Европын зуны эрс тэс цаг агаар тогтмолжихын хэрээр даатгагдаагүй хохирлын 'хамгаалалтын цоорхой' тэлж байна

Европын томоохон даатгагчид CNBC-д өгсөн ярилцлагадаа бүс нутаг түймэр болон цаг агаарын гамшгийн эрсдэлд хангалттай бэлтгэлгүй хэвээр, улмаар санхүүгийн хохирлын нэлээд хэсэг нь даатгалгүй үлдэж байгааг анхааруулав. Зун бүр давтагдах болсон халалтын давалгаа, түймрийн улирал нь зөвхөн байгаль орчны асуудал биш, даатгалын хамгаалалт бодитоор хүрэлцэхгүй байгаа “хамгаалалтын цоорхой”-г улам тодруулж байна. Энэ цоорхой тэлэх тусам алдагдлын ачаалал өрх, бизнесээс гадна улсын төсөв, орон нутгийн байгууллагууд руу түлхэгдэх эрсдэл нэмэгдэнэ.

Сүүлийн долоо хоногуудын дүр зураг ийм эмзэг байдлыг ил болголоо. Франц, Испанид долдугаар сард эхэлсэн томоохон түймэр 300 мянга гаруй акр газрыг сүйтгэсэн бол Грект 100 км/цагийн салхитай үед түймрийн дэгдэлт хүндрэв. Financial Times-ийн тооцооллоор долдугаар сарын эцэс хүртэлх түймэр, халалтын давалгааны нийт өртөг найбөрийн эрсдэл өндөр таван Евро бүсийн улсад 3.1 тэрбум евро буюу 3.5 тэрбум ам.доллар болсон байна. Ийм тоо нь бодит өртөг хурдан хуримтлагдаж байгааг харуулж байгаа ч аль хэсгийг нь зах зээл даатгалаар шингээж чадаж байгаа нь эргэлзээтэй хэвээр.

Энэ асуудал Европоор хязгаарлагдахгүй байгааг Swiss Re Institute-ийн тооцоо мөн сануулж байна. Тус институт Лос-Анжелесийн түймэр дэлхийд хамгийн өртөг өндөртэй түймрийн үйл явдал болж, даатгалтай хохирол 40 тэрбум ам.долларт хүрч, 2025 оны байгалийн гамшгийн даатгалтай нийт хохирлыг 107 тэрбум ам.долларт хүргэнэ гэж үзжээ. Даатгалын хохирол ийм хэмжээнд өсөх нь эрсдэлийн үнэлгээ, үнэ тогтоолт, мөн эрсдэлийн удирдлагын бодлого илүү хурц хэлэлцэгдэх суурь болж байна.

Allianz Commercial-ийн тайланд ч түймрийн даатгалын нөхөн төлбөр огцом өссөнийг дурджээ. Тухайлбал 2010-аад онд түймрийн даатгалын нөхөн төлбөр 56.3 тэрбум ам.доллар болж, 2000-аад оныхоос зургаа дахин өссөн байна. Өөрөөр хэлбэл хохирол “даатгалын бүтээгдэхүүн байсан ч” хурдацтай нэмэгдсэн атлаа зах зээл бүхэлдээ эрсдэлтэй харьцах бэлэн байдлыг бүрэн гүйцэхгүй байна гэсэн дохио. Энэ чиг хандлага тогтвортой үргэлжилбэл хамгаалалтгүй хэсэг нь бүр томорч, алдагдлын дарамт өөр сувгаар зайлшгүй дамжина.

Гэсэн ч зарим тоглогч Европ дахь өртөлтийг харьцангуй хязгаарлагдмал гэж үзэж байна. Zurich Insurance Group болон Munich Re нь Европын түймрийн эрсдэлд өртөлт харьцангуй хязгаарлагдмал гэж мэдэгдсэн. Zurich Insurance Group-ийн гүйцэтгэх захирал Марио Греко CNBC-д хэлэхдээ, түймрийг урьдчилан сэргийлж, хор уршгийг бууруулах боломжтой ч улс төр, орон нутгийн түвшний системийн оролцоо шаарддаг, харин олон газар эрсдэлийг бүрэн мэдрэхгүй хэвээр байна гэв. Даатгалын компаниудын хувьд зөвхөн нөхөн төлбөр ярих биш, эрсдэлийг бууруулах бодит алхмыг “систем”-ээр нь гүйцэлдүүлэх шаардлага урд нь тулж ирж байна.

Swiss Re-ийн санхүүгийн захирал Андерс Мальмстрөм CNBC-д, ялангуяа Европт “хамгаалалтын цоорхой” байсаар, их хэмжээний хөрөнгө хуримтлагдсан ч даатгалаар хамгаалагдаагүй байна гэж анхааруулав. Түүний хэлснээр эрсдэлийг үнэлж, бууруулсны дараа л үнийг тогтоож, үлдэгдэл эрсдэлийг даатгалаар хааж чадна. Мальмстрөм мөн өндөр нөлөөтэй үйл явдал олширч байгаатай зэрэгцэн хамгаалах шаардлагатай хөрөнгө нэмэгдэж, энэ хослол нь нийгмийн нийт эрсдэлийг өсгөж байна гэж CNBC-д хэлэв. Munich Re-ийн санхүүгийн захирал Эндрю Бьюкенан ч мөн энэ бүхэнд хүний болон нийгмийн хэмжээст үр дагавар бий гэж онцолсон нь асуудлыг зөвхөн санхүүгийн хэмжүүрээр хязгаарлах боломжгүйг илтгэнэ.