Францын бондын өгөөж 2008 оны хямралын үеийн хэмжээнд хүрч, төсвийн маргаан хүчдэв

Францын Засгийн газрын бондын өгөөж 2008 оны санхүүгийн хямралын үеийн түвшинд дөхөж очсон нь евро бүсийн эрсдэлийн дохиог дахин хурцатгалаа. Инфляц, хүүгийн түвшин, улмаар Засгийн газрын зээлийн өртөг зэрэгцэн өсөх энэ үед хөрөнгө оруулагчид сул өсөлт, бондын зах зээлийн хуваагдал зэрэг суурь эрсдэл рүү анхаарлаа шилжүүлж байна. Үүн дээр улс төрийн тодорхойгүй байдал нэмэгдэж, бүсийн өрийн зах зээлийн савлагаа тэлэх нөхцөл бүрдлээ.

Зах зээлийн дарамт валютын талбарт илүү тод мэдрэгдэв. Евро ам.долларын эсрэг 17 сарын доод түвшинд хүрч, Лондонгийн хөрөнгийн биржийн группийн өгөгдөл, шинжилгээний нэгж (LSEG)-ийн мэдээллээр 0.6 хувь сулрав. Ханшийн энэ хөдөлгөөн нь зөвхөн нэг өдрийн савлагаа гэхээс илүүтэй, төсөв ба улс төрийн маргаан ширүүсэх тусам эрсдэлийн үнэлгээ хурдан өөрчлөгдөж болохыг сануулж байна.

Евро бүсийн хүрээнд хөрөнгө оруулагчдын санааг хамгийн их зовоож буй нь өсөлт сулрах хандлага дээр бондын зах зээл “хуваагдах” эрсдэл давхцаж байгаа явдал. Испани ба Францад улс төрийн тодорхойгүй байдал зэрэгцэн нэмэгдэж, бүсийн цаашдын бодлогын хүрээг бүрхэг болгож байна. Тухайлбал Испанийн Ерөнхий сайд Педро Санчес орон сууцны хямралтай холбоотой эсэргүүцэл хурцадсаны дараа ээлжит бус сонгууль зарлах төлөвтэй гэж мэдээлэв. Зах зээл улс төрийн энэ төрлийн дохиог өрийн эрсдэлийн үнэ тогтоох хүчин зүйлтэй шууд холбож байгаа нь анзаарагдана.

Францын талд ч төсвийн асуудал илүү хурцаар тавигдаж байна. Barclays-ын эдийн засагчид Франц 2027 оны төсвийн тоймыг танилцуулсан ч зорилтоо биелүүлэх магадлал бага гэж тэмдэглэв. Тус төсөл нь төсвийн алдагдлыг ДНБ-ий 5.4 хувиас ирэх онд 5 хувь болгон бууруулах зорилготой. Гэвч Barclays-ын эдийн засагчдын хэлснээр Францын төсөв, улс төрийн хөгжил евро бүсийн төлөвийг бүрхэг болгож, суурь нь сул хэвээр байна.

ING-ийн стратегичид ч бүтцийн асуудал шийдэгдэхгүй хэвээр үлдэж болзошгүйг анхаарууллаа. Тэдний хэлснээр Францын бүтцийн төсвийн асуудлыг энэ нь шийдэхгүй бөгөөд алдагдал өндөр хэвээр байвал өрийн харьцааг тогтворжуулахад хүрэлцэхгүй. Насжилттай холбоотой зардал болон хүүний төлбөр өссөөр байгаа нь төсөвт дарамтыг илүү тогтвортой шинжтэй болгож байна. Үүнээс гадна ерөнхийлөгчийн гол нэр дэвшигчдийн хэн нь ч аль зардлыг танах, аль татварыг өөрчлөх, өрийг хэрхэн тогтворжуулах талаар хангалттай нарийвчилсан төлөвлөгөө дэвшүүлээгүй гэж ING онцолсон нь тодорхойгүй байдлыг нэмэгдүүлж байна.

Энэ бүхэн нийлээд еврогийн ханш, бүсийн бондын савлагаа ойрын үед үргэлжилж мэдэх эрсдэлийг томруулж байна. Төсөв, улс төрийн тодорхойгүй байдал удаан үргэлжилбэл хөрөнгө оруулагчид эрсдэлийн нэмэгдлийг илүү өндөр үнэлж, өгөөж дээрх дарамт дахин хүчтэй мэдрэгдэх магадлалтай. Харин зах зээл одоогоор Францын төсвийн бодит хэрэгжилт, мөн Испани болон Франц дахь улс төрийн хөгжлийг зэрэг ажиглаж, евро бүсийн эрсдэлийн зураглал хэрхэн өөрчлөгдөхийг хэмжиж байна.