Үйлдвэрчний эвлэлүүд цалин нэмэх шаардлага тавьж, хөдөлмөрийн сонирхлын маргаан үүсгэлээ

Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Холбоо цалин хөлсний нэмэгдлийг талуудын хэлэлцээрийн дагуу шийдвэрлэхийг шаардлаа. Тус холбоо хөдөлмөрийн сонирхлын маргаан үүсгэж, цалин нэмэх шаардлагаа үндэсний хэмжээнд мэдэгдсэн байна. Үйлдвэрчний эвлэлүүдийн зүгээс асуудлыг зөвшилцлийн хүрээнд шийдвэрлэх шаардлагатайг онцолж, төрийн зөвшилцөл алдагдах эрсдэлтэйг анхааруулжээ. Ингэснээр цалин хөлс, хөдөлмөрийн үнэлгээтэй холбоотой асуудал талуудын хэлэлцээний гол сэдэв болж байна.

Монгол Улсын Засгийн газраас Монгол Улсын Их Хуралд өргөн мэдүүлсэн 2027 оны төсвийн төсөлд хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг нэмэгдүүлэхтэй холбоотой зардлыг тусгаагүй байна. Энэ нь үйлдвэрчний эвлэлүүдийн тавьж буй цалин нэмэх шаардлага болон төсвийн төсөлд туссан санхүүгийн төлөвлөлтийн хооронд зөрүү үүсгэжээ. Үйлдвэрчний эвлэлүүд уг асуудлыг зөвхөн төсвийн хүрээнд бус, талуудын хэлэлцээрээр шийдвэрлэх ёстой гэж үзэж байна. Мөн хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг шинэчлэх асуудлыг анхаарлын төвд оруулахыг шаардав.

Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг хоёр жилд нэг удаа шинэчилдэг бөгөөд ирэх оны нэгдүгээр сарын 1-нээс мөрдүүлэх шийдвэр гарсан талаар үйлдвэрчний эвлэлүүд мэдээллээ. Гэвч нэмэгдэлтэй холбоотой зардал 2027 оны төсвийн төсөлд тусгагдаагүй байгаа нь хэрэгжилтийн асуудлыг дахин сөхөж байна. Энэ нөхцөлд цалин хөлсний нэмэгдлийг ямар зарчим, ямар хэлэлцээрийн үндсэн дээр шийдэх нь талуудын маргааны төвд үлджээ. Үйлдвэрчний эвлэлүүд шийдвэрийг ажил хөдөлмөр эрхэлж буй иргэдийн орлого, хөдөлмөрийн үнэлгээтэй уялдуулах байр суурь илэрхийлсэн байна.

Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Холбоо шаардлагаа үндэсний хэмжээнд мэдэгдсэнээр хөдөлмөрийн сонирхлын маргаан албан ёсоор яригдах нөхцөл бүрдлээ. Э.Тамирын мэдээлснээр, цалин хөлсний нэмэгдлийн асуудлыг талуудын хэлэлцээрээр шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзэж байна. Үйлдвэрчний эвлэлүүдийн тавьж буй шаардлага нь хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ, цалин хөлсний өсөлт, хөдөлмөрийн үнэлгээний асуудлыг хамарч байна. Харин Засгийн газар, Үндэсний хороо болон УИХ-ын түвшинд энэ асуудал хэрхэн хэлэлцэгдэх нь цаашдын зөвшилцөлд нөлөөлөхөөр байна.

Талууд тохиролцоонд хүрэхгүй бол үйлдвэрчний эвлэлүүд тэмцлийн арга хэмжээ авч, хөдөлмөрийн үнэлгээний асуудлыг хурцатгахаар анхаарууллаа. Тэмцлийн арга хэмжээний талаар тодорхой шийдвэр гарсан эсэхийг мэдээлээгүй ч тохиролцоо хангагдахгүй тохиолдолд дараагийн алхам хийх байр сууриа илэрхийлсэн байна. Иймээс цалин нэмэх шаардлага нь зөвхөн нэг удаагийн шийдвэрийн асуудал бус, төр, ажил олгогч болон ажилтны төлөөллийн хоорондын хэлэлцээний сорилт болж байна. Зөвшилцөлд хүрэх эсэх нь хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг ирэх оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрхэн мөрдүүлэхтэй мөн холбогдоно.

Одоогоор үйлдвэрчний эвлэлүүд цалин хөлсний нэмэгдлийг хэлэлцээрээр шийдвэрлүүлэх шаардлагаа хэвээр тавьж, Засгийн газраас төсөвт нэмэгдлийн зардлыг тусгаагүй шалтгааныг асуудлын нэг хэсэг болгон хөндөж байна. Үүний зэрэгцээ хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг хоёр жилд нэг удаа шинэчилдэг зохицуулалт, ирэх оны нэгдүгээр сарын 1-нээс мөрдүүлэх шийдвэрийг уялдуулах шаардлага гарчээ. Талуудын байр суурь ойртохгүй бол хөдөлмөрийн сонирхлын маргаан цаашид үргэлжлэх эрсдэлтэй. Харин хэлэлцээр үр дүнд хүрвэл цалин хөлсний нэмэгдэл болон хөдөлмөрийн үнэлгээний асуудлыг зөвшилцлийн хүрээнд шийдвэрлэх боломж үлдэнэ.