БНХАУ-ААС ШАТАХУУН ТОГТВОРТОЙ, УРТ ХУГАЦААНД АВАХ ГЭРЭЭ ХИЙЖ, ГАЗРЫН ТОСНЫ ЭРЭЛ, ХАЙГУУЛЫГ ХАМТРАН ЭРЧИМЖҮҮЛЭХЭЭР ТОХИРОЛЦОВ

Монгол Улс шатахууны нийлүүлэлтийг богино хугацааны худалдан авалтаас урт хугацааны, баталгаат хэмжээтэй гэрээний тогтолцоонд шилжихээр БНХАУ-ын газрын тос, байгалийн хийн “CNPC” корпорацитай хамтран ажиллахаар тохиролцлоо.

Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням “CNPC”-ийн ерөнхий захирал Жоу Шиньхуайтай уулзах үеэрээ шатахууны тогтвортой нийлүүлэлтээс гадна газрын тосны хайгуул, олборлолт, боловсруулах үйлдвэрийн түүхий эдийн хангамж болон нүүрс-химийн үйлдвэрлэлийг хамарсан дараагийн 20 жилийн хамтын ажиллагааны асуудлыг хэлэлцжээ.

Ес, аравдугаар сарын нэмэлт нийлүүлэлтийг хүсэв

“CNPC” есдүгээр сард Монгол Улсад 10 мянган тонн автобензин, 4,000 тонн онгоцны түлш, 3,000 тонн дизель түлш нийлүүлэхээр тохирсон байна.

Үүн дээр Монголын тал дотоодын хэрэгцээ, зах зээлийн нөхцөлтэй уялдуулан есдүгээр сард нэмэлтээр 5,000 тонн АИ-92 автобензин, 20–30 мянган тонн дизель түлш авах хүсэлт хүргүүлжээ. Аравдугаар сарын хувьд 10 мянган тонн АИ-92 автобензин, 30–40 мянган тонн дизель түлш нэмэлтээр нийлүүлэх санал тавьсан байна.

“CNPC” нэмэлт нийлүүлэлтийн боломжийг шуурхай судалж, нааштай шийдвэрлэх чиглэлээр ажиллахаа илэрхийлжээ.

Хоёр тал цаашид нийлүүлэлтийн хэмжээ болон нөхцөлийг тухай бүр тохирдог хэлбэрээс татгалзаж, баталгаат хэмжээ, ил тод үнийн томьёолол, төмөр замын логистиктай уялдсан урт хугацааны гэрээний тогтолцоонд шилжихээр ажиллана. Уг чиглэлээр “CNPC” болон газрын тосны олон улсын худалдааны “PetroChina International” компанитай ойрын хугацаанд гэрээ хэлцэлд хүрэхээр тохиролцсон байна.

Урт хугацааны гэрээ байгуулагдвал нийлүүлэлтийн баталгаат хэмжээ болон үнэ тогтоох зарчим урьдчилан тодорхой болох нөхцөл бүрдэх юм.

Дотоодын олборлолтыг нэмэгдүүлэх боломжийг үнэлнэ

Шатахууны нийлүүлэлттэй зэрэгцэн Монголын дотоодын газрын тосны олборлолтыг нэмэгдүүлэх асуудал хэлэлцээний гол чиглэлийн нэг болжээ.

Тосон-Уул XIX, Тамсаг XXI талбайн 2026–2030 оны хөрөнгө оруулалт, олборлолтын хөтөлбөрийг шинэчилж, шинэ цооног өрөмдөх, нөөцийг дахин үнэлэх, дэвшилтэт технологи нэвтрүүлэхээр төлөвлөсөн байна.

Хоёр тал жилийн олборлолтыг 0.8–1.0 сая тонн хүртэл нэмэгдүүлэх техникийн болон эдийн засгийн боломжийг хамтран үнэлж, тодорхой замын зураглал гаргана. Мөн Монгол Улсын 1–2 шинэ хайгуулын талбайд “CNPC”-тэй хамтарсан геологи, эдийн засгийн урьдчилсан үнэлгээ эхлүүлэхээр тохирчээ.

Боловсруулах үйлдвэрийн түүхий эдийн хангамжийг баталгаажуулна

Дотоодын олборлолтыг нэмэгдүүлэх төлөвлөгөө нь 2028 онд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөсөн Монголын газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн түүхий эдийн хангамжтай шууд уялдаж байна.

Тосон-Уул XIX болон Тамсаг XXI талбайгаас олборлох түүхий тосыг үйлдвэрт урт хугацаанд тогтвортой нийлүүлэх механизм боловсруулах бөгөөд Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам, “CNPC”, газрын тос олборлогч “Daqing Oilfield” компани болон боловсруулах үйлдвэрийн төлөөлөл хамтарсан техникийн баг байгуулна. Тус баг олборлолтын хэмжээ, түүхий тосны чанар, нийлүүлэлт болон логистикийн нөхцөлийг нарийвчлан тооцох юм.

Талууд мөн нүүрсний давхаргын метан хий, нүүрснээс нийлэг хий болон шингэн түлш үйлдвэрлэх технологийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлж, нүүрсийг гүн боловсруулан нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх төслийн боломжийг судлахаар болжээ.

Уулзалтын мөрөөр Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам болон “CNPC” харилцан ойлголцлын санамж бичиг байгуулж, нарийвчилсан замын зураглал батлахаар тохиролцов. Ингэснээр хоёр талын хамтын ажиллагааг шатахууны нийлүүлэлтээс хайгуул, олборлолт, боловсруулалт, түүхий эдийн хангамж болон нүүрс-химийн үйлдвэрлэлийг хамарсан урт хугацааны хэлбэрт өргөжүүлэхээр төлөвлөж байна.