Эхний найман сард гэмт хэрэг өсөж, кибер аюулгүй байдлын зөрчил нэмэгдсэн нь анхаарал татав

Энэ оны эхний найман сард улсын хэмжээнд бүртгэгдсэн гэмт хэрэг 35.5 мянга болж, өмнөх оны мөн үеэс 5.2 хувиар өссөн нь нийт нөхцөл байдалд дарамт нэмэгдүүллээ. Зөвхөн тоо өссөнөөр зогсохгүй цахим орчны эрсдэл огцом нэмэгдсэн нь анхаарал татаж байна. Цахим мэдээллийн аюулгүй байдлын эсрэг хэрэг 3.1 дахин нэмэгдсэн нь иргэд, байгууллагуудын хамгаалалтын сул талыг ил болгож, урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээний хэрэгцээг улам тодруулж байна.

Нийт динамикийг задлаад харвал согтуугаар үйлдэгдсэн гэмт хэрэг 5.1 мянгаар бүртгэгдсэн нь нийгмийн хэвшмэл эрсдэлийн хүрээ хэвээр байгааг харуулна. Үүн дээр хүүхэд оролцсон гэмт хэрэг 703 бүртгэгдсэн нь айл өрх, сургууль, орон нутгийн түвшинд эрт илрүүлэлт, хамгааллын зохицуулалт бодитоор шаардлагатайг сануулж байна. Хувийн сахилга, гэр бүлийн анхаарал халамжаас давсан системийн хариу арга хэмжээ хэрэгтэй сэдэв гэдэг нь энэ тоонуудаас ч мэдрэгдэнэ.

Цахим орчин дахь гэмт хэргийн өсөлт нь олон нийтийн өдөр тутмын хэрэглээтэй зэрэгцэн эрсдэлийн талбай тэлж буйг дагуулж байна. Цахим мэдээллийн аюулгүй байдлын эсрэг хэрэг 3.1 дахин нэмэгдсэн нь зөвхөн нэг салбарын асуудал болж үлдэхгүй, бизнесийн тасралтгүй байдал, иргэдийн мэдээллийн хамгаалалттай шууд холбогдох хандлага болж хувирлаа. Нөхцөл байдал ийм хурдаар өөрчлөгдөж байгаа үед байгууллагуудын дотоод хяналт, ажилтны соёл, хэрэглэгчдийн анхан шатны хамгаалалт зэрэг нь нэг дор сулрахад эрсдэл хуримтлагдах дүр зураг илүү тодорч байна.

Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол ₮636.1 тэрбумд хүрч, 155.9 тэрбум төгрөгийг нөхөн төлүүлсэн нь эдийн засгийн хэмжээнд шууд мэдрэгдэх алдагдлыг илтгэв. Хохирлын хэмжээ тэлэхийн хэрээр мөрдөн шалгах, нөхөн төлүүлэх ажиллагааны ачаалал өсөхөөс гадна иргэдийн санхүүгийн тогтвортой байдал, аж ахуйн нэгжүүдийн зардлын дарамт нэмэгдэх эрсдэл дагалдана. Нөхөн төлүүлсэн дүн бодитой ч нийт учирсан хохиролтой харьцуулахад үлдэж буй зөрүү нь сэрэмжлүүлэх дохио хэвээр байна.

Түүнчлэн авлигын гэмт хэрэг энэ оны эхний найман сард 476 болж, өмнөх оны мөн үеэс 7.9 хувиар өссөн нь хяналт, илрүүлэлт, эрх зүйн хэрэгжилтийн орчинд тавих олон нийтийн хүлээлт өндөр байгааг дагуулж байна. Нэг талаас илрүүлэлт нэмэгдэж буйтай холбоотой байж болох ч нөгөө талаас эрсдэл буурахгүй байгааг илтгэх үзүүлэлт гэж харах үндэслэл бий. Ингэснээр төрийн үйлчилгээ, худалдан авалт, зөвшөөрөл олголтын орчинд ил тод байдал, хариуцлагын механизмыг чангатгах шаардлага дахин хөндөгдөж байна.

Эдгээр тоон үзүүлэлтүүд нь гэмт хэргийн бүтэц зөвхөн уламжлалт эрсдэлээр хязгаарлагдахгүй болж, цахим орчинд шинэ хэлбэрээр хурдтай тэлж байгааг зэрэгцүүлэн харууллаа. Хохирлын хэмжээ өсөж, нөхөн төлүүлэлт үргэлжилсэн ч нийт дарамт буурахгүй байгаа нь урьдчилан сэргийлэх бодлого, олон нийтийн боловсрол, кибер хамгаалалтыг зэрэг ахиулах шаардлагыг тодруулж байна. Нийслэл, орон нутаг, төр-хувийн хэвшил, иргэн бүрийн түвшинд нэгэн зэрэг хэрэгжих бодит арга хэмжээний эрэлт энэ жилийн эхний найман сарын товч дүнгээс мэдрэгдэж байна.