Ипотекийн хүү, орон сууцны өндөр үнэ АНУ-ын худалдан авагчдыг шахсаар байна

АНУ-ын хуучин орон сууцны зах зээл наймдугаар сард дахин сулрав. Үндэсний Үл хөдлөх хөрөнгийн зуучлагчдын холбооны мэдээлснээр борлуулалт долдугаар сараас 2% буурч, улирлын нөлөө зассан жилийн хурдаар 3.98 сая нэгж болжээ. Сэргэлт саатаж буй энэ дүр зураг зээлийн өндөр хүү, үнэ буурахгүй зөрүүд хэвээр байгаа үед худалдан авагчдын шийдвэрийг улам хойш татаж байна.

Энэ хэмнэл нь 2024 оны зургаадугаар сараас хойших хамгийн удаан үзүүлэлт болж, бүс нутгийн хувьд Зүүн хойд болон Баруун дунд хэсэгт хамгийн хүчтэй мэдрэгдсэн байна. Жилийн өмнөхтэй харьцуулахад борлуулалт 1.2% буурсан нь эрэлт өмнөх шигээ тэлэхгүй байгааг илтгэв. Нөгөө талд нийлүүлэлт наймдугаар сарын эцэст 1.62 сая орон сууц болж, сардаа 3.2%, жилдээ 5.9% өссөн байна.

Нийлүүлэлт нэмэгдсэн ч зах зээл гэнэт амьсгаа авах хэмжээнд хөнгөрсөнгүй. Одоогийн борлуулалтын хурдаар тооцвол 4.9 сарын нөөцтэй буюу арав гаруй жилийн хамгийн өндөр түвшинд хүрснийг холбоо онцоллоо. Ийм өсөлт нь сонголт нэмэгдэж буйг харуулах ч худалдах, худалдан авах ажиллагаа түргэсэхээсээ илүүтэй “хүлээлтийн зах зээл” болж хувирч байгааг илтгэж байна. Түүн дээр үнийн хөдөлгөөн худалдан авагчдын төсөвтэй нийцэхгүй хэвээр байлаа.

Дундаж үнэ наймдугаар сард 429,100 ам.доллар болж, жилийн өмнөхөөс 1.6% нэмэгдэн тухайн сарын шинэ дээд амжилт тогтоожээ. Бүсүүдээс зөвхөн Баруун бүс л дундаж үнэ жилийн өмнөхөөс буурсан үзүүлэлттэй гарсан нь өсөлт улс даяар жигд бус байгааг харуулна. Гэвч нийт зураглалд үнэ өндөр хэвээр байх нь ипотекийн зардал өндөр байгаа нөхцөлд хүртээмжийг улам хумиж, зах зээлийн хөдөлгөөнийг барьсаар байна.

Үнийн ангиллаар авбал, илүү эмзэг хэсэг илт ажиглагдав. Жилийн өмнөхтэй харьцуулахад 100,000-250,000 ам.долларын ангиллын борлуулалт 10% буурсан бол 1 сая ам.доллароос дээш үнэтэй орон сууцны борлуулалт 3.9% өссөн байна. Үүний зэрэгцээ зах зээл дээр байх дундаж хугацаа 31 хоног болж, долдугаар сарын 29 хоногоос уртсажээ. Худалдан авагчид яарахгүй болсон, харин худалдагчид хэлцэл байгуулахын тулд илүү удаан хугацаанд зах зээл дээр “үлдэх” тохиолдол нэмэгдэж буй дүр зураг юм.

Худалдан авагчдын бүтцэд ч жижиг өөрчлөлтүүд гарчээ. Бүрэн бэлнээр төлсөн худалдан авагчид наймдугаар сарын борлуулалтын 27%-ийг эзэлж, долдугаар сараас бага зэрэг өндөр ч жилийн өмнөхөөс бага зэрэг буурсан байна. Анх удаа худалдан авагчдын эзлэх хувь 30% болж, долдугаар сар болон жилийн өмнөхөөс ялимгүй өссөн нь дэмжих шинжтэй ч хөрөнгө оруулагч болон хоёр дахь байр худалдан авагчдын эзлэх хувь 15% болж, жилийн өмнөх 21%-аас буурсан нь эрсдэлд мэдрэмтгий оролцогчид ухарч байгааг илтгэнэ.

Үндэсний Үл хөдлөх хөрөнгийн зуучлагчдын холбооны ахлах эдийн засагч Лоренс Юн “ипотекийн хүү өсөхөд орон сууцны борлуулалт эсрэгээр буурах хандлагатай тул өндөр хүүгийн нөлөөгөөр худалдан авалт бага зэрэг саарсан нь гайхах зүйл биш” гэжээ. Тэрээр мөн “гэхдээ үнэ өссөөр байгаа бөгөөд энэ оны эхний найман сарын байдлаар хуучин орон сууцны борлуулалт он гарсаар 1.6% өссөн” гэж мэдэгдсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, хэлцлийн хурд удааширч байгаа ч үнэ, зээлийн өртөг хоёрын хавчилт арилаагүй үед зах зээлийн жинхэнэ “амьсгаа” дараагийн хөдөлгөөнөөс илүү худалдан авагчдын боломж, санхүүжилтийн нөхцөлөөс ихээхэн хамаарах зураглал хэвээр байна.