Харри Дент: Одоогийн санхүүгийн хөөсийг засгийн газар өөрөө үүсгэсэн нь урьд өмнө тохиож байгаагүй

Санхүүгийн зохиолч, эдийн засгийн төлөвлөгч Харри Дент сүүлийн үеийн санхүүгийн хөөсийг “засгийн газар өөрөө үүсгэсэн” гэж дүгнэж, энэ нь урьд өмнө тохиож байгаагүй хэв шинж гэж үзэж байгаагаа ярив. Тэрээр MINING.COM-ийн хөтлөгч Деван Муругантай Top of Mine нэвтрүүлэгт оролцохдоо зах зээл дэх эрсдэл нэмэгдэж буйг онцолсон байна. Дентийн тайлбарын төвд бодлого тодорхойлогчдын мөнгөний шахалт, түүний урт хугацаанд үүсгэх гажуудал байв.

Дентийн хэлснээр өмнөх хямралуудын үед шийдвэр гаргагчид эдийн засагт мөнгө “шахаж” ирсэн нь зах зээлийг хэсэг хугацаанд тайвшруулж байсан. Гэхдээ одоо дахин урамшуулал зарлавал үр нөлөө нь сулрах эрсдэлтэй гэж тэр үзжээ. Учир нь хөрөнгө оруулагчид “энэ түүхийг өмнө нь харсан” тул дахин ижил арга хэмжээний нөлөөг өмнөх шигээр хүлээж авахгүй гэсэн байна. Үүн дээр нэмээд, бодлогын орон зай хумигдсан үед итгэл хамгийн эмзэг цэг болж хувирна гэж тэр анхаарууллаа.

Түүний ярианд алтны үнийн огцом өсөлт тусгай байр суурь эзэлсэн. Дент алтны хурдтай өсөлтийг нийт хөрөнгийн хөөсний нэг хэсэг гэж үзэж, урт хугацааны чиг хандлагаасаа давуулан өөд татагдсан гэж тайлбарлав. “Хэвийн чиг хандлагаасаа хэт холдсон зах зээл” засварлалтаар эсрэг чиглэлд “хэтрүүлэн савлах” хандлагатай тул өсөлт, уналтыг хоёуланг нь улам хүчтэй болгодог гэж тэр хэлжээ. Өөрөөр хэлбэл, хэт өндөр өсөлт дараагийн савлагааг өөрөө тэжээдэг логик ажиллана гэж үзсэн байна.

Дент “гуравхан жилийн дотор 1600-аас 5600 болсон нь хөөс” гэж тодотгож, үүнийг “түүхэн дэх хамгийн хурдан бөгөөд туйлширсан хөөс” хэмээн нэрлэсэн. Түүний тооцоолж буй хувилбараар, хэрэв дефляцийн шинжтэй огцом уналт хангалттай хүчтэй өрнөвөл алт бусад хөрөнгийн хамт буурна. Гэхдээ түүхий эд, хувьцаанаас харьцангуй бага уруудна гэж тэр үзэж байна. Энэ нь алт “унадаггүй” гэсэн санаа биш, харин уналтын үеийн харьцаа нь өөр байж магадгүй гэсэн байр суурь юм.

Яг ийм нөхцөлд сэтгэл зүй илүү хурдан халдаг гэж тэр дүрсэлжээ. “Ингээд ихэнх хүн сандарч зараад ‘хэвлэсэн мөнгөөр амьдрах нь зөв юм гэж бид яаж бодов’ гэж хэлнэ” гэж Дент ярьсан байна. Харин засгийн газар дахин орж ирээд “за, дахиад хэдэн их наядийг хэвлэе” гэвэл хүмүүст улам хэцүү сонсогдоно гэж тэр нэмжээ. Хүмүүс итгэхгүй учраас энэ уналтыг зогсоох нь бүр ч бэрх болно гэсэн нь түүний гол анхааруулга байлаа.

Дентийн байр суурь нэг өгүүлбэрээр бол зах зээлийн дараагийн сорилт зөвхөн үнэ унах эрсдэлээр хязгаарлагдахгүй, харин бодлогын “тайвшруулах” хүч суларч болзошгүй гэсэн санаа юм. Алтыг хүртэл хөөсний нэг шинж тэмдэг гэж үзсэн нь хөрөнгө оруулагчдын түгээмэл “аюулгүй орогнож чадна” гэсэн итгэлд асуулт тавьж байна. Хэрэв уналт дефляцийн шинжтэй, хүчтэй өрнөх тохиолдолд ямар актив хэр зэрэг тэсвэртэй байх вэ гэдэг нь гол ялгаа болохоос бус, савлагаанаас ангид зүйл цөөхөн гэсэн зураглалыг тэр гаргалаа. Эцэст нь, дахин мөнгөний дэмжлэг зарлах тухай яриа зах зээлийг тайвшруулахын оронд итгэлийн хямралыг гүнзгийрүүлж мэднэ гэсэн болгоомжлол түүний ярилцлагын өнгийг тодорхойлсон юм.