АНУ-ын тэнгисийн флотын шинэ байлдааны хөлгийн нэрийг өөрчлөх талаар Трамп ярьсан нь маргаан дэгдээлээ

АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн флот Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн баатар усан цэрэг Дорис Миллерийн нэрээр нэрлэхээр төлөвлөж байсан шинэ байлдааны хөлгийн нэрийг өөрчлөх талаар Дональд Трамп ярьсан гэх мэдээлэл маргаан дагууллаа. Анхны төлөвлөгөөгөөр хөлгийг “USS Doris Miller” гэж нэрлэхээр байсан байна. Гэвч албаны гурван эх сурвалжийн мэдээлснээр ерөнхийлөгч Трамп хөлгийн нэрийг өөрийн нэр болгон өөрчлүүлэх талаар ярьжээ. Энэ өөрчлөлт бодлогын шийдвэр үү, эсвэл зүгээр нэг ярианы түвшинд үлдэх үү гэдэг нь тодорхойгүй хэвээр байна.

АНУ-ын тэнгисийн байлдааны хөлгүүдийг ерөнхийлөгч агсан хүмүүсийн нэрээр нэрлэх уламжлал байдаг гэж дурдсан ч, албан тушаалаа идэвхтэй хашиж буй хүний нэрээр нэрлэсэн тохиолдолгүй гэж тэмдэглэжээ. Тиймээс энэ удаагийн яриа уламжлалын зааг, ёс зүйн хэм хэмжээ, ямар нөхцөлд нэршил өөрчлөгдөх боломжтой вэ гэсэн асуултыг дагуулж байна. Нөгөө талд, хөлгийн нэрийг Дорис Миллерээр нэрлэх санаа нь өөрөө Пёрл Харборын түүх, тэр үеийн баатарлаг үйлдлийг сануулахын бэлгэдэл гэж үзэгддэг. Тэр бэлгэдэл дээр улс төрийн маргаан нэмж орж ирсэн нь шүүмжлэл өдөөв.

Энэ талаар тодруулахад АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн хүчний удирдлага тайлбар өгөхөөс татгалзсан байна. Харин Цагаан ордон асуултыг АНУ-ын Батлан хамгаалах яам (Пентагон) руу шилжүүлсэн ч хариу ирээгүй гэжээ. Албан тайлбар үгүйлэгдэж байгаа нь хэлэлцүүлгийг улам тэлж, шийдвэрийн хууль ёсны болон ёс зүйн дарамт нэмэгдэх эрсдэлтэй. Нэр өөрчлөх асуудал зөвхөн дотоод захиргааны алхам биш, олон нийтийн дурсамж, цэргийн үнэт зүйлстэй холбогддог тул байр суурь тодорхойгүй байх тусам улс төрийн сөргөлдөөн дагалдах магадлалтай.

Дорис Миллер 1941 оны Пёрл Харборын халдлагын үед сургалтгүйгээр пулемётоор Японы онгоцнуудын довтолгоог эсэргүүцсэн гэж тэмдэглэжээ. Түүний Пёрл Харборт байгуулсан гавьяаг “домог” хэмээн тодорхойлж, энэ нь Тэнгисийн Загалмай одон хүртэх шалтгаан болсон гэдгийг ч онцолсон байна. Миллерийн түүхийг хүмүүст хүргэх оролдлого нь зөвхөн нэг хүний нэрээр хязгаарлагдахгүй, тухайн үеийн алба хаагчдын хувь нэмрийн тухай өгүүлнэ гэж дэмжигчид нь үздэг. Тиймээс нэршлийг өөрчлөх яриа гарсан нь түүний гавьяанд халдсан мэтээр хүлээн авах хүн цөөнгүй байна.

Тэрээр 1943 онд Liscome Bay хөлөг Японы бөмбөгдөлтөд өртөх үед амь үрэгдсэн бөгөөд багийн гуравны хоёр нь амиа алдсан гэжээ. Ийм түүхэн суурьтай нэршил дээр өөрчлөлт хийх оролдлого гарсан нь Америкийн өнгөт арьст иргэдийн эрхийг хамгаалах үндэсний байгууллага (NAACP) болон сенатор Марк Келлигийн хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарсан байна. NAACP-ийн Деррик Жонсон “Энэ бол дүрэмт хувцас өмссөн дайны баатар, цэргийн алба хаагч бүрийн нүүр рүү нулимсан хэрэг” гэж мэдэгдсэн нь байр суурийн хатуу өнгийг илтгэнэ. Мөн “Пёрл Харборт байгуулсан Дорис Миллерийн гавьяа бол домог бөгөөд тэр үүнийхээ төлөө Тэнгисийн Загалмай одон хүртсэн” хэмээн давтан сануулжээ.

Одоогоор Пентагоноос хариу ирээгүй, Тэнгисийн цэргийн удирдлага тайлбар өгөхөөс татгалзсан хэвээр байгаа нь маргааныг намжаах бус, харин ч улс төр, ёс зүй, уламжлалын огтлолцол дээрх зөрчлийг хурцатгаж байна. Хөлгийн нэршил нь цэргийн байгууллагын дотоод соёл, олон нийтийн үнэлэмжтэй шууд холбоотой учраас ямар ч шийдвэр гарсан тайлбар нь түүнээс дутахгүй ач холбогдолтой. Албан байр суурь тодорхой болох хүртэл “USS Doris Miller” нэртэй холбоотой төлөвлөгөө болон Трампын нэртэй холбоотой яриа зэрэгцэн, хариуцлагын асуултыг улам чангаргах төлөвтэй байна. Маргаан дан ганц нэрийн асуудал биш, хэний түүхийг хэрхэн хүндэтгэх вэ гэсэн том асуултыг дахин сөхөж байна.