны малтлага бөгөөд гүн нь 15 метрт хүрсэн нь судалгааны цар хүрээг харуулж байна. Уруу харсан пирамид хэлбэрийн хийц, дээрээс нь илэрч буй сүйх тэрэгний ул мөр зэрэг нь бүтэц, зан үйлийн талаарх дүгнэлтийг өргөжүүлэхэд чиглэж байна. Мөн эд өлгийн шинж, хийцийн онцлог нь цаашдын лабораторийн судалгаа, харьцуулалтын ажлыг шаардах нөхцөл бүрдүүлж буйг салбарынхан онцолдог.

Ерөнхийлөгчийн Тамгын газраас энэ чиглэлийн ажлыг дэмжин, цаашид судалгаа, мэдээллийн төв болон ил музей байгуулахаар төлөвлөж буйг мэдээлэв. Ийм төв, ил музей нь дурсгалын хадгалалт, хамгаалалтыг олон нийтэд ойлгомжтой болгох, судалгааны үр дүнг тогтмол танилцуулах суваг болохоор байна. Үүнтэй зэрэгцээд аяллын сонирхлыг нэмэгдүүлэх, орон нутаг дахь музей, соёлын байгууллагуудтай уялдуулах боломж талаасаа анхаарал татаж байна. Тухайлбал, Монголын үндэсний музей, Чингис хаан үндэсний музей, Хэнтий аймгийн музей зэрэг байгууллагуудын мэдээлэл, үзмэрийн бодлоготой уялдах боломж саналын түвшинд яригдаж байна.

Ерөнхийлөгч У.Хүрэлсүх талбай дээр ажиллаж буй хамт олонд талархал илэрхийлж, амжилт хүслээ. Тэрээр Монгол, Солонгосын хамтарсан “Мон-Сол” төсөл нь хоёр ард түмний найрамдал, нөхөрлөлийн тод илэрхийлэл гэж хэлэв. Судалгаанд Солонгосын үндэсний музей зэрэг байгууллагуудын хамтын ажиллагаа дурдаж буй бөгөөд энэ нь дурсгалын судалгаа, хамгаалалтын ажлыг олон улсын түвшинд уялдуулах нэг суурь гэж үзэж байна. Цаашдын ажил нь шинээр илэрч буй олдворуудын бүртгэл, судалгааг үргэлжлүүлэхийн зэрэгцээ хамгаалалт, олон нийтэд хүргэх дэд бүтцийн төлөвлөлттэй зэрэгцэн урагшлах төлөвтэй байна.