Татварын салбарт хиймэл оюун өргөн нэвтэрч буй ч Нэгдсэн Улсын Дотоод Орлогын Албаны нууцлалын дүрэм хоцорч болзошгүй

Татварын фирмүүд ажлын урсгалдаа үүсгэгч хиймэл оюуныг улам түлхүү ашиглахын хэрээр мэдээллийн нууцлал, зөвшөөрлийн практик нь бодит хэрэглээнээсээ хоцорч магадгүй гэсэн эргэлзээ хурцдаж байна. Нэгдсэн Улсын Дотоод Орлогын Алба зургадугаар сард гаргасан анхны удирдамждаа татвар бэлтгэгчид хиймэл оюуны гаргасан контентыг заавал хянаж, баталгаажуулах ёстойг онцолсон гэж мэдээлэв. Түүнчлэн хиймэл оюунаас үүдсэн үр ашгийг тооцож, үйлчилгээний төлбөрт тусгах шаардлагатайг сануулсан байна.

Гэхдээ хиймэл оюун, ялангуяа үүсгэгч хиймэл оюуныг татварын тайлан бэлтгэхэд ашигласныг үйлчлүүлэгчид заавал мэдэгдэх эсэхийг уг удирдамж тодорхой заагаагүй гэж мэдээлэв. Энэ нь зөвхөн ил тод байдлын асуудал биш, өгөгдөл хаашаа очиж, хэрхэн боловсруулагдаж байгаа талаарх эрсдэлийн удирдлагатай шууд холбоотой. Нууцлалын зохицуулалт тодорхойгүй хэвээр байвал хэрэглэгчийн итгэлд нөлөөлж, салбар даяарх нийцэл, хяналтын ачааллыг нэмэх эрсдэлтэй гэж салбарынхан үзэж байна.

АНУ-ын Дотоод орлогын хуулийн 7216-р хэсэг татвар төлөгчийн мэдээллийг тайлан бэлтгэхээс өөр зорилгоор ашиглах, түгээхийг ерөнхийд нь хориглодог гэж мэдээлэв. Тус заалтыг санаатай зөрчвөл 1,000 ам.доллар хүртэл торгууль, нэг жил хүртэл хорих ял, эсвэл хоёул оногдож болзошгүй. Гэвч Хенри Гжезийн хэлснээр 7216-той холбоотой Нэгдсэн Улсын Дотоод Орлогын Албанаас гаргасан сүүлийн албан ёсны тайлбар 2013 онд байсан бөгөөд энэ зай завсар шинэ технологийн бодит хэрэглээтэй улам их зөрөх боллоо.

Хэрэглээний хурд ч үүнийг улам хурцатгаж байна. Thomson Reuters Institute-ийн 2024 оны тайланд 330 мэргэжилтний санал асуулгад оролцогчдын 25% нь нийтэд нээлттэй үүсгэгч хиймэл оюун ашигладаг гэж хариулсан бол татварын зориулалтын өмчийн үүсгэгч хиймэл оюун ашиглалт 9% байсан гэж мэдээлэв. Blue J болон CPA.com-ийн зургаадугаар сарын судалгаагаар 1,000 гаруй татварын мэргэжилтний 60% нь долоо хоног тутам татварын судалгаанд хиймэл оюун ашигладаг болсон гэж мэдээлсэн байна. Тус судалгаанд 2025 онд долоо хоног тутмын хэрэглээ 33% байсан бол өссөн гэж мэдээлэв.

Энэ хэрэглээ зөвхөн судалгаагаар хязгаарлагдахгүй болжээ. Зөвлөх үйлчилгээний төсөлд 44%, татвар төлөвлөлтөд 40%, нийцлийн судалгаанд 39%, баримт бичгийн шинжилгээнд 36%, ноорог боловсруулахад 35% нь хиймэл оюун ашигладаг гэж мөн судалгаанд дурдсан байна. Ийм нөхцөлд үйлчлүүлэгчийн мэдээлэл зөвхөн тухайн тайлан бэлтгэх зорилгод ашиглагдаж байна уу, эсвэл гуравдагч талын платформ, боловсруулалтын гинжин хэлхээгээр дамжин өөр эрсдэл үүсгэж байна уу гэдэг асуулт гол руугаа орж ирнэ гэж мэргэжилтнүүд тайлбарлажээ.

American Institute of Certified Public Accountants нь 2026 оны санал хүсэлтдээ татвар бэлтгэл дэх технологи, тэр дундаа хиймэл оюуны хэрэглээнд нэмэлт зааварчилгаа гаргахыг хүссэн гэж мэдээлэв. Хенри Гжез “манай гишүүд, мөн American Institute of Certified Public Accountants энэ өөрчлөлтийг ойлгож, зөв алхам хийхийн тулд чиглэлээ тодруулахыг хичээж байна” гэжээ. Жошуа Янгблад мөн “үйлчлүүлэгчийнхээ татварын тайланг санхүүгийн зөвлөх рүү явуулахын тулд зөвшөөрлийн мэдэгдэл шаардлагатай байдаг бол хиймэл оюуны хэрэгсэл рүү мэдээлэл өгөхөд ч адилхан зохимжтой биш гэж үү” хэмээн асуудлыг тавьсан байна.

Нөгөө талд, хяналттай хэрэглээ нь гуравдагч талын бусад хэрэгслээс ялгарахгүй байж болно гэсэн байр суурь ч байна. Элизабет Бистром “хэрэв хиймэл оюуны платформыг зөвхөн нэг үйлчлүүлэгчийн тайланг бэлтгэхэд ашиглаж, өгөгдөл нь хамгаалагдан тухайн зорилгоороо л хэрэглэгдэж байвал бусад програм, гуравдагч талын боловсруулалтын хэрэгслүүдтэй төстэй үүрэг гүйцэтгэнэ” гэж хэлжээ. Одоогоор мэргэжилтнүүд үйлчлүүлэгчдэд татвар бэлтгэгчээс хиймэл оюун ашигладаг эсэх, мөн хувийн мэдээллийг хамгаалах ямар хамгаалалттайг нь шууд асууж тодруулахыг зөвлөсөн гэж мэдээлэв. Ил тод байдал, зөвшөөрлийн журам тодорхой болох хүртэл энэ асуулт татварын үйлчилгээний шинэ хэвийн нэг хэсэг болж үлдэх төлөвтэй байна.