Трампын засаг захиргаа төгсөгч гадаад оюутнуудаас төлбөр авах хувилбарыг судалж, визийн журам чангарах дохио өглөө

Трампын засаг захиргаа АНУ-д төгсөөд үлдэн ажиллах гадаад оюутнуудад шинэ төлбөр тогтоох хувилбарыг дотроо хэлэлцэж байгаа талаар нэрээ нууцалсан Цагаан ордны албан тушаалтан баталжээ. Тэрээр ойрын үед хэрэгжүүлэх тодорхой төлөвлөгөө байхгүй гэсэн ч ийм санаачилга яригдаж буйн дохио нь өөрөө виз, үлдэх нөхцөлийн орчныг дагаж өөрчилж мэдэхээр байна. Ялангуяа төгсөгчдийн ажиллах боломжийг нээдэг “Optional Practical Training” буюу OPT-ийг чиглэсэн хандлага анхаарал татаж байна.

Эх сурвалжийн мэдээлснээр 100,000 ам.долларын хураамж нэвтрүүлэх хувилбар судлагдаж байгаа бөгөөд энэ тохиолдолд гадаад оюутнуудын түгээмэл ашигладаг OPT сунгалтыг болиулах хувилбар дагалдаж магадгүй. Албаныхан OPT-ийг АНУ-д хууль бусаар үлдэх нэг суваг байж болзошгүй гэсэн үндэслэлээр онцгойлон анхаарч байгаа аж. Ийм тайлбар нь бодлогын маргааныг зөвхөн төлбөрийн түвшнээр хязгаарлахгүй, хөтөлбөрийн зарчмын өөрчлөлт рүү татаж оруулах өнгө аястай.

OPT нь гадаад оюутнуудад төгсөлтийн дараа ажиллаж туршлага хуримтлуулах боломж олгодог учраас олон сургуулийн элсэлтийн “борлуулалтын цэг” болдог. Олон Улсын Боловсролын Хүрээлэнгийн мэдээллээр өнгөрсөн намар OPT-д бараг 300,000 гадаад оюутан хамрагдсан нь нийт гадаад оюутнуудын дөрөвний нэг орчимд хүрчээ. Тиймээс журам чангарвал оюутнуудын төлөвлөгөө, сургуулиудын татах хүч, цаашлаад төгсөгчдийн хөдөлмөрийн зах зээлд оролцох сувгууд зэрэгцэн хумигдах эрсдэлтэй.

Зохицуулалтын чиглэл сүүлийн үед улам тодорч эхэлсэн. Энэ сарын эхээр АНУ-ын Дотоод хэргийн яам гадаад оюутны оршин суух хугацааг онцгой шалтгаангүй бол дөрвөн жилээр хязгаарлах бодлого зарласан нь бодлогын “хатууруулах” дохиог нэмэгдүүлсэн. Үүн дээр төгсөөд үлдэхтэй холбоотой төлбөрийн санал нэмэгдвэл, гадаад оюутнуудын хувьд сургалтын дараах боломжийг тооцоолох нь илүү өндөр эрсдэлтэй, илүү үнэтэй шийдвэр болж хувирах магадлалтай.

Цагаан ордны түвшинд 100,000 ам.долларын хураамжийн саналыг өмнө нь өөр сувагт ашиглахыг оролдож байсныг албаны эх сурвалжууд сануулж байна. Тухайлбал, өндөр ур чадвартай мэргэжилтэн авахын тулд АНУ-ын компаниуд 100,000 ам.доллар төлдөг хураамжийн зохицуулалт санал болгосон ч холбооны шүүх үүнийг хууль бус гэж дүгнэж, Цагаан ордон давж заалдахаар болсон. Ийм нөхцөлд гадаад оюутны төгсөлтийн дараах зохицуулалтад төлбөрийн санал дахин хөндөгдөж буй нь бодлогын зорилго, хэрэгжүүлэх хэлбэрийн маргаан шүүхийн түвшинд ч үргэлжилж болзошгүйг давхар илтгэнэ.

Одоогоор энэ бүхэн “ойрын үед хэрэгжүүлэх төлөвлөгөө байхгүй” гэсэн хүрээнд яригдаж байгаа ч сургуулиудын элсэлтийн орчинд тодорхой бус байдал өөрөө нөлөөлдөг. OPT сунгалтыг болиулах магадлалтай гэсэн яриа тархвал оюутнуудын АНУ-ыг сонгох шийдвэр, төгсөөд үлдэх төлөвлөгөө илүү болгоомжтой болох төлөвтэй. Нэг талаар хууль бус үлдэлтийн эрсдэлийг бууруулах нэрийн дор хатууруулах алхмууд яригдаж байгаа бол нөгөө талаар их сургуулиудын олон улсын оюутан татах чадвар болон хөдөлмөрийн нийлүүлэлтэд дарамт нэмэгдэх дүр зураг зэрэгцэн гарч ирж байна.