Угандагийн парламент Газын зурваст цэргээ илгээхийг зөвшөөрч, АНУ-ын санаачилсан төлөвлөгөөнд анх удаа нийцлээ

Угандагийн парламент пүрэв гарагт шаардлагатай тохиолдолд Газын зурваст цэргээ илгээхийг зөвшөөрөв. Энэ нь АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трампын гал зогсоох төлөвлөгөөнд туссан олон улсын аюулгүй байдлын хүчинтэй уялдах байршуулалт байх боломжтой гэж талууд үзэж байна. Парламентын хэлэлцүүлэг нь Кампала ийм үйл ажиллагаанд оролцох гарцыг олон нийтэд анх удаа нээлттэйгээр хүлээн зөвшөөрсөн тохиолдол боллоо.

Угандагийн Батлан хамгаалахын сайд Кирьова Киванукагийн хэлснээр Трампын элч нар долдугаар сард Ерөнхийлөгч Ёвери Мусевенитэй холбогдон Угандагийн оролцоог хүссэн байна. Тэрээр энэ хүсэлтийг үндэслэн Уганда шаардлагатай тохиолдолд тодорхой бүрэлдэхүүнээ илгээх боломжтой гэсэн байр суурийг парламентын гишүүдэд танилцуулсан. “Дональд Трампын урилгыг даган Уганда Улсын Ерөнхийлөгч Газын зурваст Уганда Ардын Батлан Хамгаалах Хүчний шаардлагатай бүрэлдэхүүнийг байршуулуулахад бэлэн байна” гэж мэдэгдэлд дурдсан байна.

Энэхүү шийдвэрийн суурь болсон олон улсын тогтворжуулах хүчин байгуулах санаа нь Трампын санаачилсан гал зогсоох төлөвлөгөөний нэг хэсэг гэж мэдээлэгдэж байна. Төлөвлөгөөнд Израилийн хүчнийг татах, ХАМАС зэвсгээ хураах, Палестины технократууд иргэний засаглал хариуцах, хүмүүнлэгийн тусламжийг нэмэгдүүлэх зорилтууд тусгагдсан ч явц нь саатаад байгаа юм. Ийм нөхцөлд олон улсын хүчний бүрэлдэхүүн, хэрэгжилтийн хугацаа зэрэг асуудал тодорхойгүй хэвээр байна.

Түүнчлэн Израилийн нэгэн албан тушаалтан өнгөрсөн сард Уганда зэрэг “найрсаг орнуудын” хүмүүс, хэрэв хүч байгуулбал, нэгдэх боломжтой гэж мэдэгдсэн нь Кампалын хэлэлцүүлгийг улам бодит болгоход түлхэц өгсөн байна. Гэсэн ч парламент дахь маргаан зөвхөн улс төрийн дэмжлэгээр тогтохгүй, эрх зүйн зохицуулалт ямар хэлбэрээр хийгдэх нь гол асуудал гэдгийг харууллаа. Зарим гишүүд байршуулалтыг ямар эрх зүйн суурьтайгаар хэрэгжүүлэхийг тодруулж, гадаад ажиллагаанд цэргийн хүч ашиглах журам, хариуцлагын шугамыг тодорхой болгох шаардлага тавьсан байна.

Киванука санал хураалтын дараа цэргийн статусын гэрээ байгуулна гэж хэлсэн нь дараагийн шатны хамгийн чухал зангилаа болох төлөвтэй. Ийм гэрээ байгуулагдвал олон улсын хүчний бүрэлдэхүүнд Угандагийн оролцоо ямар хүрээнд байх, байршуулалтын хугацаа, эрх үүргийн зааг зэрэг бодит хэрэгжилтийн олон асуудал түүнээс хамаарах юм. Одоогоор парламентын зөвшөөрөл нь “шаардлагатай тохиолдолд” байршуулна гэсэн зарчимд тулгуурлаж, нөхцөл, механизм нь цааш хэлэлцээ, тохиролцоогоор тодорхой болохоор байна. Бүсийн аюулгүй байдлын хэлэлцээг хөдөлгөсөн энэ алхмын дараагийн чиглэл нь статусын гэрээний агуулга, олон улсын хүчний хэлбэрээс шалтгаална.