Хиймэл оюун нөхөрлөлийн орон зайг нөхөх үү, эсвэл ганцаардлыг даамжруулах уу?

Хиймэл оюунт чатботууд зөвхөн мэдээлэл хайх, ажил хөнгөвчлөх хэрэгсэл байхаа больж, зарим хэрэглэгчийн хувьд найз, зөвлөх, өдөр тутмын ярилцагчийн байр суурийг эзлэх болжээ. Харин ийм харилцаа бодит нөхөрлөлийн дутагдлыг нөхөж байна уу, эсвэл нийгмийн холбоог улам сулруулах уу гэдэг асуудал судлаачдын анхаарлын төвд байна.

Технологийн “Meta” компанийн гүйцэтгэх захирал Марк Зукерберг өнгөрсөн онд "Dwarkesh Podcast"-д оролцох үеэрээ америкчуудын бодит нөхөрлөлийн хүрээ тэдний хүсч буй хэмжээнээс бага байгааг онцолж, хиймэл оюун уг орон зайг тодорхой хэмжээнд нөхөж болзошгүй талаар ярьжээ. Түүний байр суурь хиймэл оюуныг нийгмийн харилцааны нэг хэлбэр болгон ашиглах тухай маргааныг улам идэвхжүүлэв.

Чатботтой харилцах тусам дотносох хандлага нэмэгджээ

Стэнфордын их сургуулийн энэ оны наймдугаар сарын "Character.AI" хэрэглэгчдийг хамарсан судалгаанд 1,131 хүн оролцож, 237 хэрэглэгчийн нийт 464,687 зурвасыг шинжилжээ.

Судалгаагаар хэрэглэгчдийн олонх эхэндээ чатботтой харилцахаа хүн хоорондын харилцаатай адилтгаагүй ч хугацаа өнгөрөх тусам зарим тохиолдолд харилцаа илүү дотно, илүү хамааралтай хэлбэрт шилжсэн байна.

Ялангуяа бодит амьдрал дахь нийгмийн хүрээ багатай хүмүүс чатботыг нөхөрлөлийн зорилгоор ашиглах магадлал өндөр байжээ. Тэдний дунд ганцаардал нэмэгдэх, амьдралын сэтгэл ханамж буурах, бусдад харьяалагдах мэдрэмж сулрах шинж илүү ажиглагдсан байна.

Судалгааны үр дүн чатбот бодит харилцааны дутагдлыг нөхөх хэрэгсэл болж болох ч зарим хэрэглэгчийн хувьд хүмүүс хоорондын холбоог бэхжүүлэхийн оронд орлох эрсдэлтэйг харуулж байна.

АНУ-ын насанд хүрэгчдийн 27 хувь нь хиймэл оюунтай сэтгэлзүйн холбоо үүсгэдэг

Хандлага зөвхөн нэг платформоор хязгаарлагдахгүй. Элоны их сургуулийн энэ сарын судалгаагаар интернэт ашигладаг АНУ-ын насанд хүрэгчдийн 27 хувь нь ChatGPT, Claude зэрэгтэй сэтгэлзүйн эсвэл нийгмийн харилцаа үүсгэдэг гэж хариулжээ.

Нью-Жерсид ажилладаг сэтгэл засалч Саманта Хилл ийм хэрэглээнд нийгмийн түгшүүр болон "Ковид-19" цар тахлын дараах харилцааны дадлын өөрчлөлт нөлөөлж болзошгүй гэж тайлбарласан байна.

Чатботтой ярилцахад хэрэглэгч хариу хүлээх, шүүмжлүүлэх эсвэл татгалзах эрсдэл харьцангуй бага. Тиймээс бодит харилцаанд эвгүйцдэг зарим хүний хувьд хиймэл оюунтай ярилцах нь илүү хялбар сонголт болж байна.

Хүний харилцааны бүх хэсгийг орлож чадахгүй

Судлаачид хиймэл оюунтай харилцахыг бүхэлд нь сөрөг гэж үзэхгүй байгаа ч чатботыг хүний нөхөрлөлийн шууд орлуулга гэхээс болгоомжилж байна.

Хүн хоорондын харилцаанд дотно байдал, харилцан мэдрэмж, итгэлцэл, санал зөрөлдөөн зэрэг олон хүчин зүйл ордог. Ялангуяа зөрүүтэй байр суурьтай тулгарах, маргалдах, эвлэрэх зэрэг харилцаа нь хүний сэтгэлзүйн болон нийгмийн хөгжилд чухал үүрэгтэй.

Чатбот хэрэглэгчийн хэлсэн зүйлд тохируулан хариу өгдөг тул ийм харилцан үйлчлэлийг бүрэн дуурайж чаддаггүй. Тиймээс хиймэл оюун өдөр тутмын яриа, дэмжлэг өгч болох ч бодит хүн хоорондын харилцааг бүрэн санал болгох боломжгүйг шинжээчид сануулж байна.

Хувийн мэдээллийн эрсдэл дагалдана

Хиймэл оюунтай дотно харилцах тусам хэрэглэгчид хувийн мэдээллээ илүү дэлгэрэнгүй хуваалцах магадлал нэмэгддэг.

Судлаач Ютун Жан чатботод өгсөн хувийн мэдээлэл нь зөвхөн хиймэл оюунтай “ярьж” байгаа хэрэг биш, тухайн платформыг эзэмшдэг компанийн системд мэдээллээ оруулж буйтай адил гэдгийг анхааруулжээ.

Иймээс гэр бүлийн асуудал, сэтгэлзүйн байдал, санхүүгийн мэдээлэл зэрэг эмзэг өгөгдлийг чатботтой хуваалцах үед нууцлалын нөхцөл, мэдээлэл хэрхэн хадгалагдаж, ашиглагддагийг хэрэглэгчид анхаарах шаардлагатай.

Хиймэл оюун нөхөрлөлийн дутагдлыг тодорхой хэмжээнд нөхөх боломжтой ч хамгийн их ганцаардсан, бодит харилцаа багатай хүмүүс түүнд илүү түшиглэх магадлалтай нь гол эрсдэл болж байна. Судлаачдын хувьд гол асуудал чатботтой харилцах эсэхээс илүүтэй хиймэл оюуныг ямар зорилгоор, ямар хэмжээнд ашиглаж, бодит хүний харилцаатай хэрхэн тэнцвэржүүлэхявдал юм.