Төрийн байгуулалтын байнгын хороо 2026 оны төсвийн өөрчлөлтийн багцыг хоёр дахь хэлэлцүүлэгт орууллаа

Улсын Их Хурлын Төрийн байгуулалтын байнгын хороо ээлжит бус чуулганы анхны хуралдаанаар 2026 оны төсвийн өөрчлөлтийн багц хуулийн төслүүдийн хоёр дахь хэлэлцүүлгийг хийж, дараагийн шатны хэлэлцүүлэгт оруулах чиглэлээ нэгтгэлээ. Хуралдаан 14.39 цагт 18 гишүүн оролцож, 56.3 хувийн ирцтэй эхэлсэн бөгөөд хуралдааныг Улсын Их Хурлын гишүүн Ч.Ундрам даргалав. Энэ удаагийн хэлэлцүүлгээр улсын төсөвтэй хамт Үндэсний баялгийн сан, Нийгмийн даатгалын сан, Эрүүл мэндийн сангийн 2026 оны төсвийн тухай хуулийн өөрчлөлтийн төслүүдийг багцлан авч үзсэн байна.

Хэлэлцүүлгийн үеэр төрийн албаны цалин хөлсний тогтолцоог нэг мөр болгох ажил давхар хөндөгдөв. Төрийн албаны зөвлөлийн дарга Л.Цэдэвсүрэн төрийн албаны цалин хөлсний бодлогыг тодорхойлох хамтарсан ажлын хэсэг ажиллаж байгааг танилцуулжээ. Тэрээр төрийн албаны цалингийн тогтолцоо 33 хуулиар зохицуулагдаж, доод нь 1.1 сая төгрөг, дээд нь 2.5 сая төгрөг байгааг дурдсан нь цалин, урамшууллын бүтэц төсвийн хэлэлцүүлэгт хэрхэн нөлөөлөхийг дахин сануулсан хэрэг болов.

Засгийн газрын байр суурь ч энэ шугамд ойртож байна. З.Мэндсайхан цалин хөлсний бодлогыг нэгтгэх шаардлагатай, Засгийн газар ойрын хугацаанд холбогдох төслийг өргөн мэдүүлнэ гэж хэлэв. Мөн үндсэн цалингаас бусад урамшууллыг бүтээмжтэй уялдуулах, цалин ба урамшууллын харьцааг 70:30 байлгах нь зүйтэй гэсэн байр суурь илэрхийлсэн байна. Энэ асуудал дан ганц хүний нөөцийн бодлогоор тогтохгүй, 2026 оны төсвийн өөрчлөлтийн багц хуулийн төслүүдийн хүрээнд эцэслэн хэлэлцэгдэхэд дагалдах нөлөөтэйг гишүүд сануулж байсан юм.

Нөгөө талд сонгуулийн техник, тухайлбал санал тоолох төхөөрөмжийн шинэчлэл төсвийн тодотголын нэг томоохон заалт болж гарч ирэв. Сонгуулийн санал тоолох 2500 автомат машиныг 2012 оноос хойш 11 удаагийн сонгуульд ашигласан бөгөөд шинэчлэхээр төлөвлөжээ. Ажлын хэсэг 3000 төхөөрөмж шаардлагатай гэж үзэж, 41.7 тэрбум төгрөгийн саналыг хүргүүлснээс 2026 оны төсөвт 30 хувь буюу 900 орчим төхөөрөмж авах зардлыг батлуулсан байна. Үлдсэн 2000 гаруй төхөөрөмжийн зардлыг ирэх оны төсөвт тусгаж, батлагдвал 2027 оны эхний улиралд багтаан бэлтгэлийг хангахаар төлөвлөсөн гэж мэдээлэгдлээ.

Хэлэлцүүлэгт мөн иргэдийн хувьцаа өмчлөх, худалдах эрх нээгдсэнтэй холбоотой төвлөрлийн эрсдэлийн талаар хөндсөн нь анхаарал татав. Санхүүгийн зохицуулах хороо төвлөрлийн эрсдэлийг бууруулахын тулд нэг этгээдийн эзэмшлийн дээд хэмжээг 5 хувиас хэтрэхгүй байхаар тогтоож буйг онцлов. Төсөвтэй хамт багц хэлбэрээр яригдаж буй энэ төрлийн зохицуулалт нь санхүүгийн зах зээлийн эрсдэлийн удирдлага, төрийн бодлогын уялдаа гэсэн хоёр чиглэлд зэрэг нөлөөлөхөөр байна.

Улсын Их Хурлын Нээлттэй парламентын газрын мэдээлснээр Засгийн газар 2026 оны наймдугаар сарын 20-нд хуулийн төслүүдийг өргөн мэдүүлсэн бөгөөд байнгын хороо танилцуулгаа Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хороонд хүргүүлэхээр тогтжээ. Төсвийн өөрчлөлтийн багц хэлэлцүүлэг цааш үргэлжлэх явцад төрийн албаны цалин нэгтгэх, сонгуулийн техник шинэчлэх, мөн зах зээлийн төвлөрөлтэй холбоотой зохицуулалтын асуудлууд нэг дор огтлолцож, дараагийн шийдвэрүүдийн хүрээг тодорхойлох төлөвтэй байна.