Такаичи иенийн сулрал, өндөр хүүгийн шүүмжлэлийг няцаав

Японы Ерөнхий сайд Санаэ Такаичи иенийн ханш суларч, Засгийн газрын бондын өгөөж өссөнд өөрийн бодлогыг буруутгасан шүүмжлэлийг няцаалаа. Тэр эдийн засгийг хүчирхэгжүүлж чадвал иенд итгэх итгэл сэргэнэ гэж мэдэгдсэн байна. Харин зах зээлд бодлогын тодорхой бус байдал нэмэгдвэл өгөөж цааш өсөж, иений дарамт үргэлжилж болзошгүй гэсэн болгоомжлол хэвээр байна. Ийм нөхцөлд төсвийн зардлыг өрөөр санхүүжүүлэх эрсдэл мөн нэмэгдэх төлөвтэй байна.

Иений ханш 1986 оноос хойших хамгийн доод түвшинд хүрсэн бол Японы Засгийн газрын бондын өгөөж олон арван жилийн дээд хэмжээнд өсжээ. Энэ хоёр үзүүлэлт зэрэг өөрчлөгдсөн нь хөрөнгө оруулагчдын анхаарлыг Засгийн газрын санхүүжилт, цаашдын бондын нийлүүлэлтэд төвлөрүүлж байна. Иенийн сулрал нь экспортлогчдын өрсөлдөх чадварыг дэмжих талтай ч ханшийн хэт хэлбэлзэлд санаа зовних шалтгаан болжээ. Валютын зах зээлийг тогтворжуулахын тулд Токио болон Вашингтон зах зээлд оролцсон байна.

Такаичи Засгийн газрын бондын гаргалтыг зохистой хянахаа мэдэгдсэн ч 2026 оны нийт хэмжээ анхны төсвийн төлөвлөгөөнд хэвээр үлдэнэ гэжээ. Энэ байр суурь нь өрийн санхүүжилтийг хязгаарлах талаарх зах зээлийн хүлээлтийг шууд өөрчлөхөд хангалттай эсэх нь тодорхойгүй байна. Хүнсний татварыг бууруулах төлөвлөгөө болон нэмэлт төсөв танилцуулсан нь цаашид илүү их бонд гаргах эрсдэлийг нэмэгдүүлж байгаа юм. Улмаар Засгийн газрын зардлын төлөв, түүнийг санхүүжүүлэх арга хэлбэр иен болон бондын өгөөжийн чиглэлд нөлөөлөх гол асуудлын нэг болж байна.

Ерөнхий сайд эдийн засгийн суурь нөхцөлийг бэхжүүлэх нь валютын ханшид итгэх итгэлийг сэргээх арга гэж үзэж байна. Гэвч зах зээлийн оролцогчдын хувьд бодлогын зорилгоос гадна төсвийн төлөвлөгөө хэрхэн хэрэгжих, бондын гаргалтыг ямар хэмжээнд барих нь чухал хэвээр байна. Өгөөж өндөр түвшинд хадгалагдвал Засгийн газрын зардлыг өрөөр санхүүжүүлэх өртөг нэмэгдэх дарамт үүснэ. Иений сулрал үргэлжилсэн тохиолдолд экспортод үзүүлэх дэмжлэг болон ханшийн тогтвортой байдал хоорондын зөрчил мөн тодрох юм.

Такаичи өөрийг нь иений сулрал, хүүгийн өсөлтөд буруутгаж буй шүүмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаагаа тодорхой илэрхийлсэн. Гэсэн хэдий ч зах зээл бондын нийлүүлэлт, хүнсний татварын төлөвлөгөө, нэмэлт төсөв зэрэг шийдвэрүүдийг хамтад нь үнэлж байна. Төсвийн бодлого тодорхой бус хэвээр байвал бондын өгөөж өсөх, иений дарамт үргэлжлэх эрсдэл арилахгүй. Тиймээс Японы Засгийн газрын дараагийн анхаарах асуудал нь эдийн засгийн өсөлтийг дэмжихийн зэрэгцээ өрийн санхүүжилтийн талаарх болгоомжлолыг намжаахад оршиж байна.