Их Британи, Ирландын хуульчдын хиймэл оюун ашиглалт огцом өсөж, цагийн тарифаар тооцох тогтолцоог дахин хэлэлцүүлж байна

Их Британи, Ирландын хууль зүйн салбарт хиймэл оюуны нэвтрэлт эрчимжиж, фирмүүдийн ажлын бүтээмж, үнэ тогтоолтын суурь зарчим зэрэгцэн хөдөлж эхэллээ. Хууль зүйн программ хангамжийн Clio компанийн Их Британи ба Ирландын Legal Insights Report 2026 тайланд энэ өөрчлөлтийг тодруулж, цагийн тарифт суурилсан тооцооллын эдийн засаг улам эргэлзээтэй болж буйг дурдсан байна. Өмнө нь цаг хугацаа нь өгөөжийн хэмжүүр байж ирсэн бол одоо “хугацааг” багасгах чадамж нь өөрөө маргааны цэг болж байна. Үүний зэрэгцээ чанарын хяналт, сургалтын арга барил шинэ нөхцөлд тохирох эсэх асуудал босов.

Clio-ийн тайланд хиймэл оюун ашигладаг фирмүүдийн бараг 80 хувь нь нэмэлт нөөцгүйгээр илүү их ажил амжуулна гэж мэдэгдсэн бол 70 гаруй хувь нь захиргааны ажлыг шингээж зардал бууруулсан гэжээ. Энэ үр ашиг нь өмгөөлөгчийн баримт боловсруулах хугацааг богиносгож, цагийн тарифаар тооцдог системд шууд дарамт болж байгаа аж. Тайланд хиймэл оюуныг өргөн нэвтрүүлсэн фирмүүдийн ойролцоогоор 20 хувь нь цагийн тарифт зорилтоо хангахад хүндрэлтэй гэж мэдүүлсэн нь ажлын цагийг “бүтэн” тайлагнах уламжлалт логик технологийн хурдтай мөргөлдөж байгааг харуулна. Хуульчид нэг талаас илүү олон хэрэгт хүрч, нөгөө талаас хийсэн ажлынхаа хэмжээг цаг хугацаагаар хэмжүүлэхэд шинэ тайлбар шаардаж байна.

Энэ өөрчлөлтийг зах зээлийн төсөөлөл ч давхар нотолжээ. Deloitte-ийн судалгаагаар дэлхийн хэмжээнд өндөр албан тушаалын хууль зүйн удирдлагууд цагийн тарифаар тооцох ажлын эзлэх хувь ойрын хоёр, гурван жилд 72 хувиас 44 хувь болж буурна гэж төсөөлсөн байна. Өөрөөр хэлбэл цагийн тариф нь бүрэн алга болохгүй ч ирээдүйн гол тулгуур байж чадах эсэх нь тодорхойгүй болжээ. Ийм үед фирмүүд үнэ тогтоолт дээр өөр хувилбар хайх, эсвэл цагийн тарифын хүрээнд ажлын ангилал, чанарын шалгуураа чангатгах шаардлагатай тулгарч байна.

Зарим томоохон фирмүүд хиймэл оюуныг тодорхой ажлын урсгалд суулгаж эхэлснээ ил тод зарлажээ. A&O Shearman нь Harvey-тай хамтран зээлийн гэрээ хянах, зохицуулалтын баримт бичиг шинжлэх зэрэгт зориулсан хиймэл оюуны агентууд хөгжүүлснээ танилцуулсан байна. Slaughter and May энэ жил Harvey-г бүх практик чиглэлдээ нэвтрүүлж, зохицуулалтын судалгаа болон баримт бичгийн шинжилгээнд ашиглаж эхэлсэн гэжээ. Ийм төрлийн шийдэл нь баримт шалгах, ноорог боловсруулах зэрэгт зарцуулах “цаг”-ийг огцом бууруулж, үйлчилгээний өртөг, үнийн хэлэлцээрийн жинг өөр тийш шилжүүлж байна.

Гэхдээ хурд нэмэгдэхийн хэрээр эрсдэлийн маргаан ч өргөжлөө. Ник Роулз-Дэвисийн хэлснээр “16 цаг ордог ажлыг 16 секундэд хийдэг болсон үед 16 цагийн төлбөр нэхэх боломжгүй” бөгөөд стандарт баримт бичигт дэлгэрэнгүй мэдээлэл оруулах нь “бараг автоматаар хийгдэх процесс” гэж тодорхойлсон байна. Тэр мөн “байхгүй хэргүүдийг иш татсан бичгийг шүүхэд гаргаснаас болж хуульчид шийтгүүлсэн тохиолдлууд олон” гэж анхааруулжээ. Хорхе Бестардын тайлбарласнаар “эх ноорог хурдан гарах нь чадвар хурдан суухыг автоматаар батлахгүй”, Франческа Беннеттс “онцгой хуульчдыг төлөвшүүлэх шаардлага алга болохгүй” гэж онцолсон нь сургалт, менторшипийн үнэ цэнэ хэвээр үлдэхийг сануулж байна.

Ажлын зах зээл, мэргэжлийн байр суурь тал дээр ч дүр зураг өөрчлөгдөж магадгүй. Мансур Сумро “нарийн нэг сэдвийг хамгийн сайн мэддэг хуульч биш, олон салбарыг холбож төвөгтэй асуудал шийддэг хуульч давуу болно” гэж үзжээ. Joshua Lenon-ийн мэдээлснээр хуульчид “энэ хэрэгсэл ажлыг илүү дээр болгож байна” гэж ярьж байна. Эцэст нь хэлэхэд, хиймэл оюун хуульчдын ажлыг “хөнгөвчилж” буй нь тодорхой ч цагийн тариф, чанарын хяналт, ур чадварын хөгжүүлэлтийн тогтолцоог зэрэг шинэчлэх шахалт улам нэмэгдэж байна.