SpaceX-ийн үүсгэн байгуулагч Илон Маск Энэтхэгт Starlink саатсаныг шүүмжилж, Мукеш Амбанид чиглэв

SpaceX-ийн үүсгэн байгуулагч Илон Маск Энэтхэгт Starlink үйлчилгээ бодитоор нэвтэрч чадахгүй байгааг олон нийтэд ил шүүмжилж, тус улсын хамгийн нөлөөтэй бизнесменүүдийн нэг Мукеш Амбанид чиглэсэн байр суурь илэрхийллээ. Маск өмнөх өдөр нь тодорхой “олигархууд” Starlink-ийн нэвтрэлтийг саатуулж байна гэж буруутгасан бөгөөд, энэ удаа илүү шууд өнгөөр “Амбани Энэтхэгийн жинхэнэ дарга мөн үү?” гэж бичсэн байна. Тэр мөн “Энэтхэгийн ард түмнийг монополь байдлаар боомилж байна” хэмээн шүүмжилсэн нь цахим орчин дахь маргааныг улам хурцатгав.

Маск өөрийн байр сууриа зөвхөн өрсөлдөөнөөр тайлбарласангүй, зохицуулалтын тал дээр ч тодорхой гомдол илэрхийлсэн байна. Түүний хэлснээр, Starlink “засгийн газрын бүх хууль, шаардлагыг таван жил дагасан” ч эхлүүлэхийг зөвшөөрөхгүй хэвээр. “Энэ үнэхээр түгшүүртэй” гэх өгүүлбэр нь асуудлыг зөвхөн компанийн бизнесийн төлөвлөгөө гэхээс илүү улс төр, зах зээлийн бүтцийн маргаан болгон өргөжүүлж харагдууллаа. Маск мөн Энэтхэг “өөрийн гэсэн дотоодын технологийн стек хэрэгтэй” гэж бичсэн нь бодлого, үндэсний технологийн чадавх гэх өргөн сэдэв рүү холбож байна.

Энэтхэгийн холбооны зах зээл дээрх төвлөрөл энэ маргааны гол ар тал болж байна. Мукеш Амбанигийн Jio болон бусад том оператор Airtel хамтдаа Энэтхэгийн зах зээлийн ойролцоогоор 80 хувийг эзэлдэг гэж мэдээлэгдсэн. Ийм орчинд хиймэл дагуулын холбооны үйлчилгээ өргөнөөр нэвтэрвэл үүрэн холбооны компаниудын давамгайллыг сулруулах боломжтой гэж зах зээлийнхэн хардаг. Тиймээс Маскийн “олигарх” гэх тодотгол, “монополь” гэх шүүмжлэл нь зөвхөн нэг хүнийг онилох төдий бус, бүтцийн өрсөлдөөнтэй холбоотой дохио болж уншигдаж байна.

Үүний зэрэгцээ маргаан улс төрийн талбар руу хурдан шилжив. Энэтхэгийн сөрөг хүчний удирдагч Рахул Ганди Маскийн постод хариу өгч, далд утгаар Гаутам Аданиг дурдсан шинжтэй үг хэлсэн нь анхаарал татлаа. Маск ч мөн “Нөгөө хүнтэй нь уулзахыг хүлээгээрэй” гэж бичсэн нь улстөр-бизнесийн хамаарлын сэдвийг улам өдөөсөн өнгө аяс болов. Одоогоор Reliance Industries CNBC-ийн тайлбар авах хүсэлтэд хариу өгөөгүй байна.

Starlink-ийн хувьд Энэтхэгт бэлтгэл алхмууд хийгдсэн ч үйлчилгээ бодитоор эхлээгүй хэвээр. Өнгөрсөн оны гуравдугаар сард Starlink Jio Platforms болон Airtel-тай бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг хамтран борлуулах боломжийг судлах түр хэлэлцээр байгуулжээ. Эдгээр хэлэлцээрийн дараа Starlink өнгөрсөн оны долоодугаар сард Энэтхэгт үйлчилгээ нэвтрүүлэх зөвшөөрөл авсан ч эхлүүлж чадаагүй байна. Bloomberg-ийн мэдээлснээр, Нью Дели лицензгүй нөхцөлд терминалууд ашиглагдаж болзошгүй гэх болгоомжлолын улмаас Starlink-ийн зөвшөөрлүүдийг царцаасан гэжээ.

Зах зээл дээр өрсөлдөөн улам ширүүсэж буйг Jio Platforms-ийн гүйцэтгэх захирал Акаш Амбани компанийн мэдэгдэл давхар илтгэнэ. Тэр компани нь Энэтхэгт бага тойргийн хиймэл дагуулын холбоог нэвтрүүлэхээр төлөвлөж байгааг хувьцаа эзэмшигчдэд хэлсэн байна. Хэрэв зохицуулалтын шийдвэр гарч, үйлчилгээний нөхцөл тодорхой болохгүй удах тусам зөвшөөрөл, өрсөлдөөний дүрэм ямар байдлаар тогтох нь Starlink төдийгүй салбарын том тоглогчдын дараагийн алхамд нөлөөлөхөөр байна. Одоогоор Маскийн хатуу үгс маргааныг хурцатгасан ч бодит шийдэл нь Нью Дели ямар болгоомжлол, ямар шалгуураар “царцаалт”-аа тайлах вэ гэдэг дээр төвлөрч байна.