Сирийн Гадаад хэргийн сайд Израилд Туркийн бааз байгуулах төлөвлөгөөгүй гэдгээ мэдэгдэв

Сирийн Гадаад хэргийн сайд Асаад аль-Шайбани Израилд хандан Абу аль-Духурын агаарт цэргийн баазад Туркийн цэргийн бааз байгуулах төлөвлөгөөгүй гэж тодрууллаа. Тэрээр уг байгууламжийг Сирийн Арабын Бүгд Найрамдах Улсын Агаарын цэрэг ашиглахаар сэргээн засварлаж байгаа бөгөөд одоогоор бараг хоосон, бүрэн ажиллагаанд ороогүй гэж мэдэгдсэн байна. Энэ байр суурь нь Туркийн оролцоо нэмэгдэж байна гэх мэдээлэл болон Израилын анхааруулгын дараах ээлжит хурцадмал үед гарч ирэв.

Сирийн талын тайлбараар, Абу аль-Духурын бааз нь байнгын гадаад цэргийн байрлал байгуулах цэг биш, харин Сирийн Агаарын хүчний хэрэгцээнд зориулсан сэргээн засварлалтын шатанд явж байгаа аж. Аль-Шайбани “Тэнд Туркийн бааз байгуулах, байнгын Туркийн цэргийн оролцоо тогтоох, эсвэл Туркийн хүч байрлуулах санаархал байгаагүй” хэмээн хэлсэн байна. Түүний өгүүлснээр Туркийн цэргийн офицерууд сургалт болон өргөн хүрээний цэргийн хамтын ажиллагааны хүрээнд айлчилсан ч цэргийн хүч төвлөрүүлэлт байхгүй гэжээ.

Израилын талын байр суурь үүнээс илүү хатуу хэвээр байна. Израилын Ерөнхий сайд Биньямин Нетаньяху лхагва гарагт Сирид урьдчилан анхааруулга өгч, уг баазад Туркийн оролцоог зөвшөөрөхгүй байхыг шаардсан гэж мэдээлсэн. Нетаньяху “Манай мессеж маш тодорхой байсан, битгий. Тэд мессежийг бүрэн ойлгоогүй бололтой” хэмээн хэлснийг эш татжээ. Ингэснээр Абу аль-Духур тойрсон мэдээлэл нь зөвхөн Сирийн дотоод сэргээн засварлалт бус, бүс нутгийн тоглогчдын “улаан шугам”-тай шууд холбогдох асуудал болж хувирч байна.

Энэ маргаан мягмар гарагт Израил цохилт өгсөн гэх өгүүлэмжтэй хавсарч, нөхцөл байдлыг улам хурц болгожээ. Израилын тайлбарт, тус баазыг Сирийн Агаарын цэрэг ашиглахаар сэргээн засварлаж байна гэж дурдсан нь нэг талаас Сирийн өнөөгийн мэдэгдэлтэй огт зөрчилдөхгүй мэт харагдана. Гэхдээ Туркийн оролцоо ямар хэлбэрээр, ямар хүрээнд байх вэ гэдэг дээр хоёр талын хандлага зөрж, сэргээн засварлалтыг “байнгын байршуулалт” гэж үзэх эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна.

Сирийн тал цаашдын аливаа тохиролцоо хоёр талын аюулгүй байдлын санаа зовнилыг хамрахын зэрэгцээ Сирийн бүрэн эрхийг хүндэтгэх ёстой гэж онцоллоо. Өөрөөр хэлбэл, Дамаск аюулгүй байдлын болгоомжлолыг үгүйсгэхгүй ч гаднын шаардлагыг дотоод бүрэн эрхийн хүрээнд хүлээн зөвшөөрөхгүй гэсэн дохиог зэрэгцүүлэн өгч байна. Энэ нь Сирийн болон Израилын хурцадмал байдлыг намжаах хэлэлцээний орон зайг “яаж” нээх вэ гэдэг дээр шалгалт болж байна.

Одоогоор Абу аль-Духурын баазын статус, Туркийн офицеруудын айлчлалын хүрээ, мөн Израилын дахин цохилт өгөх эрсдэл зэрэг асуудлууд тодорхойгүй хэвээр үлдэж байна. Гэсэн ч Сирийн Гадаад хэргийн сайдын “байнгын оролцоо байхгүй” гэх мэдэгдэл нь хамгийн багадаа мөргөлдөөний эрсдэлийг бууруулахад чиглэсэн улс төрийн мессеж болж байна. Израил үүнийг хангалттай гэж үзэх эсэх нь дараагийн мэдэгдлүүд, мөн талуудын аюулгүй байдлын “санаа зовнил”-ыг ямар хүрээнд хүлээн зөвшөөрөхөөс шалтгаална.