Трамп, Ши нарын уулзалтад хиймэл оюун гол сэдэв болж, Хятадын загваруудын дэлхий дахины нэвтрэлт анхаарал татав

Доналд Трамп, Ши Жиньпин нарын уулзалтад хиймэл оюун гол сэдэв болж гарч ирсэнтэй зэрэгцэн Хятадын загваруудын дэлхий дахины хэрэглээ огцом нэмэгдсэн дүр зураг хөгжүүлэгчдийн платформууд дээрээс харагдаж байна. CNBC-д хуваалцсан хэрэглээний мэдээллээр 2026 онд компаниудын Хятадын загваруудын хэрэглээ дэлхий даяар мэдэгдэхүйц өссөн байна. DeepSeek, Z.ai, Alibaba зэрэг компаниуд шинэ загваруудаараа, ялангуяа код бичих даалгаварт гүйцэтгэлийн ахиц гаргасныг мөн онцолсон. Үүний зэрэгцээ АНУ-ын бодлого боловсруулагчдын шалгалт ширүүсэхийн хэрээр экспортын хяналт, зах зээлийн сонголтод дарамт нэмэгдэх төлөв ажиглагдаж байна.

OpenRouter болон Vercel зэрэг хөгжүүлэгчдийн хоёр том платформ дээр Хятадын загваруудын хэрэглээ бага хувиас олонх болж хувирсан нь хамгийн тод дохио болов. OpenRouter дээр Хятадын загваруудын токены эзлэх хувь хоёрдугаар сард 6–13 хувь байсан бол есдүгээр сарын 14-ний долоо хоногт 57–67 хувь болж өссөн байна. Vercel дээр энэ хувь нэгдүгээр сард 11 хувь байсан бол наймдугаар сард 55 хувь болж нэмэгджээ. OpenRouter-ийн мэдээлэл АНУ, Европ болон Төв ба Өмнөд Америк, Африк, Ази дахь 82 улсыг хамарсан “Дэлхийн өмнөд бүс”-ийн компаниудыг хамруулсан бол Vercel мэдээллийнхээ газарзүйн задаргааг тодруулаагүй байна.

OpenRouter-ийн “Дэлхийн өмнөд бүс” гэж тодорхойлдог хэрэглэгчид сүүлийн долоо хоногуудад Хятадын загваруудын хамгийн том хэрэглэгчээр тодорсон нь өсөлтийн нэг хөдөлгөгч хүч болж байна. Мөн эдгээр компаниудын ашигласан токены 67 хувь нь Хятадын загварууд дээр ногдож буйг OpenRouter-ийн өгөгдөл харуулжээ. Гэхдээ нийт хэрэглээний бүтцэд АНУ-ын компаниудын жин хэвээр өндөр: OpenRouter дээрх токены ойролцоогоор тал хувийг АНУ-ын компаниуд ашигладаг байна. Өөрөөр хэлбэл, хэрэглээний гол төвүүдийн нэг нь АНУ хэвээр ч, сонголтын тэнцвэр Хятадын загваруудын тал руу хурдан хэлбийж эхэлжээ.

Ажиглагчдын тайлбарлаж буйгаар өртөг, гүйцэтгэлийн харьцаа энэ шилжилтийг түргэсгэж байна. Судлаач Питер Уокерийн хэлснээр Хятадын загварууд 2025 оны сүүл үеэс ялгаатайгаар ахисан түвшний агентлаг хэрэглээнд, ялангуяа кодчилолд найдвартай хүрч байна. Тэрээр эдгээр загварууд Америкийн ихэнх лабораторийн шийдлүүдтэй харьцуулахад өртгийн хувьд онцгой үр ашигтай гэж үзжээ. Хэрэглэгч Дайанн Пенн мөн тохиргооноос хамааран токены хэрэглээ багасч, үр ашиг дээшилдгийг онцолсон бол ажиглагч Харприт Арора чанарын босгыг давмагц үнийн зөрүү нь компаниудын сонголтыг хүчтэй хөдөлгөдөг гэж тайлбарласан байна.

Энэ өөрчлөлт АНУ-д бодлогын түвшний хариу үйлдэл дагуулж эхэлжээ. АНУ-ын Төлөөлөгчдийн танхимын хоёр хороо Хятадын загваруудын нэвтрэлтийн өсөлтийн нөлөөг шалгаж байгаа бөгөөд Вашингтон Nvidia-ийн чипийг гадаадын дата төвөөр дамжуулан алсаас ашиглах, мөн “нэрэлт” аргаар загвар дууриалгах эрсдэлийг онцолж байна. АНУ экспортын хяналтаар Хятадын хиймэл оюуны компаниудад хамгийн дэвшилтэт чип худалдахыг хязгаарлан давуу талaa хадгалахыг зорьж буйтай энэ нь давхцаж байна. Түүнчлэн OpenAI болон Anthropic энэ долоо хоногт илүү хямд шинэ загваруудаа зарласан нь зах зээл дээрх өртгийн өрсөлдөөн улам ширүүссэнийг илтгэнэ.

Судлаач Даниэл Ремлерийн хэлснээр энэ чиг хандлага АНУ-д эдийн засаг болон аюулгүй байдлын бодит эрсдэл дагуулж болзошгүй. Түүний үнэлгээгээр Зүүн өмнөд Ази Хятадтай ойр эдийн засаг, соёлын холбоо болон дижитал дэд бүтцийн өсөлтөөс шалтгаалан нэвтрэлт огцом нэмэгдэх магадлалтай бөгөөд Лагосоос Сан-Паулу, Жакарта хүртэл хямд, нээлттэй загвар хайсан талууд эхлээд Хятадын хиймэл оюунд хандах хандлага ажиглагдана. Ремлер мөн Хятадын хиймэл оюуны загваруудын интеграц нь улс орнуудыг Хятадын технологийн нөлөөллийн хүрээнд татан оруулж, улмаар геополитикийн чиг баримжааг хатууруулах эрсдэлтэй гэж үзэж байна. Ийм нөхцөлд экспортын хяналт, хэрэглэгчдийн өртөгт суурилсан сонголт хоёрын зөрчил гүнзгийрэх тусам хиймэл оюуны зах зээл дээрх “ялалт” нь зөвхөн технологийн бус, бодлогын маргааны хэмжүүр болж хувирах төлөвтэй байна.