Эквадорт бүлэглэлийн зөрчил хурцдаж, өрхүүд гэр орноо орхин дүрвэх эрсдэл тэлж байна

Гуаякиль хотын Нуэва Просперина дүүрэгт Los Tiguerones бүлэглэлийн салбаруудын мөргөлдөөн ширүүсэж, оршин суугчид хяналтаас гадуурх хүчирхийллээс болж гэр орноо орхин дүрвэхэд хүрч байна. Оршин суугчид, цагдаагийн мэдээлснээр бүлэглэлүүд айлуудын орон сууцыг хар тамхины мөнгө босгох гэж тоноглох, эсвэл хулгайлсан хүмүүсийг нуухад ашиглах тохиолдол гарчээ. Ийм нөхцөлд хүмүүс дуугүй байхыг өөрсдөдөө тулгаж, амь насны эрсдэлээс болж юу ч хэлж чадахгүй байна гэж нэг оршин суугч ярьсан байна.

Хүчирхийллийн түвшин огцом өссөн энэ орчинд дотоод нүүлгэн шилжүүлэлт улс даяар тулгамдсан асуудал болжээ. НҮБ-ын Дүрвэгсдийн асуудал эрхэлсэн агентлаг болон Омбудсмэний албаны тооцоогоор сүүлийн гурван жилд 300,000 гаруй хүн нүүлгэн шилжсэн байна. Норвегийн Дүрвэгсдийн зөвлөл Эквадорын дотоод нүүлгэн шилжүүлэлт бүс нутагтаа Гаити, Колумбын дараа гуравдугаарт бичигдэж буйг онцолсон нь энэ үзэгдэл зөвхөн нэг хот, нэг дүүргээр хязгаарлагдахгүйг илтгэнэ.

Нуэва Просперина дахь айдас зөвхөн зэвсгийн дуугаар хэмжигдэхгүй болжээ. Норвегийн Дүрвэгсдийн зөвлөлийн Франческо Волпи “WhatsApp-аар ирсэн мессеж бараг бөмбөг дэлбэрэхтэй адил нөлөөтэй” хэмээн хэлсэн нь сүрдүүлэг хэр өдөр тутмын дарамт болсон дүр зургийг тодотгов. Түүний хэлснээр “энэ бол ялгаваргүйгээр хийдэг дарамтлан мөнгө авах явдал” бөгөөд айлуудын амьдралын энгийн зохицуулалт хүртэл бүлэглэлүүдийн хүслээр шийдэгдэх түвшинд хүрчээ. 49 настай нэгэн эмэгтэй “гэртээ бид эрх чөлөөтэй мэт боловч гадаа бол хоригдол” хэмээгээд, “дүрмийг тэд тогтоодог, хэрвээ чамайг тэнд байлгахыг хүсэхгүй бол шууд хөөдөг” гэж ярьсан байна.

Цагдаа, Омбудсмэний албаны мэдээлснээр дээрэм, сүрдүүлгийг хорооллуудад системтэй хяналтын арга болгон ашиглаж, олон тохиолдол айдсаас болж мэдээлэгддэггүй. Нуэва Просперинагийн цагдаагийн дарга Жино Пиллахо нэрээ нууцлан мэдээлэх QR кодыг дэлгүүрүүдэд байршуулж, оршин суугчдыг нүүх үед хамгаалалтаар дагалддаг гэж хэлжээ. Гэсэн ч дор бүрнээ айдсаа давж мэдээлэх нь амаргүй хэвээр байна. 66 настай нэгэн эмэгтэй “аймшигтай байсан, сумнууд дээвэр цохиж эхэлмэгц би явах хэрэгтэй гэж шийдсэн” гэж ярьсан нь хүмүүсийн шийдвэр хэдий богино хугацаанд гардаг, ямар нөхцөлд тулгагддагийг харуулж байна.

Энэ бүхний цаана улсын хэмжээнд хүчирхийллийн дарамт хэдийн тоон үзүүлэлтээр хүндэрснийг мэдээлжээ. Өнгөрсөн онд 9,216 хүчирхийллийн улмаас нас барж, хүн амын 100,000 тутамд 51 хүн амины хэрэг тохиолдсон нь арван жилийн өмнөхөөс найм дахин өссөн үзүүлэлт гэж мэдээлсэн байна. Ерөнхийлөгч Даниэль Нобоа 2023 онд албан тушаалд орж, хүчирхийллийг дарна гэж амласан ч хүний эрхийн байгууллагууд бодлого нь үр дүнгүй, зарим тохиолдолд нөхцөл байдлыг хүндрүүлсэн байж болзошгүй гэж мэдэгдэв. Засгийн газар 2026 оны нэгдүгээр сараас долдугаар сар хүртэлх хугацаанд аллагын тоо 2025 оны мөн үетэй харьцуулахад 8 хувиар буурсан гэж мэдээлж байгаа ч хорооллын түвшинд хүмүүсийн бодит аюулгүй байдал, нүүхээс өөр сонголтгүй болох нөхцөл арилаагүй байгааг оршин суугчдын яриа илтгэнэ.

Тусламж, хамгаалалт хаанаасаа эхлэх нь хүртэл тодорхойгүй байна. Дүрвэгсдийн асуудлыг шийдэх төрийн аль байгууллага хариуцах нь тодорхойгүй гэдгийг Ройтерстэй ярилцсан албан тушаалтнууд хүлээн зөвшөөрсөн нь тусламж хүргэхэд саад болж, бодлогын хариуцлагыг тарамдуулах эрсдэлийг нэмэгдүүлж байна. Гуаякилийн Хүний эрхийг хамгаалах байнгын хорооны Билли Наваррете “хүчирхийллээс үүдсэн албадан дотоод нүүлгэн шилжүүлэлтийг хуулиар хүлээн зөвшөөрдөггүй тул асуудал хэлэлцэгддэггүй, хамгаалах арга хэмжээ авахгүй, хянах ба туслах механизм бүрдэхгүй байна” гэж онцолсон. Ийм орчинд Нуэва Просперина шиг дүүргүүдээс эхэлсэн нүүлгэн шилжүүлэлт зөвхөн нэг удаагийн нүүдэл бус, улс даяарх аюулгүй байдлын бодлого, тусламжийн хүртээмжид улам их дарамт үүсгэх төлөвтэй байна.