2026-2027 онд төрийн өмчийн их сургуулиудын сургалтын төлбөр нэмэгдэж, элсэгчдийн санхүүд илүү дарамт үүсгэхээр боллоо

2026-2027 оны хичээлийн жилд төрийн өмчийн их сургуулиудын сургалтын төлбөр өсөхөөр болж, энэ намар, ирэх жилийн элсэгчдийн санхүүгийн тооцоонд шууд нөлөөлөхөөр байна. Сургалтын төлбөрийн өөрчлөлт нь өрхийн сарын зардал, оюутны зээл, тэтгэлэг, ажлын хуваарь зэрэг олон шийдвэртэй давхардан ирдэг. Тиймээс элсэгчид мэргэжил сонголтоо хийхдээ зөвхөн оноо, сонирхол төдийгөөр бус төлбөрийн дарамтаа бодитой тооцох шаардлагатай болж байна.

Монгол Улсын Их Сургуульд шинээр элсэгчдийн ерөнхий суурийн нэг багц цаг 203,700 төгрөг, мэргэжлийн суурийнх 204,700 төгрөг болж нэмэгджээ. Ингэснээр ерөнхий суурийн 30 багц цагийн сургалтын төлбөр 6,111,000 төгрөгөөр тооцогдож байна. Өмнөх жил МУИС-ийн шинэ элсэгчийн нэг багц цагийн төлбөр 177,100-178,000 төгрөг байсан нь энэ удаагийн өсөлт ямар түвшинд очсоныг илүү тодруулна. Элсэгчдийн хувьд энэ нь элсэлтийн дараах төлөвлөлт, төлбөрийн эх үүсвэрээ шийдэх хугацаатай зэрэгцэн ирж байгаа өөрчлөлт юм.

МУИС-д зөвхөн суурийн хичээлээр тогтохгүй, дараагийн түвшний төлбөр ч өссөн байна. Тус сургуулийн хоёр, гуравдугаар түвшний мэргэжлийн суурийн нэг багц цаг 180,700-219,700 төгрөгийн хооронд хэлбэлзэж, өмнөх жилээс 15,000 төгрөг орчим нэмэгджээ. Харин дөрөв болон түүнээс дээш түвшний буюу 2024 оноос өмнөх элсэгчдийн төлбөрт өөрчлөлт ороогүй. Энэ ялгаа нь шинэ элсэгчдэд өсөлтийн дарамт шууд төвлөрч байгааг харуулж байна.

Шинжлэх Ухаан, Технологийн Их Сургуульд мөн төлбөр нэмэгдсэн дүн гарлаа. ШУТИС-д шинээр элсэгчдийн нэг багц цаг 209,000 төгрөг болж, өмнөх жилээс 19,000 төгрөгөөр өссөн байна. Түүнчлэн архитектур, барилгын инженерчлэл, программ хангамжийн инженерчлэл, хиймэл оюун, интерьер дизайн зэрэг зарим мэргэжлийн нэг багц цаг 218,500 төгрөгөөр тогтоогджээ. Төлбөр сургалтын чиглэлээсээ хамааран ялгаатай байгаа нь элсэгчдийн хувьд “хаана, юу сурах вэ” гэсэн сонголтыг санхүүтэй нь зэрэг тавих нөхцөл болж байна.

Анагаахын чиглэлийн сургалтын төлбөр ч өөрчлөгдсөн үзүүлэлттэй байна. Анагаахын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Их Сургуульд шинээр элсэгчдийн нэг жилийн төлбөр 3,520,000-6,851,000 төгрөгийн хооронд байгаа бол өмнөх жил 3,200,000-5,440,000 төгрөгийн хооронд байсан. Энэ өсөлт нь зарим мэргэжил, хөтөлбөр дээр жилийн ачаалал мэдэгдэхүйц нэмэгдэх эрсдэлийг дагуулна. Өрхийн хувьд төлбөрийн өсөлт нь нэг удаагийн төлөлтөөс илүүтэйгээр олон жилийн хуримтлагдах зардлын төлөвлөлт болж хувирдаг.

Төрийн өмчийн их сургуулиудын төлбөр нэмэгдэж буй энэ үед элсэгчид нийт өртгөө багц цагаар нь тооцохоос гадна жилийн зардал, амьжиргааны өртөгтэй хамтатган харах шаардлагатай болж байна. Сургалтын төлбөрийн өсөлт нь эцэстээ мэргэжил сонголт, сургууль хоорондын шилжилт хөдөлгөөн, санхүүжилтийн төлөвлөгөөнд нөлөөлөх магадлалтай. Ирэх хичээлийн жилийн төлбөрийн дүн тодорхой болсон энэ үед өрхүүдийн хувьд шийдвэрээ эрт гаргаж, төлбөрийн эх үүсвэрээ бодитой тооцох нь өмнөхөөс илүү чухал асуудал болж байна.