Шинэ Делид болсон БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалт эвслийн ан цавыг далдлавч дипломат сувгийг нээлээ

Шинэ Делид болсон БРИКС-ийн дээд хэмжээний уулзалт эвслийн дотоод хагарал, геополитикийн зөрчилдөөнтэй сэдвүүдийг ил гаргахын оронд нэг баримт бичгийн хүрээнд зэрэгцүүлэн “тогтоон барих” оролдлогоор эхний өдрөө өндөрлүүллээ. Энэтхэгийн Ерөнхий сайд Нарендра Моди холбоог “дүрэм тогтоогч” болохыг уриалж, гишүүдийг “дүрэм дагагч” байхаас татгалзахыг сануулан, БРИКС “хэн нэгний эсрэг биш” гэдгийг онцолсон юм. Уулзалтын анхаарал татсан хэсэг нь хамтын мэдэгдэл буюу “Шинэ Делигийн тунхаглал”-ыг баталж, Ойрхи Дорнодод “хамгийн дээд хүлээцтэй байх”-ыг уриалсан явдал байв.

Гэхдээ энэ эвлэрүүлсэн өнгө аястай баримт бичиг нь зөрчилтэй асуудлуудыг бодитоор ойртуулахаас илүүтэй, дипломат суваг нээх, нүүр тулсан уулзалтыг боломжтой болгох үүрэг гүйцэтгэсэн нь тодорхой харагдав. 2020 оны хилийн мөргөлдөөний дараахан анх удаа БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин Шинэ Делид ирж, Модитой мэндчилсэн ч 24 цагаас бага хугацаанд саатсан нь үүний нэг илрэл. Албан ёсны мэдээллээр хоёр тал бизнесийн хэлхээ холбоо, тээврийн холболтыг сайжруулж, худалдааны саадыг шийдэхээр тохиролцсон гэж мэдээлсэн ч уулзалтаас гарах бодит ахиц ямар хэмжээнд хүрснийг тунхаглал өөрөө батлахгүй байна.

Ойрхи Дорнодын нөхцөл байдал энэ удаагийн баримт бичгийн төвд ойрхон байрлав. Тунхаглал дайнд буруутныг нэрлэлгүйгээр “энгийн иргэдийн дэд бүтэц болон энхийн цөмийн байгууламж руу халдах”-ыг буруушааж, хурцатгасан үг хэллэгээс зайлсхийжээ. Үүний хажуугаар Ираны Ерөнхийлөгч Масуд Пезешкиан, Абу Дабигийн угсаа залгамжлах ханхүү Шейх Халед бин Мохамед бин Заед Аль Нахайян нар дайнаас хойших хамгийн өндөр түвшний нүүр тулсан уулзалт хийсэн нь БРИКС талбар “өрсөлдөгчдийг ярилцуулах” гэсэн зорилгоо дор хаяж дипломат түвшинд хэрэгжүүлж чадсаныг харууллаа.

Баримт бичиг эдийн засгийн сэдвээр ч шүүмжлэлтэй байр суурь илэрхийлсэн байна. Нэг талын хориг арга хэмжээ, “ялгаваргүй өсөж буй тариф”-ыг шүүмжилсэн ч АНУ зэрэг улсыг нэрлээгүй нь хэллэгийн тэнцвэрийг бодож сонгосон дохио байв. Үүний зэрэгцээ өмнөх мэдэгдлүүдээс өөрөөр ОХУ-ын Украин дахь дайны талаар огт дурдалгүй өнгөрсөн нь анхаарал татаж, эвслийн доторх байр суурийн зөрүүг “дуугүй” аргаар давж гарахыг илтгэнэ. Энэхүү дуугүй өнгөрсөн нь нэг талаас консенсусын үнэ, нөгөө талаас БРИКС-ийн нийтлэг байр суурь хаана хүрч чадах вэ гэдэг асуултыг дахин үлдээв.

Гаднаас нь харахад БРИКС өөрийгөө Баруунаар давамгайлсан байгууллагуудаас ангид, өөр дуу хоолой бүхий тавцан гэж тодорхойлохыг хичээж байна. Гэвч уулзалтын гол үр дүн нь шинэ шийдвэрээс илүүтэй зөрчилтэй талуудын яриаг нэг ширээний ард барих, мэдэгдлийн үг сонголтоор “ан цав”-ыг далдлахад төвлөрсөн шинжтэй байлаа. Энэ зөрчил дунд Модигийн “хэн нэгний эсрэг биш” гэсэн мессеж эвслийн албан дүр төрхийг тогтоох оролдлого болсон бол, Дональд Трампын “Америкийн эсрэг” гэх шүүмжлэл нь БРИКС-ийн үнэлэмж тойрсон маргаан үргэлжлэхийг сануулж байна. Уулзалтын дараах том асуулт нь нэг баримт бичиг баталснаар дип-суваг нээгдэж болох ч, түүнээс цааш бодит ахиц гаргах улс төрийн хөшүүрэг эвслийн дотор бүрдэх эсэх хэвээр үлдлээ.