АНУ-ын бодлогын тодорхойгүй байдал, газрын тосны өсөлт металлын хувьцааг нэгэн зэрэг огцом буулгав

АНУ-ын үйлдвэрлэгчийн үнийн тайлан дарамт нэмсэн дээр Brent төрлийн газрын тос баррель нь 105 ам.доллароос давснаар металлын зах зээл нэгэн зэрэг доргилттой өдөртэй туллаа. Энэ хөдөлгөөн металлын үнэ болон уурхайн хувьцаанд зэрэг цохилт өгч, өдөртөө огцом савалгаа үүсгэв. Зах зээл АНУ-ын бодлогын тодорхойгүй байдал, тэр дундаа зэсийн татварын шийдвэр хойшлогдож болзошгүй гэх мэдээлэлд эмзэгхэн хариу өгсөн байна.

Эх сурвалжуудын мэдээлснээр Цагаан ордон цэвэршүүлсэн зэсэнд ногдуулах татварын шийдвэрээ хараахан гаргаагүй байгаа нь зэсийн өсөлтийн хүлээлтийг сулруулжээ. Comex бирж дээр арванхоёрдугаар сарын нийлүүлэлттэй зэс өдөртөө хамгийн ихдээ 5.4% унаж 1 фунт нь 6.5160 ам.доллар хүрсэн бөгөөд өмнөх өдөр 1 фунт нь 6.8885 ам.доллароор хаагдаж түүхэн дээд түвшин тогтоогоод байсан юм. Алт ч дагаж буурч, Comex алт (арванхоёрдугаар сар) 2.1% хүртэл суларч 1 унц нь 4,365.40 ам.долларт хүрээд, сүүлд бууралтаа 1.6% болгон 4,391.00 ам.долларт дөхөв.

Мөнгөн дээр уналт илүү хурц ажиглагдлаа. Мөнгө (арванхоёрдугаар сар) 6.1% хүртэл унаж 64.455 ам.долларт хүрээд, сүүлд 5.9% буурсан ханшаар 64.575 ам.долларт арилжигдав. Платин, палладий тус бүр 6%-иас давсан уналттай байснаар үнэт металлын бүхэл бүтэн багц хэлбэлзэл дагуулсан дохио өглөө. Энэ бүхэнтэй зэрэгцэн Холбооны нөөцийн банк ирэх долоо хоногт хүү өсгөх магадлал 70% болсон гэх дохио эрсдэлтэй хөрөнгөөс хөндийрөх хөдөлгөөнийг улам өдөөсөн байна.

Уурхайн хувьцаануудын график ч энэ мөчид металл дээрх дарамтыг давхар батлав. Freeport-McMoRan Нью-Йоркт 7%-иас дээш уналаа; арилжааны хэмжээ нь хоёр долоо хоногийн дундаж нэг өдрийн хэмжээнээс эрт давжээ. Уналтаар тус компанийн зах зээлийн үнэлгээ 101.7 тэрбум ам.доллар болж, цааш 2% унавал 100 тэрбум ам.долларын босгоос дахин доош орох эрсдэлтэй болов. Teck Resources 6%-иас дээш, Southern Copper мөн төстэй хэмжээгээр буурч Мексикийн компанийн үнэлгээнээс 10 тэрбум ам.доллароос дээшийг арчжээ.

Европ, Австрали дахь томчууд ч салбарын уналтыг дагалдан орж ирсэн. Antofagasta 7% унаж, Anglo American, Lundin Mining, First Quantum бүгд 6%-иас дээш буурсан бол BHP 6% унаж, Rio Tinto 4%-иас дээш буурч томоохон компаниудын уналт салбарыг дагууллаа. Энэ нөхцөлд Цагаан ордны албан тушаалтан Худалдааны яам зургадугаар сарын 30-ны дотор шинэчлэлээ хүргүүлснийг баталж, АНУ-д зэс болон бусад чухал үйлдвэрлэлийг буцаан нутагшуулах бүх хувилбарыг үнэлж байна гэж хэлэв. Харин Худалдааны сайд Ховард Латник 2027 оны нэгдүгээр сараас 15%, 2028 онд 30% хүртэл өсөх татварын хувилбар судлахыг хүссэн гэх мэдээлэл бүрэн хэрэгжээгүй хэвээр байна.

Нийлүүлэлт, агуулахын зураг ч зах зээлийн эргэлзээг тэжээж байна. Morgan Stanley уурхайн нийлүүлэлт өснө гэсэн өмнөх үнэлгээгээ өөрчилж, 2026 онд нийлүүлэлт тогтвортой эсвэл бага зэрэг буурна гэж харж байгаа бол Олон улсын зэсийн судалгааны бүлгийн мэдээллээр 2026 оны эхний хагаст дэлхийн уурхайн олборлолт 1.1% буурч, Чили 6.6%-иар багассан байна. АНУ-ын Геологийн албаны мэдээллээр 2015 оноос хойш АНУ-ын цэвэршүүлсэн зэсийн импорт 16 дахин өсөж, дотоодын үйлдвэрлэл 20% буурсан; тус улсад Freeport ба Rio Tinto эзэмшдэг хоёрхон хайлуулах үйлдвэр ажиллаж байна. Энэ хооронд Comex агуулахад 695,624 тонн зэс татан төвлөрсөн нь LME болон Шанхайн агуулахуудын нийлбэр үлдэгдлээс хоёр дахин их хэмжээнд хүрчээ.

Зах зээл дээр “өсөлт хэвээр үү, эсвэл бодлогын эрсдэл давамгайлах уу” гэсэн асуулт богино хугацаанд түлхүү яригдаж байна. Зэс 2026 онд 16% өссөн хэвээр ч Лхагва гарагийн дээд хаалтаас 5% орчим доошилсон, алт энэ онд 2% өссөн ч нэгдүгээр сарын 5,419 ам.долларын дээд хаалтаас 19% доогуур хэвээр байна. “Татварын бодлого шийдэгдээгүй хэвээр байвал металлыг олон улсын зах зээлд буцаах сонирхлыг бууруулна” гэж Жейкоб Уайт анхааруулсан бол UBS-ийн стратегич Жони Тэвэс “Есдүгээр сард хүү өсвөл огцом засвар гарах ч өргөн хүрээний сэргэлтийг зогсоохгүй” гэж үзэж, харин “хүүг хэвээр үлдээвэл өсөлтийн тал руу илүү хүчтэй хариу гарна” гэж нэмэв. Рәниша Чайнани энэ орчинд “уналтаар авах, өсөлтөөр зарах” тактикийг илүүд үзэж байгаагаа хэлсэн нь салбарын хэлбэлзэл ойрын хугацаанд ч намжихгүйг сануулж байна.