Өмнөд Африк АНУ-тай маргаантай асуудлаар хэлэлцэхэд нээлттэй хэвээр гэж мэдэгдлээ

Өмнөд Африк АНУ-тай хар арьст иргэдийн ажил эрхлэлт, өмчлөлтэй холбоотой зохицуулалт болон гадаад хөрөнгө оруулагчдын дүрэм журам зэрэг маргаантай сэдвээр хэлэлцэхэд нээлттэй хэвээр байгаа талаар Өмнөд Африкийн Гадаад харилцаа, хамтын ажиллагааны сайд Рональд Ламола мэдэгдлээ. Түүний хэлснээр, Вашингтон визийн хязгаарлалт зарласны дараа ч Преториа яриа хэлэлцээг таслах байр суурь баримтлаагүй байна. “АНУ-ын засаг захиргаа ширээн дээр тавьсан бүх асуудлаар бид харилцан ажиллахад нээлттэй хэвээр байна” гэж тэр хэлэв. Мөн Өмнөд Африкийг “тогтвортой, найдвартай түнш” хэмээн тодорхойлоод, АНУ-ыг “чухал стратегийн түнш” гэж үздэгээ давтан онцоллоо.

Энэ байр суурь нь хоёр талын уул уурхайн салбар дахь хамтын ажиллагааны хэлэлцээ ахицтай явж байсан үеэр АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн дарга Марко Рубио визийн хязгаарлалт зарласантай давхцжээ. Ламолагийн мэдээлснээр, АНУ-ын шинэ оролцогчдыг Өмнөд Африкийн уул уурхайн салбарт оруулах зохицуулалтын талаар талууд ярилцаж, тодорхой ахиц гарсан байна. Гэвч шинээр зарласан визийн хязгаарлалт ямар хүрээнд хэрэгжих нь тодорхойгүй хэвээр үлдсэн гэж тэр шүүмжиллээ. Тодруулбал, визийн хязгаарлалтад хэн хамрагдах талаар АНУ тодорхой мэдээлээгүй гэж Ламола хэлсэн байна.

Ламола энэ маргааныг “хариу барих” хэлбэрийн тэмцэл болгох сонирхолгүй байгаагаа тод илэрхийлэв. Түүний тайлбарласнаар, эдийн засгийн харилцаа нь Өмнөд Африкийн хувьд чухал тул өшөө авалтын өрсөлдөөн өдөөхгүй байх нь хоёр талд ашигтай. Гэхдээ тэрээр одоогийн АНУ-ын засаг захиргааг урьдчилан таамаглахад бэрх гэж тодорхойлж, эрсдэл тодорхой бус хэвээр байгааг нуусангүй. “Одоогийн засаг захиргааны үед ямар ч зүйлд бүрэн итгэхэд бэрх, энэ нь зөвхөн Преториад хамаарахгүй” гэж тэр хэлжээ.

Нөхцөл байдлыг улам чангарч болзошгүйг АНУ-ын Өмнөд Африкт суугаа Элчин сайдын тайлбар ч илтгэж байна. Ламолагийн дурдсанаар, Элчин сайд визийн хязгаарлалтыг “шат ахиулах цогц арга хэмжээний эхний алхам” гэж нэрлэсэн байна. Энэ нь цаашид нэмэлт алхам хийгдэх эсэх талаар санаа зовоох шалтгаан болж, Преториагийн хувьд хэлэлцээний суваг нээлттэй байлгах шаардлагыг улам тодруулж байгаа юм. Ламола “Хэрэв та яриа хэлэлцээг үгүйсгээд дууссан гэж зарлах гэж байгаа бол та дипломат биш гэсэн үг” хэмээн байр сууриа ч хатуу илэрхийлэв.

Мөн Ламола Израилын эсрэг Өмнөд Африкийн Олон улсын шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл нь шүүхээр, олон улсын эрх зүйгээр шийдэгдэх ёстой гэж мэдэгдсэн байна. Үүнтэй зэрэгцэн тэрээр цагаан арьст африканеруудыг АНУ-д нүүлгэн шилжүүлэх хөтөлбөрийг “арьс өнгөөр ялгаварласан” гэж шүүмжилж, дүрвэгчийн статуст эргэлзээ илэрхийлжээ. Гэсэн ч уг хөтөлбөрт оролцох хүмүүсийг саатуулахгүй гэдгээ хэлсэн нь маргаантай сэдвүүд оргил үедээ хүрсэн ч Праеториа хурц сөргөлдөөн рүү түлхэхгүй гэсэн дохио болж байна. Одоо визийн хязгаарлалтад хэн хамрагдах, дараагийн “шат ахиулах” алхам бодитой хэрэгжих эсэх нь хоёр улсын эдийн засгийн холбоо, цаашдын хэлэлцээний уур амьсгалыг тодорхойлох гол зангилаа хэвээр үлдлээ.