Холливудад тэрбум ам.долларын кинонууд дахин олширч, театрын бизнесийн сэргэлт бодит дохио өглөө

Sony болон Marvel-ын “Spider-Man: Brand New Day” энэ долоо хоногт дэлхий даяар 1 тэрбум ам.долларын босгыг давснаар цар тахлын дараах боксын орлогын “том жүжигчид” дахин олширч байгаагийн хамгийн тод дохио болж байна. Үүнтэй зэрэгцэн Universal-ын “The Super Mario Galaxy Movie”, Lionsgate-ын “Michael”, Disney ба Pixar-ын “Toy Story 5” мөн 1 тэрбум ам.доллар давжээ. Нэг жилийн дотор ийм хэмжээний амжилттай бүтээлүүд зэрэгцэн нэмэгдэж байгаа нь театрын бизнесийн эрэлт бүрэн унтраагүй, харин хэлбэрээ өөрчилж байгааг илтгэнэ. Одоо зах зээлийн яриа “театр мөхсөн” гэхээс илүү “ямар төрлийн контент, ямар үнээр, ямар форматаар үзүүлэх вэ” гэсэн сэдэв рүү эргэн орж байна.

Дарааг ээлжийн том тоглогч нь Universal-ын “The Odyssey” болж, ням гараг хүртэл 912 сая ам.долларын орлого цуглуулсан гэж тооцоолжээ. Тус бүтээл есдүгээр сарын дунд үе хүртэл гарна гэж үзэж байгаа нь 1 тэрбум ам.долларын босгыг давах магадлал нээлттэй гэсэн үг. Мөн шинжээчид Warner Bros.-ын “Dune: Part Three”, Disney ба Marvel-ын “Avengers: Doomsday” энэ онд 1 тэрбум ам.долларт хүрч магадгүй гэж харж байна. Энэ төрлийн хүлээлт зөвхөн нэг, хоёр франчайзын хүчээр бус, нийт багц санал болсон “ивээлтэй цонх” дахин нээгдэж буйг сануулна.

Гэхдээ дарамтгүй сэргэлт гэж харахад эрт. “1 тэрбум ам.долларын клуб” олон жил боксын орлогын тусгай босго гэж тооцогдож ирсэн талаар Fandango-ийн шинжилгээний захирал, Box Office Theory-г үүсгэн байгуулагч Шон Роббинс хэлэхдээ, цар тахлын дараа энэ босгыг давах нь улам хэцүү болсон гэж тэмдэглэсэн байна. Тиймээс энэ долоо хоногийн амжилт зөвхөн нэг киноны сайн гүйцэтгэлээс гадна, худалдан авагчийн зан төлөв, үнийн шинэ бүтэц, олон улсын зах зээлийн жинг зэрэг үнэлэх шаардлагатай мөчлөг рүү орж байгааг илэрхийлж байна. Үнэндээ энэ жил 1 тэрбум ам.доллар давсан 4 киноны орлогын 50%-иас илүү нь АНУ, Канадын гаднах зах зээлээс бүрдсэн нь студиудын “дэлхий даяарх тэнцвэр” өмнөхөөс ч чухал болсныг харууллаа.

Театрын орлого өсөх хөдөлгөгч нь зөвхөн контент биш, тасалбарын үнэ ба премиум формат болж байна. EntTelligence-ийн мэдээллээр 2025 онд дотоодын тасалбарын 16%-иас дээш нь Imax зэрэг премиум том форматын үзвэр байсан. Мөн EntTelligence-ийн тооцоогоор премиум тасалбарын улсын дундаж үнэ 18.22 ам.доллар болж, 2023 оноос 8%-иар өсжээ. Cinema United-ын датагаар 2019 онд кино тасалбарын дундаж үнэ 9 ам.доллароос давж байсан бол одоо 13.50 ам.доллар орчим байгаа нь “дүнгээр өссөн” орлогын ард үзэгчдийн худалдан авалтын шинэ зураглал бий болсныг илтгэнэ. Энэ өөрчлөлт нь студиудад илүү өндөр өртөгтэй, эрсдэлтэй бүтээлд санхүүжилт татах боломжийг тэлж болох ч нөгөө талд үнэ өсөлт үзэгчдийг илүү сонгомол болгох эрсдэл дагуулна.

Үзэгчдийн бүтэц өөрчлөгдөж буй нь энэ мөчлөгийг улам тодруулж байна. Rentrak-ийн мэдээлснээр 2025 онд Хойд Америкийн кино үзэгчдийн бараг 40%-ийг Z үе эзэлжээ. PaperAirplane Media-ийн гүйцэтгэх захирал Майк Полидорос “театрын туршлага мөхсөн” гэх яриа дахин хэтрүүлэг байсныг онцлоод, “Spider-Man: Brand New Day”-ийн нээлтийн өдрийн үзэгчдийн 49%, “The Odyssey”-ийнх 30%-ийг Z үе бүрдүүлсэн гэж хэлсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, театрт очих шалтгаан алга болоогүй, харин шинэ үеийн үзэгчид “үйл явдал” болон “чанартай формат”-ыг эрж хайсан хэвээр байна.

Салбарын нийт дүр зурагт нэг том тооцоолол дахин анхаарал татаж байгаа нь дотоодын жилийн боксын орлого 7 жилийн дараа анх удаа 10 тэрбум ам.доллар давж магадгүй гэсэн хүлээлт юм; оны эхнээс өнөөдрийг хүртэл 6.2 тэрбум ам.доллар байгаа гэж тооцоолжээ. Гэхдээ Rentrak-ийн зах зээлийн чиг хандлагын тэргүүн Пол Дергарабедианы хэлснээр Хойд Америкт дангаараа 1 тэрбум ам.доллар давсан дотоодын релиз огт байгаагүй бөгөөд “Star Wars: The Force Awakens” 936.7 сая ам.доллароор хамгийн ойртсон гэж дурдсан байна. Тиймээс одоогийн сэргэлт “нэг зах зээл бүхнийг дангаар өргөдөг” хуучин логик руу бус, олон улсын орлого, премиум үнэлгээ, залуу үзэгчдийн идэвх гурвын огтлолцол руу чиглэж байгаа нь илүү бодит зураг болж байна. Студиудын хувьд энэ нь өндөр босго давсан цөөн хитээс гадна, бокс оффисын тогтвортой урсгалыг буцаан бий болгох өрсөлдөөн дахин эхэлж буйг хэлнэ.