АНУ Ираны эсрэг түүхэн дэх хамгийн хатуу хориг амлаж, газрын тосны зах зээлд доргилт өглөө

АНУ Ираны эсрэг “түүхэн дэх хамгийн хатуу хориг” хэрэгжүүлнэ гэж мэдэгдсэн нь Персийн булан дахь хурцадмал байдалтай давхцан газрын тосны зах зээлд доргилт өглөө. АНУ-ын Сангийн яамны тэргүүн Скотт Бессент энэ талаар CNBC-д ярьж, шинэ багцын дэлгэрэнгүйг Даваа гарагт хэвлэлийн бага хурлаар танилцуулна гэж хэлэв. Түүний мэдэгдэл мөргөлдөөний өрнөлд анхаарлыг дахин төвлөрүүлж, нийлүүлэлтийн эрсдэлийг зах зээл дахин үнэлэхэд хүргэлээ.

Бессент Ираныг чиглэсэн арга хэмжээг илүү хатуу түвшинд хүргэнэ гэдгээ онцлоод “яг юу хийхээ ярья” гэжээ. Тэрээр дөрөвдүгээр сард эхлүүлж, зургаадугаар сарын дунд үеэр нэг сар зогсоосон тэнгисийн бүслэлтийг хоригтой хослуулах талаар дурдсан байна. “Энэ бол нэг хоёр цохилт: бүслэлт байна, дээр нь түүхэн дэх хамгийн хатуу хориг нэмнэ” гэж Бессент CNBC-д хэлснийг Reuters дамжууллаа. Түүнчлэн Дональд Трамп “урьд байгаагүй хэмжээний эдийн засгийн дайн ба тусгаарлалт” гэж тодорхойлсон нь бодлогын өнгө аясыг улам чангатгаж байна.

Ираны тал АНУ-ын алхмыг эрс няцааж, хоригийг улс орныг эдийн засаг, худалдаагаар боомилох оролдлого гэж үзэж буйгаа илэрхийлэв. Ираны Гадаад хэргийн яам Вашингтоны эдийн засаг, худалдааны хоригийг “эдийн засгийн терроризм” хэмээн буруутгасан байна. Үүн дээр нэмээд Вашингтон дахь БНХАУ-ын Элчин сайдын яам “хориг ба дарамт асуудлыг шийдэхэд тус болохгүй” гэж мэдэгдсэн нь олон талын байр суурийн зөрүү гүн хэвээр байгааг харууллаа. Зах зээл энэ маргааныг зөвхөн улс төрийн мэдэгдэл гэж бус, бодит нийлүүлэлтийн сувагт нөлөөлөх эрсдэл гэж уншиж эхэлсэн нь үнийн хөдөлгөөнөөс анзаарагдав.

Персийн буланд хурцадмал байдал нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор газрын тосны үнэ Пүрэв гарагт сүүлийн гурван долоо хоногийн дээд түвшнээс давсан байна. Өсөлт нь нийлүүлэлтийн эрсдэл чангарах магадлал төдийгүй Хятадын хариу алхам гарах эсэхийг зах зээл давхар тооцож буйтай холбоотой гэж эх сурвалжууд тайлбарлажээ. Ялангуяа Ираны тээвэрлэсэн газрын тосны гол урсгал хаашаа чиглэдэг вэ гэдэг нь эрсдэлийн төв цэг хэвээр. Kpler-ийн 2025 оны тооцоогоор БНХАУ нь Ираны тээвэрлэсэн газрын тосны 80 хувиас илүүг худалдан авдаг нь хоригийн хэрэгжилт, тойрч гарах сувгуудад тавих хяналт бодит худалдаанд нөлөөлөх эсэх асуултыг улам хурцатгана.

Ойрын хугацаанд анхаарал Даваа гарагт хийх гэж буй хэвлэлийн бага хурал руу шилжиж, “түүхэн дэх хамгийн хатуу” гэж тодорхойлсон багцын хүрээ, хэрэгжилтийн механизм тодорхой болохыг зах зээл хүлээж байна. Тэнгисийн бүслэлт, хоригийг “нэг хоёр цохилт” болгон хавсаргана гэсэн ойлголт нь зөвхөн Тегераны эсэргүүцлийг нэмэгдүүлэхгүй, мөн гол худалдан авагчдын байр суурийг тодруулах шаардлагыг урд нь тавина. Ираны тал “эдийн засгийн терроризм” гэж нэрлэсэн хэвээр, харин Хятадын Элчин сайдын яам “дарамт” үр дүнгүй гэж мэдэгдсэн нөхцөлд дараагийн алхамуудын хэлбэр, өнгө аяс аль аль нь зах зээлийн хэлбэлзлийг үргэлжлүүлэхээр байна. Нөхцөл байдал мэдээллийн урсгалаас шууд хамаарах болсон тул хөрөнгө оруулагчид шинэ багцын нарийн заалтыг анхааралтай ажиглахаас өөр аргагүй болж байна.