Олон сүмээс монгол бичгийн үйсэн судрын олдвор илэрч, эртний шашин бичгийн соёлын төв байсан гэх нотолгоо нэмэгдэв
Монгол-Японы 'Бичээс' төслийн хүрээнд Олон сүмд судалгаа үргэлжилж, түүхийн шинэ эх бүрдэв 2026 оны хээрийн ажил наймдугаар сарын 12-23-нд үргэлжилж, хоёр малтлагаас 30 орчим үйсэн судрын хэсэг илрүүлэв Олдворын сэргээн засварлалт, уншилт ахиснаар Монголын эртний шашин, бичгийн судалгаанд шинэ хандлага нэмэгдэх төлөвтэй
Өвөрхангай аймгийн Уянга сумын Олон сүмийн туурь дээр хийж буй судалгааны үеэр монгол бичгээр бичсэн үйсэн судрын 30 орчим хэсэг хоёр малтлагаас илэрсэн нь Монголын эртний шашин, бичгийн соёлын түүхэнд шинэ эх хэрэглэгдэхүүн нэмэхээр байна. Монгол Улсын Шинжлэх Ухааны Академийн Түүх, Угсаатны зүйн хүрээлэн Монгол-Японы “Бичээс” төслийн хүрээнд 2025-2026 онд энд археологийн малтлага, судалгаа явуулж байгаа бөгөөд 2026 оны хээрийн ажлыг наймдугаар сарын 12-23-нд 12 хоног зохион байгуулжээ. Судалгааны явцад “Монголын бурханы шашны түүх, бичиг үсгийн судалгаанд шинэ эх хэрэглэгдэхүүн” илрүүлсэн гэж баг мэдээлсэн байна.
Энэ удаагийн ажлыг Монголын талаас 2025 онд доктор асан Л.Эрдэнэболд, 2026 оноос Академич С.Чулуун, Японы талаас профессор Такаши Мацүкава нар удирдсан бөгөөд археологич Э.Уртнасан ахалсан баг ажилласан байна. Төслийн хүрээнд Олон сүмд судалгаа үргэлжилж, түүхийн шинэ эх бүрдэж буйг судлаачид онцоллоо. Олдворын тоо хэмжээ, агуулгын шинж нь Олон сүмийн туурь зөвхөн шашны байгууламж байгаад зогсохгүй бичиг соёлын хэрэглээ, дамжуулалтын орчин байсныг гэрчлэх боломжтой гэж үзэж байна.
Хоёр малтлагаас илэрсэн үйсэн судрын хэсгүүдийн анхны уншилтаар Чингис хааны хөвгүүд, дүү нартаа сургасан билэг сургаалын хэсэг багтсан байж болзошгүйг судлаачид тэмдэглэжээ. Мөн энэ бичвэр нь “Лу.Алтан товч”-д тэмдэглэгдсэнтэй ижил байж болохыг одоогоор тогтоогоод байгаа талаар мэдээлэв. Гэхдээ энэ нь эхний шатны уншилтад тулгуурласан тул сэргээн засварлалт, уншилт урагшлахын хэрээр агуулга, хамаарах хүрээ илүү тодорхой болох төлөвтэй байна.
Олдворууд дээр Чингис хаан Үндэсний музейн сэргээн засварлагчид анхны сэргээлт хийсэн бөгөөд эхний уншилтаар шашны ном, зурхай, сургаалын шинжтэй бичвэр байж магадгүйг тогтоосон байна. Үйсэн судар нь хадгалалтын хувьд эмзэг материалд тооцогдох тул сэргээн засварлалт, уншилтын явц нь цаашдын судалгааны гол хүрд болохоор байна. Ийм төрлийн хэрэглэгдэхүүн нэмэгдэх нь Монголын бурханы шашны түүх, бичиг үсгийн судалгаанд эхийн суурь өгөгдөл тэлэх боломж нээдэг гэж төслийн багийнхан үзэж байна.
Судалгааны үр дүнгийн тайланг танилцуулах хэвлэлийн бага хурал өнөөдөр зохион байгуулагдав. Тус төслийн хүрээнд 2025-2026 оны судалгааны материалууд нэгтгэгдэхийн хэрээр Олон сүмийн туурийн үүрэг, тухайн газрын бичгийн хэрэглээний цар хүрээ, агуулгын төрөл зүйл илүү нягтрах хүлээлт байна. Олдворын сэргээн засварлалт, уншилт ахиснаар Монголын эртний шашин, бичгийн судалгаанд шинэ хандлага нэмэгдэх төлөвтэйг судлаачид онцлон тэмдэглэв.
Холбоотой мэдээ
МОНГОЛ УЛСЫН ЕРӨНХИЙ САЙД Н.УЧРАЛ ОХУ-ЫН ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ОРЛОГЧ ДАРГА А.Л.ОВЕРЧУКИЙГ ХҮЛЭЭН АВЧ УУЛЗАВ
Монгол Улсын Ерөнхий сайд Н.Учрал Монгол, Оросын бүс нутгийн II чуулга уулзалтад оролцохоор манай улсад хүрэлцэн ирсэн ОХУ-ын Засгийн газрын орлогч дарга А.Л.Оверчукийг /2026. 09.15/ хүлээн авч уулзав. Уулзалтаар Монгол, Оросын бүс нутгийн II чуулга уулзалтын үр дүнг өндрөөр үнэлж, хоёр улсын бүс нутаг хоорондын хамтын ажиллагааг шинэ агуулгаар баяжуулан хөгжүүлэх боломжийн талаар санал солилцов.
УИХ-ын даргатай БНСУ-ын Үндэсний Ассамблейн төлөөлөгчид уулзаж, эрүүл мэндийн хамтын ажиллагааг урагшлуулахыг хэлэлцэв
УИХ-ын дарга С.Бямбацогт БНСУ-ын парламентын төлөөлөгчдийг хүлээн авч, эрүүл мэндийн хамтын ажиллагааг онцоллоо. Уулзалтаар визийн хөнгөлөлт, визийн шалгуурыг тодорхой болгох, 60 мянган монгол иргэний эрхийг хамгаалахыг хүслээ. 'Хавдар судлалын үндэсний II төв' болон салбарын санамж бичгийн хэрэгжилт урагшилбал иргэдийн үйлчилгээний хүртээмж сайжрах төлөвтэй.
Үндэсний Статистикийн Хороо 2025-2026 оны хичээлийн жилийн дотоодын төгсөгчдийн чиглэлүүдийг танилцууллаа
Үндэсний Статистикийн Хороо 2025-2026 оны хичээлийн жилийн төгсөгчдийн мэргэжлийн чиглэлийн зурвасыг нийтэллээ. Дотоодын их, дээд сургууль, коллежийн төгсөгчдийн 26.7 хувь нь бизнес, удирдахуй, хууль эрх зүй эзэмшсэн байна. Төгсөгчдийн сонголтын бүтэц нь хөдөлмөрийн зах зээлийн эрэлт, сургалтын бодлогын анхаарах чиглэлийг тодруулна.
Японд эхлэх Азийн наадамд Энэтхэгийн эмэгтэй хоккейн баг медалийн төлөө, бүр алтны төлөө дайрна
Японд эхлэх Азийн наадамд Энэтхэгийн эмэгтэй хоккейн багийн медалийн найдвар огцом өсөж, анхаарал татав Ахлагч Салима Тетегийн удирдсан баг 2026 оны FIH дэлхийн аваргад тавдугаар байр эзэлж, чансаандаа наймдугаарт бичигдлээ Азийн наадмын алт Лос-Анжелесын олимпын эрх өгдөг тул үр дүн нь багийн ирээдүйн чигийг тодорхойлно
Эхний найман сард гэмт хэрэг өсөж, кибер аюулгүй байдлын зөрчил нэмэгдсэн нь анхаарал татав
Энэ оны эхний найман сард бүртгэгдсэн гэмт хэрэг өсөж, цахим орчны эрсдэл огцом нэмэгдсэн нь онцлог болов Нийт хэрэг 35.5 мянга болж 5.2 хувиар өссөн ба цахим мэдээллийн аюулгүй байдлын эсрэг хэрэг 3.1 дахин нэмэгдэв Хохирол тэлж, урьдчилан сэргийлэх ба кибер хамгаалалтыг чангатгах дарамтыг нэмэгдүүлж байна
Хунтайж Харри, Меган нарын хүүхдүүд аюулгүй байдлын шалтгаанаар сургууль сольжээ
Хунтайж Харри, Меган нар хүүхдүүдийнхээ аюулгүй байдлыг нэн тэргүүнд үзэж сургууль сольсон нь анхаарал татав. Хэвлэлийн төлөөлөгчийн мэдээлснээр Арчи, Лилибет нар хичээл эхэлснээс хоёр өдрийн дараа шилжсэн. Их Британид суурьшил, хамгаалалтын зохицуулалттай холбоотой маргаан үргэлжилж болзошгүй байна.