$500 саяын хайгуулын хөрөнгө оруулалт Монголд жилд $2 тэрбумын орлого бүрдүүлэх боломжтой

Монгол Улсад эрчим хүчний шилжилтийн ашигт малтмалын хайгуулыг нэмэгдүүлж, хөрөнгө оруулалтын орчныг сайжруулснаар дунд хугацаанд 200-500 сая ам.долларын нэмэлт хувийн хөрөнгө оруулалт татах боломжтой гэж Дэлхийн банкны “Монгол Улс: Хувийн хэвшлийн судалгаа, тайлан”-д танилцуулсан байна.

Өөрөөр хэлбэл, хайгуулын хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх нь шинэ уурхай, боловсруулах үйлдвэрлэлийн төслүүдийг бий болгох эхний шатны гол нөхцөл гэдгийг онцолжээ.

Монгол Улс байгалийн баялаг ихтэй ч эрчим хүчний шилжилтийн ашигт малтмалын хайгуул хангалтгүй хэвээр байна. Тухайлбал, хуулиар хайгуул хийх боломжтой нийт нутаг дэвсгэрийн 15 хүрэхгүй хувьд хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгосноос хүчин төгөлдөр зөвшөөрлүүдийн ихээхэн хэсэг нь идэвхгүй байгаа аж.

Уг хөрөнгө оруулалт хайгуулын шатанд 700-аас 1,400 шууд болон шууд бус ажлын байр бий болгох боломжтой.

Харин хайгуулын төслүүдийн тоо нэмэгдэхгүй бол шинэ орд илрүүлэх боломж хумигдаж, улмаар шинэ уурхай, боловсруулах үйлдвэрлэлд чиглэх хөрөнгө оруулалт болон ажлын байрны өсөлт хязгаарлагдана гэж тайланд үзсэн байна.

$500 саяын хайгуул нэгээс хоёр шинэ уурхайн суурь болж магадгүй

Хайгуулын салбарт 500 сая орчим ам.долларын хувийн хөрөнгө оруулалт хийснээр нэгээс хоёр шинэ уурхайн ордыг илрүүлж, хөгжүүлэхэд дэмжлэг болно гэж тооцжээ.

Гэхдээ хайгуулын хөрөнгө оруулалт бүр шинэ орд, уурхай болж хувирна гэсэн үг биш. Дэлхийн банкны хийсэн тооцоо нь геологийн үр дүн болон төслийн арилжааны боломж зэрэг тодорхойгүй хүчин зүйлээс хамаарах таамгийн шинжтэйг онцолсон байна.

Хайгуул амжилттай болж, шинэ ордуудыг хөгжүүлэн үйлдвэрлэлд оруулсан тохиолдолд уул уурхайн салбарын орлого жилд хоёр тэрбум ам.доллароор нэмэгдэх боломжтой. Мөн шинэ уурхай болон түүнийг дагасан эдийн засгийн үйл ажиллагааны хүрээнд 40-90 мянган ажлын байр бий болох боломжтой гэж тооцжээ.

Иймээс хайгуулын хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэх нь зөвхөн геологийн нөөц тогтоох асуудал бус, шинэ уурхай болон боловсруулах үйлдвэрлэлийн хөрөнгө оруулалтын суурийг тэлэх эдийн засгийн ач холбогдолтойг Дэлхийн банкийн тооцоо харуулж байна.