Монголбанк бодлогын хүүг нэмэгдүүлж, инфляцын эрсдэлийг төсвийн сахилга баттай уялдуулах шаардлагыг онцлов
Монголбанкны дэргэдэх Мөнгөний бодлогын хороо бодлогын хүүг өсгөж, инфляцыг намжаах мессежээ тодотгов. Хороо хүүг 0.5 нэгж хувиар нэмэгдүүлж 12.5 хувь болгосон, төсөв зургаадугаар сард 2.3 их наяд төгрөгийн алдагдалтай. Төсвийн урсгал зардал тэлбэл мөнгөний бодлогын үр нөлөө суларч, хүлээлтэд дарамт үргэлжилж болзошгүй.
Монголбанкны дэргэдэх Мөнгөний бодлогын хороо ээлжит бусаар хуралдаж бодлогын хүүг өсгөх шийдвэр гаргалаа. Хороо хүүг 0.5 нэгж хувиар нэмэгдүүлж 12.5 хувь болгосноор инфляцыг намжаах чиглэлийн мессежээ тодотгов. Энэ шийдвэр нь мөнгөний бодлогын алхамыг төсвийн сахилга баттай зэрэгцүүлэн авч явах шаардлагыг дахин хүчтэй сануулж байна.
Төв банкны зүгээс төсвийн хандлага инфляцын эрсдэлд нөлөөлөх гол суваг хэвээр байгааг онцолж, урсгал зардлын өсөлт мөнгөний бодлогын үр нөлөөг сулруулж болзошгүйг анхаарууллаа. Монголбанкны ерөнхийлөгч С.Наранцогт урсгал зардлыг нэмэхгүй байх зөвлөмжийг Засгийн газарт хүргүүлж буйгаа хэлэв. Түүний байр суурь нь богино хугацааны эдийн засгийн идэвхжүүлэлтээс илүүтэй тогтвортой байдлыг хамгаалах шаардлагад түлхүү чиглэж байна.
С.Наранцогт “Төсвийн урсгал зардлыг нэмэхгүй байх талаар санал зөвлөмжөө Засгийн газарт хүргүүлж байгаа. Үе үеийн сонгуулийн өмнө төсвийн зарлага тэлж, хуримтлагдсан асуудлыг үүсгэсэн” гэж мэдэгдэв. Ингэснээр төв банк бодлогын хүүгээр дамжуулан эрэлтийг хязгаарлах гэж оролдож буй үед төсвийн урсгал зардал тэлбэл хүлээлтэд дарамт үргэлжилж болзошгүйг сануулж байна. Мөнгөний бодлого, төсвийн бодлого хоёр нэг чиглэлд ажиллахгүй бол бодлогын дохио зах зээлд сулрах эрсдэл бий гэсэн агуулга эндээс ургана.
Мөнгөний бодлогын хорооны хараат бус гишүүн Р.Даваадорж мөнгөний бодлого зөв байсан ч төсвийн бодлого буруу эргэвэл эдийн засаг хүндрэх эрсдэлтэйг анхааруулав. Тэрээр “Мөнгөний бодлого хэдий зөв байлаа ч төсвийн бодлого нь буруу тийш эргэвэл улс орны эдийн засаг хүнд нөхцөлд тулдаг жишээг бид харж байна” гэж хэлээд, энэ оны төсөв зургаадугаар сарын байдлаар 2.3 их наяд төгрөгийн алдагдалтай гарсныг онцолсон. Үүнтэй зэрэгцэн “Төсвийн хэт тэлэлтийг сүүлийн 3-4 жилд хангалттай харлаа. Энэ нь инфляц 13 хувь хүрэхэд тодорхой хэмжээнд нөлөөлсөн” гэж байр сууриа илэрхийлэв.
Цаашлаад Р.Даваадорж 2027 оны төсвийн хэлэлцүүлэгт салбаруудын зардлын санал огцом өсөж буй нь шийдвэрт сөргөөр нөлөөлнө гэж үзсэн нь анхаарал татаж байна. Төсвийн урсгал зардал тэлэх дохио нь иргэд, бизнесийн инфляцын хүлээлтийг өндөр барих суурь шалтгаан болж, бодлогын хүүгийн өсөлтөөр хүрэх зорилтыг сааруулах эрсдэлийг нэмэгдүүлэхээр харагдана. Тиймээс мөнгөний бодлогын шийдвэр дангаараа хангалттай нөлөө үзүүлэх эсэх нь төсвийн сахилга бат, зарлагын бодит хязгаарлалтаас илүү ихээр шалтгаалах нөхцөл рүү орж байна.
Ээлжит бус хурлаар бодлогын хүүг 12.5 хувь болгож өсгөсөн шийдвэр нь төв банк инфляцын эрсдэлийг ойрын хугацаанд сулруулахгүй гэсэн байр суурьтай байгааг илтгэж байна. Харин төсвийн алдагдал зургаадугаар сарын байдлаар 2.3 их наяд төгрөгт хүрсэн нөхцөлд Засгийн газрын урсгал зардлын шийдвэрүүд бодлогын үр нөлөөнд шууд нөлөөлөхөөр байна. Төв банкны сануулга нэг өгүүлбэрт багтвал, мөнгөний бодлого чангарч байгаа энэ мөчид төсвийн тэлэлт нь хүлээлтийн дарамтыг сунгаж, инфляцын эрсдэлийг богиносгох боломжийг хумих магадлалтай гэсэн дохио болж байна.
Холбоотой мэдээ
Өмнөговь аймгийн эрчим хүчний импортод 50 тэрбум төгрөгийн татаас тусгажээ
Эрчим хүчний яам импортын эх үүсвэрээр Өмнөговь аймгийн хэрэглээг хангаж, татаасыг наймдугаар сараас арваннэгдүгээр сар хүртэл тооцсон аж. Төсвийн хэлэлцүүлгийн үеэр импортын зардлаас гадна эрчим хүчний гадаад эх үүсвэрээс хамаарах түвшин нэмэгдэх эсэх асуудал анхаарлын төвд орлоо. Зарим гишүүн импортод төсвөөс тогтмол санхүүжилт олгох нь эрчим хүчний хэрэглээг гадаад эх үүсвэрээр хангах бодлогын сонголтыг бэхжүүлж болзошгүй гэж үзжээ.
Эдийн засгийн байнгын хороо 2026 оны төсвийн тодотголд БНХАУ-аас эрчим хүч импортлох зардлыг хэлэлцэв
Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын хороо төсвийн тодотголд туссан эрчим хүчний импортыг хэлэлцэж, хараат байдлын маргаан өрнөв. Тодотголд БНХАУ-аас 50 тэрбум төгрөгөөр эрчим хүч импортлох, найм-арваннэгдүгээр сард татаас тооцохоор тусгасан байна. Өмнөговийн хэрэглээг гаднаас хангах төлөв нэмэгдвэл үнэ, нийлүүлэлтийн эрсдэл дотоод бодлогод дарамт болно.
"Дизель түлшний үнэ өссөөр байвал АНУ-ын эдийн засаг чимээгүйхэн мөхнө"
АНУ-д дизель түлшний дундаж үнэ галлон тутамдаа анх удаа 6 ам.доллар давж, ачаа тээвэр, хөдөө аж ахуй, үйлдвэрлэлийн зардлыг нэмэгдүүлж байна. Калифорнид дизель 7.9827 ам.доллар болж, ачааны машин болон фермерүүдийн шатахууны зардал жилийн өмнөхөөс 63 хувиар өсчээ. Боловсруулах үйлдвэрүүд бараг бүрэн хүчин чадлаар ажиллаж, дэлхийн хэмжээнд нийлүүлэлт хумигдав.
Их Британийн банкууд гэнэтийн ашгийн татварын эсрэг байр сууриа чангатгалаа
“UK Finance”-ийн тооцоогоор банкуудын Их Британи дахь үйл ажиллагаанаас үүсэх нийт татварын хувь 2025 онд 46.4 хувьд хүрчээ. Банкууд нэмэлт татвар хөрөнгө оруулалтыг сааруулж, Лондоны олон улсын санхүүгийн төвийн өрсөлдөх чадварыг сулруулж болзошгүй. Их Британид банкууд 25 хувийн аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар дээр нэмэлт 3 хувийн татвар төлдөг.
Төсөв дүрмээ дагах уу, дүрэм төсвөө дагах уу?
2026 оны төсөв үндсэн тоон хязгааруудаа зөрчөөгүй ч төсөвт тааруулан дүрмээ өөрчлөх эрсдэл анхаарлын төвд байна. 13 хувийн инфляц, ₮1.2 их наядын тэнцвэржүүлсэн алдагдал дотоод эмзэг байдал өндөр хэвээр байгааг харуулж байна. Гол маргаан нь төсвийн хэмжээ бус, дунд хугацааны хүрээ болон төсвийн дүрмийг улс төрийн шийдвэрээр байнга өөрчлөх эсэхэд төвлөрч байна.
Хятадын үйлдвэрлэгчийн үнэ 3.8 хувиар өслөө: Монголын импортын барааны өртөгт нөлөөлөх үү?
Хятадын үйлдвэрлэгчийн үнийн өсөлт наймдугаар сард 3.8 хувьд хүрч хурдаслаа. Үйлдвэрлэлийн өртгийн өсөлт Монголын Хятадаас импортолдог зарим барааны үнэд дамжих эрсдэлтэй. Монголын экспортын хувьд Хятадын үйлдвэрлэлийн бодит эрэлт хэр өөрчлөгдөх нь илүү чухал үзүүлэлт юм.