Зөрчлийн нэгдсэн санд бүртгэл эрс өсөж, хяналт шалгалтын ачаалал нэмэгдэх дохио болов

Зөрчлийн бүртгэл мэдээллийн нэгдсэн санд энэ оны эхний долоон сард улсын хэмжээнд 5,202,315 зөрчил бүртгэгдсэн нь өмнөх оноос 1.3 дахин өссөн дүнтэй гарчээ. Улсын Ерөнхий Прокурорын Газар энэ үзүүлэлтийг нэгтгэн мэдээлэхдээ зөрчлийн шийдвэрлэлтийн бүтэц, хохирлын нөхөн төлөлт зэрэг нь хяналт шалгалтын ачаалал, үр нөлөөг зэрэгцүүлэн харуулах дохио болж байгааг онцолсон байна. Өөрөөр хэлбэл бүртгэл өсөхийн хэрээр газар дээр нь шийдэх, хялбаршуулсан журмаар барагдуулах, эсвэл хэрэг бүртгэлт, шүүхээр шийдвэрлүүлэх сувгийн аль нь давамгайлах вэ гэдэг нь эрсдэлийн удирдлагын бодит зураг болдог.

Нийт бүртгэлийн 97.7 хувийг газар дээр нь шийдвэрлэсэн нь энэ төрлийн ажиллагаа гол ачааг үүрч байгааг илтгэнэ. Харин 0.8 хувийг хялбаршуулсан журмаар шийдвэрлэсэн байна. Үүн дээр нэмээд 0.1 хувьд нь эрх бүхий албан тушаалтан хэрэг бүртгэлтийн ажиллагаа явуулж шийтгэл оногдуулсан бол 0.4 хувьд нь шүүх шийтгэл оногдуулжээ. Хил зааг нь бага мэт харагдавч, шүүх болон хэрэг бүртгэлт шаардсан хувь хэмжээ нь хүний нөөц, хугацаа, нотлох баримтын зохион байгуулалт зэрэгт шууд дарамт болж хувирдаг.

Сарын огцом хэлбэлзэл ч харагдаж байна. Долоодугаар сард 670,187 хүнд шийтгэл оногдуулсан нь өмнөх сараас 21 хувиар буурсан үзүүлэлт болжээ. Мөн 31,914 хуулийн этгээдэд шийтгэл оногдуулсан нь өмнөх сараас 17.8 хувиар буурсан байна. Нэг талаас энэ нь зөрчлийн урсгал бодитоор саарсан байх боломжтой ч нөгөө талаас шалгалт, илрүүлэлт, шийдвэрлэлтийн ачаалал сарын дотор шилжиж, төвлөрөх эрсдэл байгааг харуулна. Аль хувилбар нь давамгайлж байгааг тогтоохын тулд бүртгэлийн өсөлт, шийтгэлийн бууралтыг хамтад нь унших шаардлагатай.

Шийтгүүлсэн хүмүүсийн бүтэц ч тодорхой болжээ. Эрх бүхий албан тушаалтнаар шийтгүүлсэн холбогдогчдын 77.9 хувь нь эрэгтэй, 22.1 хувь нь эмэгтэй байна. Насны ангиллаар 28 хувь нь 36-45 насныхан гэж мэдээлсэн нь эрх зүйн мэдээлэл, сургалт, хяналтын анхаарлыг аль хэсэгт түлхүү чиглүүлэх талаар бодлогын дохио өгч байна. Ийм задаргаа нь зөрчлийн шалтгаан, давтамжийн суурь шугамыг тогтоохоос гадна байгууллагуудын дотоод хяналт, нийтийн мэдээллийн ажлын зорилтот бүлгийг тодорхойлоход ашиглагддаг.

Зөрчлийн улмаас 5.5 тэрбум төгрөгийн хохирол учирснаас 2.8 тэрбум төгрөгийг нөхөн төлүүлсэн нь хохирлын бодит дарамт болон нөхөн барагдуулалтын чадамжийг зэрэг харууллаа. Нэг талдаа нөхөн төлөлт хийгдсэн нь хяналтын үр нөлөө тодорхой хэмжээнд ажиллаж буйг илтгэх бол нөгөө талдаа нөхөн төлөгдөөгүй үлдэгдэл нь эрсдэлийн хуримтлал хэвээр байгааг сануулна. Бүртгэл өссөн энэ нөхцөлд газар дээрх шийдвэрлэлтийн өндөр хувь хадгалагдах эсэх, хэрэг бүртгэлт болон шүүхээр шийдвэрлэх сувгийн ачаалал хэрхэн өөрчлөгдөх нь цаашдын хяналт шалгалтын бодит хүчин чадлыг тодорхойлох үзүүлэлт хэвээр байна.