Хүүхдийн сэтгэл хөдлөлийг ойлгоход туслах таван асуулт

Эцэг эх хүүхэдтэйгээ ярилцахдаа “Өнөөдөр юу хийсэн бэ?” гэж асуух нь түгээмэл. Гэхдээ ийм асуултад хүүхэд “зүгээр” эсвэл “юу ч хийгээгүй” гэж товч хариулаад яриа дуусах тохиолдол бий. Тиймээс өдөр тутмын үйл явдлыг ерөнхийд нь асуухаас илүү хүүхдийн сонирхол, төсөөлөл, харилцаа, сэтгэл хөдлөлийг нь хөндсөн асуулт тавихыг зөвлөж байна. Ийм яриа нь хүүхэд өөрийнхөө талаар илүү дэлгэрэнгүй ярьж, эцэг эхтэйгээ харилцахад нь дэмжлэг болж чадна.

Эхлээд хүүхэд ер бусын сайн хийдэг ч тэр бүр яригддаггүй зүйл нь юу болохыг сонирхож болно. Үүний дараа тухайн зүйлд хэрхэн суралцсан, яаж чаддаг болсон талаар асуугаарай. Хүүхдээр өөрийгөө заалгах нь түүнд мэддэг зүйлээ тайлбарлах боломж өгч, яриаг үргэлжлүүлэхэд тусална. “Чи өнөөдөр юу хийсэн бэ?” гэсэн ерөнхий асуултыг орхих шаардлагагүй ч илүү тодорхой, хүүхдийн чадварт анхаарсан асуултаар яриагаа гүнзгийрүүлж болно.

Мөн хүүхэд өөртэйгөө хамгийн адилхан гэж боддог кино, телевизийн нэвтрүүлэг эсвэл номын дүр хэн болохыг асуугаарай. Яагаад тэр дүртэй адилхан санагддагийг нь тодруулахад хүүхдийн өөрийнхөө тухай шууд хэлэхгүй байж болох бодол, мэдрэмж илүү тодорхой болж магадгүй. “Чамтай хамгийн адилхан санагддаг кино, телевизийн нэвтрүүлэг эсвэл номын дүр хэн бэ, яагаад?” гэж асууж болно. Өдөр эсвэл амьдрал нь кино байсан бол ямар нэр өгөх байсныг асуух нь тухайн үеийн сэтгэл санааг нь шууд бусаар ойлгоход тусална.

Дараагийн асуулт нь хүүхдийн хүсэл, тайвшрал болон стрессийн талаар мэдэхэд чиглэнэ. Мөнгө огт зарцуулахгүй, хийх зүйлгүй бүтэн өдөр тохиовол юу хийхийг нь асуугаарай. Энэ нь хүүхэд үнэхээр юунд дуртай, ямар зүйл түүнд амралт болдог талаар ярилцах эхлэл болж чадна. Үүний зэрэгцээ “Чи хэний дэргэд хамгийн тайван байдаг вэ? Хэн чамд хамгийн их стресс төрүүлдэг вэ?” гэж асууснаар хүүхдэд нөлөөлж буй хүмүүсийн талаар мэдэх боломжтой.

Эдгээр асуултыг заавал тусгай цаг гарган, албан ёсны ярилцлага мэт тавих шаардлагагүй. Машинд явахдаа, оройн хоолны үеэр эсвэл унтахын өмнө энгийн байдлаар асууж болно. Асуултын зорилго нь хүүхдийг шалгах бус, өөрийн бодол, мэдрэмжээ хуваалцахад нь аюулгүй орон зай бүрдүүлэхэд оршино. Илтгэгч, судлаач Ванесса Ван Эдвардс харилцааны ур чадварын талаар ном бичиж, Science of People байгууллагыг үүсгэн байгуулсан бөгөөд шинжлэх ухаанд суурилсан зөөлөн ур чадварын сургалт явуулдаг; CNBC Select-ийн зөвлөмжид дурдсан эдгээр асуулт нь эцэг эх, хүүхдийн яриаг эхлүүлэхэд ашиглаж болох юм. Хүүхдийн сайн сайхан байдалд ноцтой санаа зовж байвал эмчтэй нь заавал зөвлөлдөх хэрэгтэй.