Энэтхэг UPI дээр худалдаачдад шимтгэл тогтоосноор дижитал төлбөрийн дүрэм, өрсөлдөөн дахин тодров

Энэтхэгийн Үндэсний төлбөрийн корпораци UPI-ээр төлбөр хүлээн авдаг худалдаачдад шинэ шимтгэлийн бүтэц нэвтрүүлэхээр болж, тус улсын дижитал төлбөрийн загварын талаархи улс төр, салбарын маргааныг дахин өдөөв. Тус байгууллага 2,000 рупиас дээш UPI төлбөрт 0.4% шимтгэл ногдуулах бөгөөд 75,000 рупиас дээш гүйлгээнд нэг гүйлгээний шимтгэлийг 300 рупиар дээдлэнэ гэж мэдэгдсэн. Харин UPI дээрх хүнээс хүнд шилжүүлэг хэвээр үнэ төлбөргүй байх зохицуулалт өөрчлөгдөхгүй.

Энэхүү өөрчлөлтийг тайлбарлахдаа худалдаачдын шимтгэл нь дебит картын 0.9%, кредит картын 1.5%-2.5%-аас доогуур түвшинд тогтож байгааг онцолсон байна. Дэлхийн Банк UPI-г хэрэглэгчийн хувьд дижитал төлбөрийг бэлэн мөнгөтэй адил мэдрэмжтэй болгосон гэж тодорхойлж, “шуурхай, бараг хаа сайгүй хүлээн зөвшөөрөгддөг, ашиглах үед үнэ төлбөргүй” гэдгийг онцолж байв. Ийм суурь ойлголт дээр “үнэ төлбөргүй” гэдэг зарчим худалдаачдын тал дээр хэрхэн өөрчлөгдөх нь олон нийтийн анхаарлын төвд орлоо.

Салбарын зарим тоглогчид үүнийг орлогын шинэ эх үүсвэр гэж харж байна. Paytm зэрэг финтекүүд худалдаачдын бизнесээс нэмэлт орлого бүрдэхийг онцлон энэ алхмыг дэмжсэн. Reuters-ын иш татсан тайланд 2,000 рупиас дээш UPI төлбөр нь худалдаачдын нийт эзлэхүүнд 4% ч үнийн дүнгээр 67%-ийг бүрдүүлдэг гэжээ. Ambit Capital-ын тооцоогоор энэ сегментэд шимтгэл тогтоовол нийтдээ 245 тэрбум рупи буюу 2.5 тэрбум ам.долларын орлогын сан салбарт нээгдэнэ гэсэн байна.

Гэхдээ эсэргүүцэл ч хүчтэй байна. BharatPe компанийн экс гүйцэтгэх захирал Ашнир Гровер “UPI дээр ямар ч шимтгэл тогтоох нь зүгээр л татвар хураалт” гэж шүүмжилжээ. Улс төрийн түвшинд Энэтхэгийн Үндэсний Конгресс энэ алхмыг АНУ-ын компанийн ашиг сонирхолд нийцүүлж байна гэж буруутган, PhonePe, Google Pay, Amazon зэрэг нэрийг дурдсан. Үүнтэй зэрэгцэн АНУ-ын Худалдааны төлөөлөгчийн алба Энэтхэгийн цахим төлбөрийн үйлчилгээний бодлогууд нь дотоодын нийлүүлэгчдийг гадаадын нийлүүлэгчдээс давуу байдалтай болгож, “шударга бус тоглоомын талбар” үүсгэж байгаа мэт харагдаж байна гэж мэдэгдсэнийг иш татжээ.

Шимтгэлийн түвшин өөрөө картын сүлжээнүүдээс илүү боломжийг UPI-тай холбогдсон платформуудад өгч магадгүй гэсэн үнэлгээ гарч байна. CNBC-д ярьсан шинжээчид шинэ шимтгэл нь Visa, Mastercard, Amex зэрэг картын компаниудад давуу тал авчрах магадлал бага гэж үзсэн. Counterpoint Research-ын Нил Шах “0.4%-ийн түвшин нь 1.5%-2% кредит карт, мөн дебит картын шимтгэлийг үлэмж хэмжээнд дарж байна” гэж хэлсэн нь худалдаачдын сонголтод шууд нөлөөлөх дохио болж байна. Өөрөөр хэлбэл, картын шимтгэлийн дарамтаас “хямд” хувилбар хэвээр үлдэх нь UPI-ийн өрсөлдөх чадварыг хадгална гэсэн байр суурь давамгайлж байна.

Гэвч шинэ журам худалдаачдын өртөг, хэрэглэгчдийн “үнэгүй” гэсэн хүлээлт, мөн PhonePe, Google Pay зэрэг платформын орлогын загварын талаархи хэлэлцүүлгийг нэг дор хурцатгах төлөвтэй. Төлбөрийн дэд бүтцийн стандарт тогтоогчийн нэг шийдвэр ийнхүү финтекүүдийн бизнесийн тооцоолол, улс төрийн маргаан, олон улсын шүүмжлэлийг зэрэг хөдөлгөж чаддагийн жишээ боллоо. Одоо анхаарал UPI-ийн хэрэглээний зан төлөв энэ өөрчлөлтөд хэр мэдрэг хариу үзүүлэх, мөн худалдаачид зардлаа ямар сувгаар нөхөхөөс шалтгаална.