Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв УИХ-ын ил тод байдлыг сайжруулах 15 зөвлөмж, шаардлагыг даргад нь хүргүүлэв

Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв парламентыг илүү нээлттэй болгох чиглэлээр боловсруулсан 15 зөвлөмж, шаардлагаа УИХ-ын дарга С.Бямбацогтод хүргүүлснээ мэдээлэв. Тус төвийн зүгээс санал хураалтын дүнг гишүүн бүрээр нь ил тод харуулах, мэдээллийг нэгдсэн стандарттайгоор тогтмол нийтлэх зэрэг арга хэмжээг яаралтай хэрэгжүүлэх шаардлагатай гэж үзжээ. “Харин одоо хуулийн дагуу иргэдэд угаас байгаа эрхүүдийг шаардан 15 зөвлөмж, шаардлагыг УИХ-ын даргад хүргүүлж байна” гэж М.Энхбадрал хэллээ.

Тус байгууллага 2011 оноос ажиллаж, дөрвөн хөтөлбөрийн нэгээрээ засаглалыг дэмждэг гэж танилцуулсан байна. Мөн парламентын институтийг бэхжүүлэх зорилгоор UIH.MN цахим талбарыг ажиллуулж буйгаа дурдав. Тэдний байр суурийн гол цөм нь УИХ ямар мэдээллийг ямар хугацаанд, ямар хэлбэрээр нийтлэх талаар нэгдсэн стандарт тогтоож, иргэдийн мэдээлэл авах нөхцөлийг тогтвортой болгох шаардлага юм.

Зөвлөмжийн багцад хууль тогтоох үйл явцыг илүү эрт үе шатнаас нь ил тод болгох тусгай саналууд багтжээ. Тухайлбал, Засгийн газар хуулийн төслийг боловсруулах үе шатандаа D-Parliament дээр байршуулж, иргэдийн саналыг авах боломж бүрдүүлэхийг санал болгосон байна. Нөгөө талд, хуулийн төсөл бүрийн танилцуулга, тооцоо судалгаа зэрэг мэдээллийг нэг дор бүрэн хадгалж, батлагдсаны дараа ч нөхөн үзэх боломжтой байхаар зохион байгуулахыг шаардлаа. Ингэснээр хэлэлцүүлгийн явц, нэмэлт өөрчлөлтүүдийн мөрийг төөрүүлэхгүй, хяналт тавихад хялбар болно гэж үзжээ.

Процессын ил тод байдалд зөвхөн баримт бичиг бус, санал хураалт болон бүтэц, зохион байгуулалтын мэдээллийн хүртээмж багтана гэж төв онцолсон байна. Хэлэлцүүлгийн явц дахь өөрчлөлтийг тухай бүрд нь тусгаж, санал хураалтын дүнг гишүүн тус бүрээр нь ил тод харуулахыг сануулжээ. Мөн ажлын хэсэг, намын бүлэг, түр хороодын мэдээллийг албан ёсны тэмдэглэлтэйгээр нэгтгэн нийтлэх ёстой гэж үзэв. Үүн дээр нэмээд парламентын мэдээллийг боловсруулалт хийх боломжтой нээлттэй өгөгдөл хэлбэрээр гаргах шаардлагатайг тусгайлан тэмдэглэлээ.

Төвийн хандлага нь гишүүн нэг бүрийн хариуцлагыг иргэдийн хяналттай илүү ойртуулахад чиглэж байна. Гишүүн бүрийн үйл ажиллагааны мэдээллийг нэг профайлд нэгтгэж, төлөөлөгчийнхөө ажлыг иргэд хянах нөхцөл бүрдүүлэхийг дэмжив. Ашиг сонирхлын зөрчлөөс сэргийлэх механизмыг бэхжүүлж, зөрчилтэй гишүүний санал өгөх эрхийг хязгаарлах сануулгыг хуралдаан даргалагч тогтмол хийх хэрэгтэй гэжээ. Иргэдээс санал авах талбаруудыг хөгжүүлэхийн зэрэгцээ ирүүлсэн саналд заавал эргэн хариу өгөх тогтолцоо шаардлагатай гэж тэмдэглэсэн нь “санал авах”-аас “хариуцлагатай харилцах” руу шилжих уриалга болж байна.

Ил тод байдлыг мэдээллийн хангамжаар хязгаарлахгүй, ажиглалт, сурвалжлага хийх нөхцөлтэй нь хамт сайжруулах ёстой гэж тэд мөн дурдав. Сэтгүүлчдийн бие даан сурвалжлах боломжийг нэмэгдүүлэх, чуулганы танхимыг бүхэлд нь харуулах тусдаа шууд дамжуулалтын суваг хэрэгтэй гэсэн санал багтжээ. Түүнчлэн парламентын төсвийн зарцуулалтыг ойлгомжтой, нээлттэй болгох, хэлэлцүүлгийг бодит бодлогын мэтгэлцээн болгоход анхаарахыг зөвлөсөн байна. Ингэхдээ ил тод байдлыг нэмэгдүүлэх нь УИХ-ын гишүүний чөлөөт мандат, парламентын бие даасан байдлыг алдагдуулахгүй байх ёстойг тус төв тодотгосон юм.

М.Энхбадрал “15 шаардлагыг биелүүлснээр парламентын ил тод байдал мэдэгдэхүйц сайжрах боломжтой” гэв. Тус төвийн зүгээс нээлттэй өгөгдөл, төсвийн ил тод байдал сайжирвал иргэдийн оролцоо нэмэгдэж, итгэл сэргээх хүлээлт үүснэ гэсэн байр сууриа давхар илэрхийлжээ. Одоо эдгээр зөвлөмжүүдийг УИХ ямар хэлбэрээр, ямар дарааллаар ажил хэрэг болгох нь олон нийтийн анхаарлын төвд байна.