Дизель түлшний үнэ өсөх нь АНУ-ын эдийн засгийг чимээгүйгээр 'мөхөөх' эрсдэлтэй гэж GasBuddy-ийн Патрик де Хаан анхааруулав

АНУ-д дизель түлш огцом үнэд орж, тээвэр, хүнсний зардлаар дамжин эдийн засагт шууд дарамт нэмж байна. GasBuddy-ийн газрын тосны шинжээч Патрик де Хаан дизелийн үнийн өсөлтийг “чимээгүй алуурчин” хэмээн тодорхойлж, түүний нөлөө өргөн хэрэглээнд аажмаар шингэн “эдийн засгийг чимээгүйгээр мөхөөх” эрсдэлтэйг анхааруулав. Дизель нь ачаа тээвэр, газар тариалан, үйлдвэрлэлийн өдөр тутмын зардлын гол суурь хэвээр тул үнэ нь өсөх тусам инфляцын дарамт тогтворжиход улам хүндрэлтэй болж байна.

Баасан гарагт дизель анх удаа галлон нь 6 ам.долларт хүрч, улсын дундаж үнэ 6.0556 ам.долларт тогтжээ. Харин Калифорнид дундаж үнэ 7.9827 ам.долларт хүрсэн нь бүс нутгийн зардлын ялгааг улам тодотгов. AAA-ийн мэдээлснээр ачааны машин, фермерүүдийн шатахуун дүүргэлтийн зардал өмнөх оны мөн үеэс 63 хувь өссөн байна. Энэ өсөлт нь эцсийн дүндээ үндсэн бараа, үйлчилгээний өртөг рүү дамжиж, өрхийн төсөвт дарамт болж ирдэг.

Эрэлт-нийлүүлэлтийн тэнцвэрт байдал алдагдахад дэлхийн геополитикийн нөхцөл гол түлхэц болж байгаа нь анхаарал татна. Зүүн Европ болон Ойрх Дорнод дахь мөргөлдөөнүүд нийлүүлэлтийг тасалдуулж, дизель түлшний дэлхийн зах зээлд дарамт үүсгэв. Valero компанийн Үйл ажиллагаа хариуцсан захирал Гэри Симмонсын хэлснээр, дайнууд өдөрт 5 сая баррелийн хүчин чадалтай боловсруулах үйлдвэрүүдийг зогсоох нөлөө үзүүлжээ. Түүхий нефтийн үнэ ч давхар түлхэж, АНУ-ын фьючерс пүрэв гарагт нэг баррель нь 100 ам.доллароос давж, тавдугаар сараас хойш анх удаа энэ босгыг давлаа.

Зөвхөн түүхий эдийн үнэ өсөөд зогсохгүй, боловсруулалтын хүчин чадлын хязгаарлалт нь дизелийн үнийг “нааш нь” буулгах орон зайг бараг үлдээхгүй байна. Lipow Oil Associates-ийн ерөнхийлөгч Энди Липоугийн тэмдэглэлд дэлхий дизель түлшний нийлүүлэлтийн бараг 8 хувийг алдаж, нөхөх сул боловсруулах хүчин чадал бага гэжээ. CNBC-ийн Power Lunch нэвтрүүлэгт RBC Capital Markets-ийн дэлхийн түүхий эдийн стратегийн тэргүүн Хелима Крофт АНУ-ын боловсруулах үйлдвэрүүд 98 хувийн ашиглалтад хүрсэн тул “илүүдэл хүчин чадал байхгүй” гэж хэлсэн. Ийм нөхцөлд өртгийн өсөлт нь шатахуун түгээх станц дээр тогтох үнээр дамжин хэрэглэгчдэд шингэх нь зайлшгүй болж байна.

Дарамтын цар хүрээг өдөр тутмын мөнгөөр хэмжвэл бүр тод харагдана. Одоогийн нөхцөлд АНУ-ын хэрэглэгчид бензин, дизельд өдөрт ойролцоогоор 700 сая ам.доллараар илүү зардал гаргаж байна. Энэ нь зөвхөн автомашинтай өрхүүдийн асуудал биш: ложистик, нийлүүлэлтийн сүлжээгээр дамжин бараг бүх салбарын үнийн шошгонд нөлөөлнө. Rapidan Energy-ийн ерөнхийлөгч Боб МакНалли CNBC-ийн The Exchange нэвтрүүлэгт “Дизель бол эдийн засгийн жинхэнэ амин судас” гэж онцолсон нь үүнийг илэрхийлнэ.

Түүхий нефтийн гэрээний үнэ есдүгээр сард ойролцоогоор 20 хувь өссөн гэх мэдээлэл нь цаашдын чиглэлийг ч бас илтгэж байна. Нөөц хүчин чадал хомс хэвээр, боловсруулалт 98 хувийн ашиглалтаар явж байгаа үед дизелийн үнийн дарамт хэрэглэгч, бизнесийн аль алинд нь удаан хугацаанд үргэлжлэх төлөвтэй. Де Хааны хэлсэнчлэн энэ өсөлт нь нэг өдрийн дуулиан биш, харин тээвэр, хүнс, үйлдвэрлэлийн зардлаар дамжин эдийн засгийн амьсгалыг аажмаар давчдуулдаг төрлийн дарамт болж хувирч байна.