Саксон-Анхальт дахь AfD-ийн илт давуу ялалт Европт доргилт өгч, Берлиний эвслийн дарамтыг нэмэгдүүллээ

Саксон-Анхальтод хэт барууны Герман дахь Альтернатив (Alternative for Germany, AfD) илт давамгай ялснаар Германы дотоод улс төрийн тэнцвэрт байдал ганхаж, Берлинд засаг барьж буй эвсэлд дарамт нэмэгдлээ. AfD 43.8 хувь авч, Христийн ардчилсан холбоо (Christian Democratic Union Party, CDU) 17.2 хувьд үлдсэн нь зөвхөн нэг мужийн сонгуулийн үр дүн гэхээс илүү дохио болж байна. 83 суудлаас 39-ийг авснаар AfD олонх болоход гурван суудал дутсан ч, улс төрийн системийг “галан хаалт” гэж нэрлэдэг хамтрахгүй зарчим дээр тулж ирсэн бусад намуудад бодит сорилт үүсгэлээ.

Германд бусад намууд хэт барууныхантай хамтрахгүй гэсэн “галан хаалт” зарчим үйлчилдэг. Гэвч ийм хэмжээний саналын зөрүү гарсан нөхцөлд уг зарчим бодлогын түвшинд төдийгүй улс төрийн бодит ажиллагаан дээр шахалтад орж эхэлж байна. Reuters-ийн мэдээлснээр AfD-ийн нэр дэвшигч Ульрих Зигмунд нам нь засаглах дэмжлэг олохын тулд “парламентын тус тусын бүлэг, эсвэл тус тусын гишүүдтэй” хэлэлцэнэ гэж даваа гарагт хэлсэн. Өөрөөр хэлбэл, албан ёсны эвсэл байгуулахгүй байсан ч шийдвэр гаргалтад нөлөөлөх гарцуудыг хайхаа ил тод мэдэгдэж байгаа нь анхаарал татаж байна.

Энэ нөхцөл байдал нь холбооны түвшинд аль хэдийн маргаантай байгаа асуудлуудыг улам хурцатгах төлөвтэй. Мужийн түвшинд AfD дүрвэгсэд, цагаачдын эсрэг хатуу бодлого амалж, албадан буцаалтыг түргэсгэх зэрэг санал дэвшүүлсэн нь улс даяарх хэлэлцүүлгийн халууныг өсгөж байна. Үүний зэрэгцээ үр дүн бусад мужийн сонгуулийн уур амьсгалд хэрхэн нөлөөлөх нь Берлиний эвслийн хувьд хамгийн эмзэг цэг болж таарч байна. Германы улс төрийн төвийн намуудын хувьд сонгогчдын уур амьсгал, бодлогын байр сууриа зэрэг шинэ нөхцөлд тааруулах шаардлага ойртож буйг энэ удаагийн санал асуулга бодитоор харууллаа.

Гадаад улс төрийн дохио ч гарч эхэлсэн байна. Орон нутгийн хэвлэлүүдийн мэдээлснээр Польш, Францын сайд нар уг үр дүнг түгшүүртэй гэж үзсэн байна. Герман бол Европын том эдийн засаг, бодлогын чиглүүлэгч гэж тооцогддог тул нэг мужийн сонгуулийн давлагаа хүртэл бүс нутгийн улс төрийн эрсдэлийн үнэлгээнд орж ирдэг. Тиймээс Берлинд дотоод маргаан хурцдах тусам Европын түвшинд ч тогтворгүй байдлын хүлээлт дагаж нэмэгдэх магадлалтай.

Саксон-Анхальтын эдийн засгийн суурь нөхцөл энэ удаагийн санал хуваарилалтад нөлөөлсөн байж болох талаар шинжээчид онцолжээ. Berenberg-ийн ерөнхий эдийн засагч Хольгер Шмидингийн хэлснээр тус муж нэгдлийн дараах зүүн Германы аж үйлдвэрийн уналт, эрчим хүчний үнийн өсөлтөөс “хэт disproportionate” байдлаар хохирсон. Ийм дарамт хуримтлагдсан газар улс төрийн туйлшралд мэдрэмжтэй болдог гэж үздэг бөгөөд энэ тайлбар нь санал шилжилтийн цаад суурь шалтгааны тухай маргааныг нэмнэ. Энэ бол ганц намын кампанит ажлын үр дүн гэхээс илүү амьжиргаа, үнэ өртөг, боломжийн тэгш бус байдлын талаарх бухимдал улс төрийн хэлбэрт шилжиж буйг харуулж байна.

Үр дагаврыг үнэлэхдээ үг хэллэгээ нэлээд өндөрсгөсөн байр суурь ч сонсогдов. Eurasia Group-ийн Мужтаба Рахман энэ үр дүнг “дайны дараах үеийн хамгийн үр дагавартай Германы мужийн сонгуулийн үр дүн байж магадгүй” гэж CNBC-д ярьсан. Харин Германы Сангийн сайд асан Петер Альтмайер “хамгийн мууг төсөөлсөн ч өчигдөр оройн энэ үр дүн нэг төрлийн сүйрэл байлаа” гэж CNBC-д хэлсэн нь Берлиний улс төрийн төвийн түгшүүр ямар түвшинд хүрснийг илтгэнэ. Одоо гол асуулт нь “галан хаалт” зарчим бодит улс төрийн шахалтад хэрхэн тэсэх, мөн энэхүү давлагаа бусад мужуудад давтагдах эсэх дээр төвлөрч байна.