Хар зүрх уулын тэнгэрийг тайх төрийн тахилга болж, төрт ёс ба өв соёлыг сэргээх ач холбогдлыг онцлов

Хэнтий аймгийн Цэнхэрмандал суманд Хар зүрх уулын тэнгэрийг тайх төрийн тахилга ёслол төгөлдөр боллоо. Ёслолд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх төрийг төлөөлөн оролцож, төрийн бэлгэдлийг сахин хамгаалуулан талбайд хүрэлцэн ирэв. Энэхүү арга хэмжээ нь төрт ёс, уламжлалын утгыг тодотгон, түүхэн дурсамжийг бататгахын зэрэгцээ өв соёлоо хамгаалах төрийн бодлогын залгамжийг онцолж байна.

Ёслол болж, хүндэт харуулын цэргүүд төрийн бэлгэдлүүдийг тахилын ширээнд заллаа. Тодруулбал, Төрийн далбаа, Бүх цэргийн Их хар сүлдний Дорнын элч сүлд, Хэнтий аймгийн туг, Эзэн Богд Чингис хааны хөрөг, Төрийн долоон эрдэнийг ёслолын дэгийн дагуу байршуулсан юм. Энэ нь төрийн тахилгын агуулгыг зөвхөн зан үйл төдийгөөр хязгаарлахгүй, төрийн бэлгэдэл, түүхэн ой санамжтай нь хамтатган харуулах хэсэг байв.

Тахилгын үеэр Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга А.Үйлстөгөлдөр айлтгалыг уншиж сонордууллаа. Үүний дараа эх бичгийг аймгийн музейд хадгалуулахын тулд Засаг дарга Д.Аюурбуньд гардуулсан байна. Ийнхүү ёслолын баримтыг музейд хадгалуулах нь төрийн тахилгын тэмдэглэл, эх сурвалжийг нэг дор төвлөрүүлж, уламжлалын үргэлжлэлд практик түшиц бий болгох алхам гэж үзэгдэв.

Мөн Гандантэгчинлэн хийдийн тэргүүн хамба Д.Жавзандорж тэргүүтэй лам, хуврагууд тахилгын номуудыг айлтган уншив. Төрийн тахилга нь төрийн ёс дэгийг шашин, зан үйлийн уламжлалтай нэг дор багтааж ирсэн хэлбэрээрээ энэ удаа үргэлжилсэн нь анзаарагдав. Ёслолын гол санаа нь тодорхой нэг ёс заншлыг сэргээхээс цааш, уламжлалын дотоод утга, хариуцлагын тухай ойлголтыг олон нийтэд сануулахад чиглэж байлаа.

Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Хар зүрх хайрхны цадиг түүх нь төрт ёс, өв соёл, сүсэг бишрэлийн цогц илэрхийлэл гэж хэллээ. Тэрбээр уул, овооны төрийн тахилга нь эх дэлхий, элгэн нутгаа хайрлан хамгаалах үүрэг хариуцлагыг сануулдаг гэж онцолсон байна. Төрийн бэлгэдэл, түүхэн дурсамж, сүсэг бишрэлийн хэлхээ холбоог нэг дор харуулсан энэ байр суурь нь тахилгын улс, төрийн ач холбогдлыг цэгцтэйгээр тайлбарлав.

Хар зүрх уулын тэнгэрийг тайх төрийн тахилга ийнхүү зохион байгуулагдсанаар төрт ёсны дэг жаяг бодит хэлбэрээр талбар дээр бууж, өв соёл, түүхийн ой санамжтайгаа холбогдон хадгалагдах нөхцөл бүрдлээ. Айлтгалын эх бичгийг аймгийн музейд хадгалуулахаар шилжүүлсэн шийдэл нь уламжлалыг баримтжуулах, хамгаалах асуудал зөвхөн яриа хэлцлээр бус бодит үйлдлээр үргэлжилж байгааг харуулсан байна. Ёслолын төгсгөлд оролцогчид төрийн тахилгын дэгийг сахин гүйцэтгэж, Хар зүрх хайрхны цадиг түүх, төрт ёс, өв соёлын залгамж чанарыг дахин тодотголоо.