Орон сууцны өндөр өртгийг АНУ-ын залуу сонгогчид нэгдүгээрт эрэмбэлж байна

АНУ-д орон сууцны үнэ болон ипотекийн зээлийн хүү огцом өсч, түрээслэх, анх удаа орон сууц худалдан авах хүртэлх боломж улам хумигдаж байна. Амьжиргааны зардалтай холбоотой уг асуудал 2026 оны завсрын сонгуулийн өмнө залуу сонгогчдын дунд улс төрийн гол сэдэв болж хувирчээ.

“Mortgage News Daily”-ийн мэдээллээр АНУ-ын хамгийн түгээмэл 30 жилийн хугацаатай, тогтмол хүүтэй ипотекийн зээлийн дундаж хүү 7.5 хувийг давсан байна. Ойролцоогоор 450 мянган ам.долларын үнэтэй орон сууц худалдан авч буй иргэний сарын зээлийн төлбөр оны эхэн үетэй харьцуулахад 300 орчим ам.доллароор нэмэгдэх тооцоо ч гарчээ.

“Cotality”-ийн мэдээллээр АНУ-ын орон сууцны үнэ наймдугаар сард өмнөх оны мөн үеэс 1.8 хувиар өссөн нь цар тахлын өмнөх үетэй харьцуулахад бараг 60 хувиар өндөр хэвээр байна.

Сан Диегогийн их сургуулийн “Knauss School of Business”-ийн үл хөдлөх хөрөнгийн эдийн засагч Норм Миллерийн үзэж буйгаар хуучин орон сууцыг дөрвөн сая ам.доллароос доош үнээр борлуулж байгаа нь орон сууц худалдан авах боломж хэр хэмжээнд хумигдсаныг илэрхийлж байна.

Түрээслэгч өрхийн талаас илүү нь орлогынхоо 30 хувийг орон сууцанд зарцуулж байна

Орон сууцны өртөг зөвхөн худалдан авагчдад бус түрээслэгчдэд ч томоохон зардал болжээ. “Apartment List”-ийн тайланд АНУ-ын түрээслэгчдийн 52 хувь нь орлогынхоо 30-аас дээш хувийг орон сууцанд зарцуулдаг байна. Ийм ангилалд багтах өрхийн тоо 22 саяыг давсан нь түүхэн дээд үзүүлэлт болжээ.

“Cotality”-ийн тооцоогоор улсын хэмжээнд 2019 онд дундаж орлогын 24 хувь нь түрээсэнд, 21 хувь нь орон сууц эзэмших зардалд шаардагдсан бол одоо тус үзүүлэлт 26 болон 28 хувь болж өссөн байна. Пенсильвани мужид өсөлт мөн адил ажиглагдаж, түрээсийн дундаж орлогын хувь 20-оос 22, орон сууц эзэмшихэд шаардагдах хувь 18-аас 24 болж нэмэгджээ.

CNBC болон “SurveyMonkey”-ийн аравдугаар сарын судалгаанд америкчуудын 73 хувь нь сүүлийн таван жилд орон сууц худалдан авах улам хэцүү болсон гэж хариулсан байна. 87 хувь нь ирээдүйд өөрийн орон сууцтай болох хүсэлтэй ч ердөө 23 хувь нь үүнийг бодитоор хэрэгжүүлж чадна гэдэгтээ итгэлтэй байгаа аж.

Орон сууцны өртөг залуу сонгогчдын тэргүүлэх асуудал болов

CNBC-ийн “All-America Economic Survey”-ийн дүнгээр 18-аас 34 насны сонгогчдын хувьд орон сууцны өртөг нь хүнсний үнэ болон ардчиллыг хамгаалах зэрэг сэдвээс дээгүүр эрэмбэлэгдэж, улс төрийн хамгийн чухал асуудал болжээ.

Орон сууцны хүртээмж Пенсильвани зэрэг сонгуулийн өрсөлдөөнтэй тойргуудад бодлогын маргааны нэг хэсэг болж байна. Тус мужийн долоодугаар тойрогт түрээслэгчдийн 54 хувь нь орлогынхоо 30-аас дээш хувийг түрээсэнд зарцуулдаг бол “Zillow”-ийн мэдээллээр Аллентаун хотын орон сууцны үнэ жилийн өмнөхөөс бараг дөрвөн хувиар өсчээ.

Тус тойргийг төлөөлж буй Бүгд найрамдах намын нэр дэвшигч Райан Маккензи анх удаа орон сууц худалдан авагчдад татварын дэмжлэг үзүүлэх хуулийн төслийг хамтран санаачилсан бол Ардчилсан намын нэр дэвшигч Боб Брукс жижиг хэмжээний орон сууцны нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэх, томоохон түрээслүүлэгчдийн үйл ажиллагаанд хяналт тавих, анх удаа байр худалдан авч буй хүмүүст зориулсан хөтөлбөрийг өргөжүүлэх санал дэвшүүлжээ.

Харин Холбооны Засгийн газрын оролцоо ямар байх ёстой талаар улс төрчдийн байр суурь зөрүүтэй хэвээр байна. Пенсильванийн өөр нэг тойргийг төлөөлдөг Бүгд найрамдах намаас нэр дэвшигч Скотт Перри холбооны санхүүжилтийг нэмэгдүүлэх нь орон сууцны үнийг улам өсгөнө гэж үзэж буй бол түүний өрсөлдөгч Жанелл Стелсон бага хэмжээний үнийн дүнтэй орон сууцны зээлийн хүртээмжийг нэмэгдүүлж, барилгын зохицуулалтыг бууруулах санал гаргажээ.